Перайсьці да зьместу

Вела

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Welo
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Вел, Вель
Вытворныя формы Валь
Зьвязаныя імёны Велейка, Велянт, Велют, Вяльмонт, Велерат
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Вела»

Вела, Вел (Вель) — мужчынскае імя.

Вела (Welo) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова вел- паходзіць ад стараісьляндзкага welja 'абіраць' або стараангельскага wela 'багацьце, дастатак'[2]. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Велейка (Веліка), Велянт, Велют, Вяльмонт, Велерат. Адзначаліся германскія імёны Weleka (Weliko), Welant, Welut, Welamunt, Welarat. Іменная аснова вел- таксама магла ўтварыцца ад асновы -віл-[1].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Welke[3], Wielusz[4].

У Прусіі бытавалі імёны: Wele, Welun / Welune (1339, 1370, 1396, 1404 і 1425 гады), Walithe (1328 год), Welot (1339 год), Walgenne (1400 год), Waliot / Welyod[a] (1382 і 1399 гады), Walgoth[b] (1363 год)[9].

У Ноўгарадзе ў XIV ст. адзначалася германскае (паўночнагерманскае) імя Вельют (Veljotr)[10].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Вел Мончович (1537 год)[11]; слугу на имя Веля Миновича шляхтича (1567 год)[12]; ку сеножати подданого пана Тихона Корсака, хоружого повету Менского Яна Веловича, старца (30 ліпеня 1586 году)[13]; Kazimierz Wiełowicz (1621 год)[14]; na miejscu P. Augustyna Wiełowicza… Piotr Wiełowicz… Dawid Wiełowicz (1690 год)[15][c].

Вяловічы (Wiełowicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету[22].

Велі (Wiel) і Вяловічы (Wiełłowicz, Wiełowicz) гербаў Порай, Рудніца, Стрэмя і Шранява — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні і Віленскага павету[23].

Вялёвічы — літоўскі шляхецкі род[24].

У XVI ст. існавала поле Вялевічы (Велевичи) у Жамойцкім старостве[25].

  1. Адзначалася старажытнае германскае імя Walhad[5], Wallath[6]
  2. Адзначалася старажытнае германскае імя Walagaudius[7], Valgautr[8]
  3. Таксама:
    • Велень: Marcin Wielęnewicż (1687 год)[16];
    • Велун: Wełuny (1744 год)[17], Балтрамей Велуновіч — селянін з Румшышкаў, які ўпамінаецца ў 1818 годзе[18];
    • Велюш: Велюш або Велуш (Wielusz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў[19];
    • Вельмут (адзначалася старажытнае германскае імя Welamuot[20]): на гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Вельмуты
  1. 1 2 Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 6, 1551.
  2. Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 220.
  3. Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.
  4. Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 614.
  5. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 1518.
  6. Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. P. 477.
  7. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 1517.
  8. Schramm G. Zweigliedrige Personennamen der Germanen. — Berlin, 2013. S. 147, 286.
  9. Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 114—116.
  10. Мельникова Е. А. Скандинавские рунические надписи: Новые находки и интерпретации. Тексты, перевод, комментарий. — М., 2001. С. 211, 373.
  11. Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 120.
  12. Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.
  13. Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 339.
  14. Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 97.
  15. Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 130, 171, 175.
  16. «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 6 — 10., НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.
  17. Diecezja Wileńska, 1744, Pawet, 20 лютага 2011 г.
  18. Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 3. — Вильнюс, 1959. С. 74.
  19. Professor Jerzy Wisniewski, List of the XIXth century Suvalki region family names, Suwalki Genealogical Society
  20. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 1551.
  21. Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Белорусский «Мемориал»
  22. Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 364.
  23. Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 846.
  24. Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В, Згуртаваньне беларускай шляхты
  25. Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 39.