Галоўная старонка

Вітаем у Вікіпэдыі,

вольнай энцыкляпэдыі, якую можа рэдагаваць кожны.

Цяпер 76 378 артыкулаў на беларускай мове клясычным правапісам.
Існуе таксама разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове афіцыйным правапісам.

Сусьвет:

Геаграфія
Гісторыя
Тэхніка
Навука

Эканоміка
Спорт
Грамадзтва
Асобы

Культура
Мастацтва
Рэлігія
Філязофія

Беларусь:

Геаграфія
Гісторыя
Навука

Эканоміка
Спорт
Асобы

Палітыка
Культура
Мова

Як стварыць новы артыкул · Даведка

Абраны артыкул Вуліца Карла Маркса (былая Лошыцкая, Базарная, Падгорная, Сьвярдлова, Kommandantur straße) — вуліца ў Ленінскім раёне Менску, адна з цэнтральных вуліцаў гораду. Названая ў гонар Карла Генрыха Маркса (1818—1883), нямецкага філёзафа, эканаміста, палітычнага журналіста. Праходзіць ад вуліцы Сьвярдлова да вуліцы Янкі Купалы, нумарацыя дамоў вядзецца ад вуліцы Сьвярдлова. Перасякаецца вуліцамі Валадарскага, Камсамольская, Леніна, Энгельса, Чырвонаармейская. Сучасная вуліца ўзьнікла напрыканцы XVIII стагодзьдзя, больш выразна сфармавалася ў адпаведнасьці з праектным плянам 1797—1800 гадоў. Забудова вуліцы моцна пацярпела падчас Другой сусьветнай вайны. У паваенны пэрыяд была часткова адноўленая, часткова наноў забудаваная 4—5-павярховымі жылымі й адміністрацыйнымі будынкамі. Уся забудова адрозьніваецца высокім архітэктурна-мастацкім узроўнем, а 25 будынкаў разьмешчаных на вуліцы ўключаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь. Сярод вядомых аб’ектаў вуліцы: Нацыянальны гістарычны музэй Рэспублікі Беларусь, Адміністрацыя прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь, Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы, Цэнтральны Дом афіцэраў, амбасада Вялікабрытаніі, філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. (артыкул цалкам…) Іншыя абраныя артыкулы · Кандыдаты ў абраныя Добры артыкул Этнічная тэрыторыя беларусаў — тэрыторыя кампактнага расьсяленьня беларусаў як этнасу. З гэтай тэрыторыяй зьвязаныя этнагенэз і этнічная гісторыя беларусаў. Геаграфічнае асяродзьдзе, якое належыць этнічнай тэрыторыі, гэта ня толькі прастора пражываньня народу, але і жыцьцёвая аснова, якая абумоўлівае спэцыфіку матэрыяльнай і духоўнай культуры. Працэс этнаўтварэньня беларусаў пачынаецца ў XIII—XIV стагодзьдзях у Вялікім Княстве Літоўскім, а выразна пачаў ажыцьцяўляцца ў XIV—XV стагодзьдзях. У фармаваньні беларускага этнасу ў XIII—XIV стагодзьдзях прыняла ўдзел значная частка ўсходніх славян, часткова групы заходніх славян і неславянскія этнічныя групы, асабліва балцкія, многія зь якіх былі вымушанымі перасяленцамі. У 1918 годзе прадстаўнікі беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху абвясьцілі аб стварэньні незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі, дзяржаўнымі межамі якой аб’яўляліся межы расьсяленьня беларусаў паводле Мітрафана Доўнар-Запольскага. (артыкул цалкам…) Іншыя добрыя артыкулы · Кандыдаты ў добрыя Выява дня Архіў

