Перайсьці да зьместу

Каз

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Kass
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Казь, Гась
Вытворныя формы Геза
Зьвязаныя імёны Казека, Казіль, Казімер
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Каз»

Каз (Казь), Гась — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Газа або Каза, пазьней Каз (Gazo, Cazo, Kass) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова газ- (каз-), магчыма, паходзіць ад гоцкага bigitan 'знайсьці'[2] або ад асновы -гед- (-гад-, -гід-)[3]. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Казека, Казіль, Казімер (Казмар). Адзначаліся германскія імёны Kaseke, Cazilo, Gasmarus (Gazmar)[a].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gacz, Gaczczinne, Gaczołt[5].

У Прусіі бытавалі прозьвішчы Kosemundt[6] і Kosemund[7][8]. У Памор’і адзначалася прозьвішча Casimen[9].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Мордасъ Васюковичь зъ братомъ своимъ Казомъ а Нацомъ (22 траўня 1514 году)[10]; село Волосовичи… Коза Ивановичъ (1552 год)[11]; Hriczuta, Koza, Lawrin Haponowici (1558 год)[12]; Васко Казъ (12 ліпеня 1560 году)[13]; Манецъ Казичъ (1563 год)[14]; Symonem Kaziewiczem (2 красавіка 1686 году, 22 красавіка 1688 году)[15]; Michael Kaziewicz de Syntowty (1698 год)[16]; Joannes Kaziewicz (2 лістапада 1710 году[17], 24 траўня 1715 году[18]); Barbara Kazowna (26 лістапада 1786 году)[19]; Maryanna Kazewicz (1804 год)[20]; Krystyna Kazawicz (1831 год)[21][b].

Гасевіч (Gasiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў[29].

У былым Жамойцкім старостве існуе вёска Казішкі.

  1. Таксама адзначаліся старажытныя германскія імёны Gazobert, Gazlind, Kezaman[4]
  2. Таксама:
    • Казбор, Казбар, Казбер, Кашбар: в людеи наших дорсуничанъ… Козбора Билминовича (22 ліпеня 1501 году)[22], Казбаръ, Андрей Черневичи (1563 год)[14], Symon Kazberowicz (1667 год)[23], Юры і Ганна Кашбары (Кошбар) — шляхцічы з ваколіцаў Расенаў, якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год[24];
    • Казікайла: купил в Гануса немца жеребеи земли в Берестеиском повете, в Половецком десятку на имя Казикаиловскии (1 верасьня 1512 году)[25];
    • Гасгін, Казген: Онъдрушку Кгоскгиновичу люди данъники (7 лістапада 1442 году)[26], в Жомоити… Казкгены (2 кастрычніка 1511 году)[27];
    • Касьмін: Юри Косминовичъ (1528 год)[28]
  1. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 363, 625.
  2. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 625.
  3. Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.
  4. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 626.
  5. Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 61.
  6. KOSEMUNDT, Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)
  7. KOSEMUND (Familiendatenbank Marggrabowa (Treuburg Stadt und Kreis)), Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)
  8. KOSEMUND (Ortsfamilienbuch Memelland), Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)
  9. CASIMEN, Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)
  10. Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. С. 143.
  11. Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 640.
  12. Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 536.
  13. Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 127.
  14. 1 2 Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. С. 191, 243.
  15. Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. С. 504, 529.
  16. Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych
  17. Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia 1708—1710 m. jungtuvių įrašai, Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA
  18. Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai, Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA
  19. I—J, Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai
  20. Lida, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  21. Indura, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  22. Lietuvos Metrika. Knyga 6 (1494—1506). — Vilnius, 2007. P. 257.
  23. Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 50.
  24. Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 168.
  25. Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 125.
  26. Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 68.
  27. Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 86—87.
  28. Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 161.
  29. Professor Jerzy Wisniewski, List of the XIXth century Suvalki region family names, Suwalki Genealogical Society