Суда

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Sudo
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Судзь, Шуда, Жудзь, Сута, Суць
Вытворныя формы Зута
Зьвязаныя імёны Судзіла, Судзень, Сударг, Судар, Сутарт, Судымуд, Судзімонт
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Суда»

Суда (Судзь, Шуда, Жудзь), Сута (Суць) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Суда або Сута (Sudo, Suto) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова суд- (сут-) паходзіць ад гоцкага sauþa 'вобраз'[2]. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Судзіла, Судзень, Сударг, Судар (Судзер, Сутар), Сутарт, Судымуд. Адзначаліся германскія імёны Sudila, Suden, Sudergo, Suderus (Sudarius), Sutardus, Sutmodis[a].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Suder[6]. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя Sudraga[7].

У Прусіі бытавалі імёны: Sude / Sute (1306 і 1395 гады)[8][9], Sudeke / Zudeke (1364 год)[8], Wintil vnd Sudenne[b] von der Splitter (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах)[10], Suder / Sudir (1346 і 1396 гады)[8].

У Ноўгарадзе бытавалі імёны Судзіл, Судзіша і Суцімір[11].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Витко Судевичъ[12], Иванъ Судичъ[13] (1528 год); Sutha (1594 год)[14]; Zaniec Sudzic (1558 год)[15]; Петръ Юрьевичъ Жудевича[16], слугу на имя Юшка Судевича[17], Янъ Шуда Якубовичъ[18] (1567 год); земенинъ господарьский повету Упитского Янъ Андреевичъ Жудевича (23 траўня 1585 году)[19]; z Andreiem Sutem (9 студзеня 1600 году)[20]; Łukasz Sudowicz (1641 год)[21]; Sudowicz Jerzy Augustinowicz z Sudziów (1667 год)[22]; Jerzy Augustynowicz Sudowicz z Sudziów (1690 год)[23]; Kazimierz Zuda (24 красавіка 1692 году)[24]; Lucas Suttovitz Lithvanus ex districtu Orsensi (1711—1714 гады)[25]; Szudowszczyzna… Sudowszczyzna… Sudziewicze (1744 год)[26]; Symon Szud (19 красавіка 1782 году)[27][c].

Носьбіты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Судовічы — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на Жамойці

Судзі — літоўскі шляхецкі род[42].

У 1905 годзе існаваў фальварак Судзішкі ў Езяроскай воласьці[43].

Зудаў (Sudau) — былая вёска каля Нойгаўзэну ў Прусіі[44].

На гістарычнай Меншчыне існуе вёска Судзевічы, на гістарычнай АмсьціслаўшчынеСудоўшчына, у гістарычнай ПрусііЗуднікен.

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Таксама адзначаліся германскія імёны Sudan[3], Sudbald (Sud-bald)[4], Sutbodus (Sut-bodus), Sudmar (Sud-mar)[5]
  2. ^ Адзначалася германскае імя Suden[5]
  3. ^ Таксама:
    • Судыка: Павелъ Судиковичъ (1567 год)[28], z drugim Maczieięm Sudykowiczęm… tenże Macziey Szudykowicz (16 кастрычніка 1595 году)[29], Судыкі (Sudyka) гербаў Астоя і Пабог — літоўскі шляхецкі род[30];
    • Субарт: з села Субортовичъ (1567 год)[31], Subortowicze (1744 год)[26];
    • Субот: на гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Суботнікі, Субатовічы (Subotowicz) гебу Брохвіч — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны[32];
    • Судзінт: domini Sudynth (1452 год)[33], Franciszek Stanisławowicz Sudzint… na miejscu rodzica swego Stanisława Sudinta (1667 год)[34];
    • Сотаўт: чоловекъ Сотовтъ (1440—1492 гады)[35];
    • Судвін: чоловека Судвина (1440—1492 гады)[36];
    • Судгінт: Sudgint- (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)[37];
    • Судат: Судатовічы (Susotowicz) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Сьвянцянаў[38];

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 6, 1367.
  2. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 25.
  3. ^ Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. P. 199.
  4. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 450.
  5. ^ а б Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 563.
  6. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 261.
  7. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 554.
  8. ^ а б в Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 100.
  9. ^ Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 723.
  10. ^ Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 680.
  11. ^ Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 803—804.
  12. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 90.
  13. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 152.
  14. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 475.
  15. ^ Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 72.
  16. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 802.
  17. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 849.
  18. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 993.
  19. ^ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 159.
  20. ^ Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 533.
  21. ^ Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 217.
  22. ^ Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 414.
  23. ^ Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 174.
  24. ^ Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 372.
  25. ^ Blažejovskyj D. Ukrainian and Armenian pontifical seminaries of Lviv (1665—1784) (Analecta OSBM. Vol. 29). — Rom, 1975. P. 59.
  26. ^ а б Diecezja Wileńska, 1744, Pawet, 20 лютага 2011 г.
  27. ^ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. С. 422.
  28. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 726.
  29. ^ Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 396.
  30. ^ Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 327.
  31. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 671.
  32. ^ Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 182.
  33. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 240.
  34. ^ Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 416.
  35. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 56.
  36. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 51.
  37. ^ Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 36.
  38. ^ Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 327.
  39. ^ Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 434.
  40. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. С. 194.
  41. ^ № 125. Спісы шляхты, прадстаўленыя паміж 15.X.1863 і 15.X.1864 улучна, Сьвіслацкія аркушы
  42. ^ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С, Згуртаваньне беларускай шляхты
  43. ^ Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 263.
  44. ^ Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 40.