Перайсьці да зьместу

Гіль (імя)

Дадаць спасылкі
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Ґіль
лац. Gil / Hil
Gill
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Кіл, Кіль
Вытворныя формы Гайла
Зьвязаныя імёны Гілейка, Гілін, Кілбар, Гілбут, Кільман, Гілімонт
Вінгіль, Мазгіль, Мінгіла, Таўцігіл, Эйгіл
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Ґіль»

Гіль, Кіл (Кіль) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Паходжаньне

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Гіла або Кіл, пазьней Гіль (Gilo, Kil, Gill) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова -гіл- (-кіл-) паходзіць ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'[2][a]. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Гілейка, Гілін (Гілень), Кілбар, Гілбут, Кільман, Гілімонт, Вінгіль, Мінгіла, Таўцігіл, Эйгіл. Адзначаліся германскія імёны Gilleke, Gillin, Kilber (Gilberia), Gilbody, Killman (Gillman), Gilmondus, Winigilo, Mengilo, Theudigilius, Eigil.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gilbert[4].

У Прусіі бытавалі імёны: Hanus Kille (1370 год), Killine[b][5], Gilbirs[c] (1261 год)[7]. У 1630 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаліся Paulus Gilbertus, Grudentinus, Christophorus Gilbertus, Grudentinus… Borussi[8].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Стас Кил (верасень 1536 — жнівень 1537 году)[9]; Woicziech a Andrzey Giliewicy (1558 год)[10]; з роду Жакговичов… Каспору Кгилевичу (15 верасьня 1568 году)[11]; подданыи нашъ волости Кгереноинскеи з села Коревич Томушъ Кгилевичъ… Кгилевич (11 чэрвеня 1569 году)[12]; Юско Кгило (1649 год)[13]; Zofia Gilewicz (1664 год)[14]; Gilowicz (1671—1681 гады)[15]; Gile (1744 год)[16][d].

Носьбіты

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Гілевічы (Gilewicz) гербу Навіна — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету[42].

Гілевічы або Болтуты-Гілевічы (Bołtut-Gilewicz) гербу Ястрабец — літоўскі шляхецкі род[43].

Кілевічы-Кулі — літоўскі шляхецкі род[44].

На гістарычнай Полаччыне існуе вёска Гілі, на гістарычнай Ашмяншчыне — Гілішкі, у гістарычнай Прусіі — Гілішкен.

Заўвагі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  1. ↑ Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гіл- зь летувіскай мовы su-gìlti < gélti 'вельмі балець'[3]
  2. ↑ Адзначалася старажытнае германскае імя Killin[1]
  3. ↑ Адзначалася старажытнае германскае імя Gilberia[6]
  4. ↑ Таксама:
    • Гілён, Гільюн, Гілюн: Gilon (1670 год)[17], Giljun (1864 год)[18], Gilun (1909 год)[19];
    • Гілют, Гілуць, Кілуць (адзначалася германскае імя Gillota[20], Gilot[21][22]): люди в Оникштенском повете, въ Крашинскои волости… Бачуика Килутевича (12 красавіка 1512 году)[23], Giluty (1744 год)[16], Якаў Гілуць (1902—?) — беларус з Росіцы, які пацярпеў ад уладаў СССР[24];
    • Гілюш: Станко Кгилюшевичъ (1528 год)[25], у Памор’і адзначалася прозьвішча Gillasch[26];
    • Гільбэрт (адзначалася старажытнае германскае імя Gilbert[1]): David Gillbert… Robert Gilbert (сакавік — красавік 1656 году)[27], Pan Gilbert (1717 год)[28];
    • Гільвін (адзначалася старажытнае германскае імя Giselwin[29]): двор свои у волости Тельшовское на имя Вермяны… людми на имя з Кгильвиномъ и зъ братом его Межом (22 ліпеня 1528 году)[30], Wieś Gilwiniszki (1775 год)[31], на гістарычнай Лідчыне існуе вёска Гільвінцы;
    • Гілагінт (адзначалася старажытнае германскае імя Gislegendis[32]): Юрыи Кгилокгинтовичъ (1528 год)[33];
    • Гілгут (адзначалася старажытнае германскае імя Gelgod[34]): bayorum nomine Gilgut Genehutte (Хроніка Віганда)[35], Миколаи Кгилкгудовичъ (1528 год)[36];
    • Гілет (адзначалася германскае імя Gilet[37][38]): Teresa Gilet (1800 год)[39];
    • Кільконт: Станиславъ Кильконтович (1528 год)[40]

Крыніцы

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  1. 1 2 3 Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 637—638.
  2. ↑ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.
  3. ↑ Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.
  4. ↑ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.
  5. ↑ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.S. 45.
  6. ↑ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.
  7. ↑ Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 505.
  8. ↑ Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. S. 319.
  9. ↑ Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 74.
  10. ↑ Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 279.
  11. ↑ Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.
  12. ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 532 (10) (1569—1571). — Vilnius, 2001. P. 57.
  13. ↑ Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 357.
  14. ↑ Różana, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  15. ↑ Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 142.
  16. 1 2 Diecezja Wileńska, 1744, Pawet, 20 лютага 2011 г.
  17. ↑ Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.
  18. ↑ Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r., Genealogia Wileńszczyzny
  19. ↑ Spis miejscowości oraz nazwisk w parafii korwieńskiej w 1909 r., Genealogia Wileńszczyzny
  20. ↑ Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 140.
  21. ↑ Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.
  22. ↑ G, Dictionnaire de tous les noms de famille belges
  23. ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 96.
  24. ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Белорусский «Мемориал»
  25. ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 96.
  26. ↑ GILLASCH, Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)
  27. ↑ Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 123, 165.
  28. ↑ Taryfa Podymnego Powiatu Lidzkiego 1717 rok / Opracował Ł. Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-226). — 2025. S. 13.
  29. ↑ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 656.
  30. ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 14 (1524—1529). — Vilnius, 2008. P. 400.
  31. ↑ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl
  32. ↑ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 652.
  33. ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 73.
  34. ↑ Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 568.
  35. ↑ Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 536.
  36. ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 78.
  37. ↑ Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.
  38. ↑ G, Dictionnaire de tous les noms de famille belges
  39. ↑ Krzemienica, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  40. ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 101.
  41. ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Белорусский «Мемориал»
  42. ↑ Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.
  43. ↑ Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 4. — Менск, 2016. С. 363.
  44. ↑ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К, Згуртаваньне беларускай шляхты
Атрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Гіль_(імя)&oldid=2671605»