Ці ведаеце вы… З новых артыкулаў (1—31 кастрычніка) … з выпуску якой прадукцыі пачалася дзейнасьць падсанкцыйнага прадпрыемства бярозаўскага прадпрымальніка? … якое праграмнае забесьпячэньне выкарыстоўвалася для кантролю доступу ў Інтэрнэт у Турэччыне, Эгіпце, а пасьля і ў Беларусі? … для праходжаньня якой кампутарнай гульні мог спатрэбіцца сяброўскі білет дзяржаўнай моладзевай арганізацыі? … як у Беларусі зьнішчылі гісторыка-культурную каштоўнасьць, помнік закапанскай архітэктуры (на выяве)? … для каго прызначаўся слоўнік старшыні Рады міністраў БНР? … як сябар падпольнай арганізацыі здолеў пазьбегнуць сьмяротнага пакараньня за супрацьстаяньне дэбеларусізацыі адукацыі? … у якой сусьветнай вайне з абодвух бакоў бралі ўдзел індзейскія плямёны Амэрыкі? … што найбольш вабіць замежных турыстаў у Беларусь? … які актор застрэліў падчас здымак фільму супрацоўніцу кінавытворчай каманды? Архіў · Распачаць артыкул · Прапанаваць артыкул Гэты дзень у гісторыі 11 лістапада: 1215 — распачаўся IV Латэранскі Сусьветны сабор, найбуйнейшы ў Сярэднявеччы 1673 — у Хоцінскай бітве (на выяве) кароль і вялікі князь Ян Сабескі пасьпяхова застасаваў ракеты Казімера Семяновіча 1918 — капітуляцыяй Нямеччыны завяршылася Першая сусьветная вайна 1918 — у Вяліскім павеце выбухнула антыбальшавіцкае паўстаньне сялянаў 1923 — Прэзыдыюм Рады БНР пераехаў з Коўны ў Прагу 1940 — II Сусьветная вайна: нямецкі дапаможны крэйсэр «Atlantis» захапіў сакрэтныя дакумэнты з парахода «Automedon», якія надалей паўплывалі на далучэньне Японіі да ваенных дзеяньняў 1988 — аргкамітэт Беларускага Народнага Фронту прыняў адозву «Да грамадзянаў Беларусі», у якой акрэсьліў палітычную пазыцыю руху 1992 — Беларусь усталявала дыпляматычныя дачыненьні з Ватыканам; заснаваньне Апостальскай нунцыятуры ў Беларусі Нарадзіліся 1821: Фёдар Дастаеўскі — клясык расейскай літаратуры беларускага паходжаньня Болей угодкаў: 10 лістапада — 11 лістапада — 12 лістапада Архіў · Сёньня 11 лістапада 2021 году · Абнавіць гэтую старонку Актуальныя падзеі Да 12 лістапада ў Глазга працягваецца Канфэрэнцыя ААН у пытаньнях зьмену клімату. Да 7 лістапада ладзіцца анляйнавая сустрэча вікімэдыйцаў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы. Аляксандар Лукашэнка і Ўладзімер Пуцін падпісалі таемную дамову пра «саюзную дзяржаву» (4 лістапада). Арганізацыя па бясьпецы і супрацоўніцтве ў Эўропе запусьціла Венскі мэханізм у сувязі з парушэньнямі правоў чалавека ў Беларусі (4 лістапада). Міжнародны крымінальны суд ААН пачаў расьсьледаваньне катаваньняў у Вэнэсуэле (4 лістапада). Букераўская прэмія за 2021 рок уручаная паўднёваафрыканцу Дэйману Галгуту (3 лістапада). У Рыме адбыўся штогадовы саміт дзяржаваў «Вялікай дваццаткі» (31 кастрычніка). У Судане адбыўся вайсковы пераварот, прэм’ер-міністар Абдала Хамдук арыштаваны (25 кастрычніка).

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, найбольш прадстаўнічыя зь якіх:

маюць больш за 1 000 000 артыкулаў: English (ангельская) · Cebuano (себуана) · svenska (швэдзкая) · Deutsch (нямецкая) · français (француская) · Nederlands (нідэрляндзкая) · русский (расейская) · italiano (італьянская) · español (гішпанская) · polski (польская) · Winaray (варай) · Tiếng Việt (віетнамская) · 日本語 (японская) · 中文 (кітайская) · العربية (арабская) · português (партугальская) · українська (украінская)

маюць больш за 500 000 артыкулаў: فارسی (пэрсыдзкая) · català (каталёнская) · српски / srpski (сэрбская) · مصرى (эгіпецкая арабская) · norsk bokmål (нарвэская (букмал)) · Bahasa Indonesia (інданэзійская)

маюць больш за 300 000 артыкулаў: 한국어 (карэйская) · suomi (фінская) · magyar (вугорская) · čeština (чэская) · srpskohrvatski / српскохрватски (сэрбскахарвацкая) · română (румынская) · Bân-lâm-gú (Chinese (Min Nan)) · euskara (баскаўская) · Türkçe (турэцкая) · Bahasa Melayu (малайская) · Esperanto (эспэранта)

Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.

	Вікіслоўнік Слоўнік і тэзаўрус		Вікікнігі Падручнікі і дапаможнікі		Вікіцытатнік Калекцыя цытатаў		Вікікрыніцы Вольныя дакумэнты		Вікізьвесткі Вольная база ведаў		Вікісховішча Сховішча вольных файлаў
	Віківандроўкі(анг.) Вольныя турыстычныя даведнікі		Віківіды(анг.) Слоўнік біялягічных відаў		Віківэрсытэт(анг.) Вольны ўнівэрсытэт		Вікінавіны(анг.) Вольныя навіны		МэдыяВікі Распрацоўка вольных праграмаў		Мэта-вікі Каардынацыя ўсіх праектаў Вікімэдыі