Галоўная старонка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Вітаем у Вікіпэдыі,
вольнай энцыкляпэдыі, якую можа рэдагаваць кожны.
Герб Эстоніі

Гісторыя Эстоніі — падзеі на тэрыторыі сучаснай Эстоніі з моманту пачатку расьсяленьня там людзей і да сёньняшняга дня. Першыя чалавечыя паселішчы ўзьніклі на гэтай тэрыторыі прыкладна за 9500—9600 гадоў да нашай эры ў рамках так званай кундзкай культуры. Да X—XIII стагодзьдзяў склалася раньнефэадальная структура грамадзтва, дзе на чале земляў стаялі старэйшыны і правадыры ваенных дружын.

У XIII стагодзьдзі крыжакі, здушыўшы супраціўленьне эстаў, уключылі гэтыя землі ў склад Лівонскага ордэну. З гэтага часу немцы на працягу некалькіх стагодзьдзяў займалі ў Эстоніі ключавыя пазыцыі ва ўладных структурах, культуры, эканоміцы і г. д. У XVI стагодзьдзі Эстонія прайшла эпоху Рэфармацыі, з гэтага часу асноўнай рэлігійнай канфэсіяй на яе тэрыторыі стала пратэстанцтва. У тым жа стагодзьдзі паводле вынікаў Лівонскай вайны паўночная Эстонія ўвайшла ў склад Швэцыі, яшчэ праз паўстагодзьдзя таксама ў Швэцыю была ўключаная і паўднёвая Эстонія, якая да гэтага ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай.

Пасьля Паўночнай вайны паміж Швэцыяй і Расеяй Эстонія ў 1721 годзе была ўлучаная ў склад Расейскай імпэрыі. Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 1897 году ў Эстоніі пражывала 958 000 чалавек, зь іх эстонцы складалі трохі больш за 90%, расейцы — 4% і немцы — 3,5%.
(артыкул цалкам…)

Гістарычны герб Беларусі

Гісторыя Беларусі — мінулае разьвіцьцё грамадзтва Беларусі ў ходзе разгортваньня ўзаемадзеяньня чалавечых супольнасьцяў з часоў старажытнасьці.

Ахоплівае зьявы грамадзкага жыцьця ад засяленьня земляў Беларусі чалавекам каля 100 тысячаў гадоў таму. Пісьмовая гісторыя Беларусі пачалася з 862 году, калі Полацак згадваецца ў якасьці першага дзяржаваўтваральнага асяродку — цэнтру Полацкага княства. У 1307 годзе яно далучылася да Вялікага Княства Літоўскага, якое ўтварылася вакол Наваградку і аб’яднала ўсе этнічныя беларускія землі. У 1569 годзе ВКЛ утварыла Рэч Паспалітую з Польскім каралеўствам, на карысьць якога страціла Падляшша і ўкраінскія землі. У 1772—1795 гадах землі Беларусі апынуліся пад уладай Расейскай імпэрыі ў выніку 3-х падзелаў Рэчы Паспалітай. 25 сакавіка 1918 году беларусы абвясьцілі пра незалежнасьць Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году бальшавікі ўтварылі Беларускую Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку, якая ў 1922 годзе ўвайшла ў СССР. У выніку Рыскага падзелу 1921 году Заходняя Беларусь апынулася пад уладай Польскай Рэспублікі і была далучаная да БССР ў 1939 годзе. У 1945 годзе БССР стала адной зь дзяржаваў-заснавальніцаў Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў. 27 ліпеня 1990 году Вярхоўны Савет БССР абвясьціў пра дзяржаўны сувэрэнітэт, які набыў канстытуцыйную сілу 25 жніўня 1991 году.
(артыкул цалкам…)

Малы будыскі паслухачы ў Віетнаме.
Малы будыскі паслухачы ў Віетнаме.

Актуальныя падзеі


Гэты дзень у гісторыі

Тадэвуш Касьцюшк

29 верасьня:

  • 1529 — набыў сілу I Статут Вялікага Княства Літоўскага
  • 1654Трынаццацігадовая вайна: па 2-месячнай аблозе войскі Маскоўскае дзяржавы змусілі абаронцаў Смаленску да капітуляцыі
  • 1669 — адбылася каранацыя Міхала Вішнявецкага
  • 1794Паўстаньне Тадэвуша Касьцюшкі: кіраўнік выступленьня (на выяве) прыбыў у Горадню, дзе на наступны дзень узнагародзіў сваіх паплечнікаў
  • 1911Італія абвясьціла вайну Асманскае імпэрыі
  • 1918I Сусьветная вайна: Антанта прарвала лінію Гіндэнбурга
  • 1932 — у Нью-Ёрку зьнялі вядомую фатаграфію «Абед на хмарачосе»
  • 1954 — заснаваньне Эўрапейскае арганізацыі зь ядзерных дасьледаваньняў
  • Ці ведаеце вы...

    З новых артыкулаў (1—31 сьнежня)
    Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, зь якіх больш за 1 000 000 артыкулаў маюць:
    Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.