Яр (імя)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Ahr
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Ар
Вытворныя формы Ярна
Зьвязаныя імёны Ярыла, Ярун, Ярунд, Арвід, Арыгольд, Арман, Ярэмін, Ярмунд, Ярмуць, Яруд
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Яр»

Яр, Ар — мужчынскае імя.

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Ара, пазьней Ар (Aro, Aar, Ahr) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова ар- паходзіць ад гоцкага ara 'арол'[2]. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Ярыла, Ярун, Ярунд, Арвід (Ярвід), Арыгольд, Арман (Арыман, Ярыман), Ярмін (Ярамін), Ярмунд (Ярмант), Ярмуць, Яруд. Адзначаліся германскія імёны Arila, Aruna, Jarund, Arvid, Aregaudus, Arman (Ariman), Armin, Aramund (Armunt, Eremunt), Armuth, Arodus (Aruth). Апроч таго, існуе іменная аснова арн-, якая паходзіць ад стараверхненямецкага arn 'арол'[3].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Jarant (Jarand, Jarunt, Jerant, Jorant), Arman[4], Jaroldus[5]. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Ярша: Johannes Iarscha (1436 год)[6].

У Прусіі бытавалі імёны: Arbute[a] (1357 год, таксама адзначалася мясцовасьць Areboten)[8], Arwayde / Erwayde (1393, 1396 і 1408 гады)[9], Arwide / Arwida[b] (1341, 1387 і 1402 гады)[9], Arwil[c] (1355 год)[9], Arwist / Erwiste / Arwest[d] (1344, 1354, 1400, 1401)[9]. У 1610 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся Valentinus Arent, Mariaeburgensis Borussus[14].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Яръ Имацевич — дым, сыны в него дорослые тры (30 ліпеня 1545 год)[15]; село Ярышки (1554 год)[16]; Томъко Еревичъ (1565 год)[17]; Szymon Arewicz (каля 1729 году)[18]; Franciszek Jerewicz z Piad (11 лютага 1784 году)[19][e].

Носьбіты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Яр Імацевіч — радунскі баярын, які ўпамінаецца ў 1545 годзе

Ярэвічы (Jarewicz) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні[23].

Яровічы (Jarowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету[24].

На гістарычнай Упіччыне існуе вёска Ярышкі, у былым Жамойцкім староствеАрышкі.

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Адзначалася германскае імя Arbod[7]
  2. ^ Адзначалася старажытнае германскае імя Aruid[10]
  3. ^ Адзначалася германскае імя Aruilli[11][12]
  4. ^ Адзначалася старажытнае германскае імя Ariovist[13]
  5. ^ Таксама:

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 135.
  2. ^ Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 59.
  3. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7.
  4. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7, 101.
  5. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 279.
  6. ^ Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 180, 450.
  7. ^ Pott A. F. Die Personennamen, insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten, auch unter Berücksichtigung der Ortsnamen. — Leipzig, 1853. S. 237.
  8. ^ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 13.
  9. ^ а б в г Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 14.
  10. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 138.
  11. ^ Gunter M. Studien zu den theriophoren Personennamen der Germanen. — Köln, 1970. S. 39.
  12. ^ Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.
  13. ^ а б Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 783.
  14. ^ Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. S. 194.
  15. ^ Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 86.
  16. ^ Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. С. 94.
  17. ^ Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 225.
  18. ^ Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1585—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11 (1936). S. 271.
  19. ^ Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 378.
  20. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 786.
  21. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 694.
  22. ^ Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 99.
  23. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 542.
  24. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.