Перайсьці да зьместу

Тола

Дадаць спасылкі
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Тола
лац. Toła
Tollo
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Тула, Тул
Вытворныя формы Таль
Зьвязаныя імёны Дольвін, Тульгаўд, Дульмант
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Тола»

Тола, Тула, Тул — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Паходжаньне

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Дола або Тола, пазьней Тула (Dolo[1], Tollo, Tulla) — імя германскага паходжаньня[2]. Іменная аснова тул- (тол-, дол-) паходзіць ад гоцкага thulan 'цярпеньне'[3] або стараверхненямецкага tuld 'сьвята'[4]. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Дольвін, Тульгаўд (Тулакалд), Дульмант (Доламунт, Тольмант). Адзначаліся германскія імёны Dolwin (Tulwine), Dolcaudus, Tolmunt.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Dolbert, Dolbricus[5].

У Прусіі бытавалі імёны: Tole / Tolle / Tule (1354, 1360, 1369, 1376 і 1388 гады)[6], Tulicke / Thuleke / Tolicke / Tolleke[a] (1344, 1350 і 1401 гады)[8], Tolusch (1383 і 1387 гады), Tulegawde[b] (1396 год), Tulgede / Tulegide / Tulegedde (1313, 1354, 1377 і 1396 гады), Tulegerde (1313 год), Tulekand, Tulekynte / Thulekinth / Tulekint (1356, 1360 і 1370 гады), Tuleclaws (1389 год), Tulewirde (1338 і 1437 гады)[6].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: сведоки… панъ Иванъ Толович (29 траўня 1514 году)[10]; Миколай Тулъ (1567 год)[11]; до дому мещанина Поневежъского Петра Яновича Туловича (4 красавіка 1585 году)[12]; мещанина места господарьского Поневежского Петра Яновича Толовича (16 красавіка 1585 году)[13]; Dolewicze (1744 год)[14][c].

Носьбіты

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Заўвагі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  1. ↑ Адзначалася германскае імя Thülicke[7]
  2. ↑ Адзначалася старажытнае германскае імя Dolcaudus[9]
  3. ↑ Таксама:
    • Тулейка (адзначалася германскае імя Thülicke[7]): Дзьмітры Тулейка (1898—?) — беларус з ваколіцаў Стоўпцаў, які пацярпеў ад уладаў СССР[15], Міхась Тулейка (1915—1998) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч;
    • Толанд: князь Ямонтъ Толоунтовичь (Наўгародзкі чацьверты летапіс)[16]; Борисъ Толаньдинич, дьякъ городьскии (7 студзеня 1487 году)[17];
    • Долюш: Ja xyądz Mychal Doluszewycz (16 лістапада 1460 году)[18];
    • Тульгарт (адзначалася германскае імя Tullegard[19]): Ґудзянскія-Тульґарты — літоўскі шляхецкі род[20];
    • Долкунт: Dołkunciszki (3 траўня 1496 году)[21];
    • Тульмін (адзначалася германскае імя Tolmen[22], старажытнае германскае імя Tolman[2], у гістарычным германскім арэале — імя Tolmine[23]): Agata Wilhelmina Tulmin (1814 год)[24], Тульмін (Tullmien) — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй Летувы[25]

Крыніцы

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  1. ↑ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 73.
  2. 1 2 Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 1400.
  3. ↑ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 73.
  4. ↑ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.
  5. ↑ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 35.
  6. 1 2 Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 106, 108—109.
  7. 1 2 Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. S. 241.
  8. ↑ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 109.
  9. ↑ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 73.
  10. ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 15 (1528—1538). — Vilnius, 2002. P. 288.
  11. ↑ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 647.
  12. ↑ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 185.
  13. ↑ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 113.
  14. ↑ Diecezja Wileńska, 1744, Pawet, 20 лютага 2011 г.
  15. ↑ Тулейка Дзмітрый Іосіфавіч (1898), Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР
  16. ↑ ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. С. 104.
  17. ↑ Полоцкие грамоты XIII — начала XVI в. Т. 1. — М., 2015. С. 415.
  18. ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 266.
  19. ↑ Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Tullegard, MyHeritage
  20. ↑ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т, Згуртаваньне беларускай шляхты
  21. ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 513.
  22. ↑ Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Tolmen, MyHeritage
  23. ↑ Navn anno 1900 på bokstaven T, Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data
  24. ↑ Szczuczyn, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  25. ↑ Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1080.
  26. ↑ Именной список №966 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. С. 15448.
  27. ↑ НАРБ 30-2-6183-82b, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі
Атрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Тола&oldid=2691467»