Даўгіла
| Даўґіла лац. Daŭgiła / Daŭhiła | |
| Dagila | |
| Паходжаньне | |
|---|---|
| Мова(-ы) | германскія |
| Утворанае ад | Daugo + суфікс з элемэнтам -л- (-l-) Dago + суфікс з элемэнтам -л- (-l-) |
| Іншыя формы | |
| Варыянт(ы) | Дагіла, Догіль, Дагіль, Догель, Дзегіль, Таўгіл |
| Вытворныя формы | Дагела, Даўгайла |
| Зьвязаныя артыкулы | |
| якія пачынаюцца з «Даўґіла» | |
Даўгіла, Дагіла — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча Догіль (Дагіль, Дзегіль, Догель).
Паходжаньне
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Дагіла, Дагіл або Дэгель (Dagila, Dahilo, Dagil[1][2], Degel) — імя германскага паходжаньня[3]. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны'[4][5] або ад асновы -даг- (-дак-, -таг-)[6][7].
Паходжаньне імя Даўгіла ад германскага імя Daugo і яго адпаведнасьць германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў[8].
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Degil[9].
У Прусіі бытавала імя Даўгіл: Daugil (1344, 1354 і 1358 гады)[10], Dawgill (1397 год)[10], Stephanus Dawgil (1407 год)[10].
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Тагіл (Tagil)[11], Даўгілевіч (Dawgilewicz, Dowgilewicz), Даўгіла (Dowgiłło), Даўгіловіч (Dowgiłłowicz)[12].
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Докгили (1469—1477 гады)[13]; чоловека вакиницкого Троцъкого повета, а Гануса Довкгиловича (13 сакавіка 1499 году)[14]; Юреи Довкгилович[15], Богдановая Довкгиловича Дорота[16], Пашко Довкгиловичъ… Юри Довкгиловичъ[17], Янел Довкгиловичъ… Хрщон Довкгиловичъ[18], Довкгил Можутевичъ[19], Сташко Довкгилович[20] (1528 год); Szyenko, Sthaszyuk Dagulyewyczey (1552—1555 гады)[21]; Marcin Daugielowicz (1561 год)[22]; вознымъ того жъ повету Остриньского Павломъ Матеевичомъ Докгилемъ… Докгилемъ… Докгилемъ… Докгила… Докгилемъ (18 студзеня 1566 году)[23]; Петръ Докгилевичъ… Павелъ Докгилевичъ… Стась Миклашевичъ Докгиль… Матей Шимъковичъ Докгилевичъ (1567 год)[24]; Jakub Dogil (1690 год)[25]; Pater Bonifacius Daugielewicz (каля 1700—1702 гадоў)[26]; Marthae Daugiłowiczowna (24 красавіка 1710 году)[27]; Jan Towgilewicz (1733 год)[28]; Ewa Dowgil (1762 год)[29]; Jerzy Dowgiłowicz (1764 год)[30]; Stefan Dowgill (4 кастрычніка 1765 году)[31]; Dogil Kazimierz… Józef Dogil… Dominik Dogil (7 лістапад 1765 году)[32]; Anastazja Daugiel (1798 год)[33]; Simon Dowgiłła (1798 год)[34]; Wawrzyniec Dagiel (1815 год)[35]; Gordan Wincenty Dagil (1827 год)[36].
Носьбіты
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Юры Даўгілавіч — беліцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
- Пашка і Юры Даўгілавічы — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Янел Даўгілавіч — расенскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Хршчон Даўгілавіч — відуклеўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Даўгіл Мажутавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Сташка Даўгілавіч — крожаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Тамаш Даўгілавіч Гасьцевіч — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1581 годзе[37]
- Павал Мацеевіч Догіль (Догіл) — дзяржаўны дзяяч ВКЛ, возны астрынскі
- Стэфан Доўгіл — шляхціч Наваградзкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1765 годзе[38]
- Кіпрыян Догіль — праваслаўны з Чэрыкаўскага павету, забіты ў Першую сусьветную вайну[39]
- Вінцэсь Дагілевіч (1869—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР[40]
- Міхал Дзегілевіч (1879—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР[41]
- Лука Догіль (1885—1937) — беларус з ваколіцаў Чашнікаў, забіты ўладамі СССР[42]
- Іван Дагіль (1895—?) — беларус з ваколіцаў Баранавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР[43]
- Сяргей Даўгілевіч (1903—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР[44]
Даўгелевічы (Dowgielewicz) — прыгонныя з ваколіцаў Новых Трокаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі[45].
Догіль (Dogil) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў[46].
Даўгелевічы (Dowgielewicz) гербу Нечуя — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету[47].
Даўгілы, Даўгеловічы, Догілі[48] і Даўгілы-Ляўданскія[49] — літоўскія шляхецкія роды.
На 1906 год існавала вёска Даўгелева ў Пасінскай воласьці Люцынскага павету Віцебскай губэрні[50].
На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Даўгелішкі.
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 234.
- ↑ Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 349.
- ↑ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 392.
- ↑ Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.
- ↑ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
- ↑ Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.
- ↑ Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.
- ↑ Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102—103.
- ↑ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.
- 1 2 3 Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 23.
- ↑ Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 324.
- ↑ Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.
- ↑ Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 6 (1494—1506). — Vilnius, 2007. P. 190—191.
- ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 56.
- ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 75.
- ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 160.
- ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 163.
- ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 169.
- ↑ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 170.
- ↑ Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. С. 479.
- ↑ Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 132.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 264 (50) (1565—1566). — Vilnius, 2014. P. 64, 67—69.
- ↑ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 793.
- ↑ Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 42.
- ↑ Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 69.
- ↑ Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 61.
- ↑ Birże, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Odelsk, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Leges, statuta, constitutiones, privilegia regni Poloniae, magni ducatus Lithvaniae, omniumq[ue] provinciarum annexarum, à comitiis Visliciae anno 1347 celebratis usq[ue] ad ultima regni comitia: Volumen Septimum. — Warszawa, 1782. S. 133.
- ↑ Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 107.
- ↑ Malewski Cz. Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.
- ↑ Hermaniszki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 21.
- ↑ Hanuszyszki k. Trok, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Rudomino, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 180.
- ↑ Яўген Анішчанка, Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765, Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.
- ↑ Именной список №10 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. С. 158.
- ↑ Дагілевіч Вікенцій Сямёнавіч (1869), Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР
- ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Белорусский «Мемориал»
- ↑ Догіль Лука Сазонавіч (1885), Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР
- ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»
- ↑ Даўгілевіч Сяргей Аляксандравіч (1903), Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР
- ↑ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.
- ↑ Professor Jerzy Wisniewski, List of the XIXth century Suvalki region family names, Suwalki Genealogical Society
- ↑ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259—260.
- ↑ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д, Згуртаваньне беларускай шляхты
- ↑ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л, Згуртаваньне беларускай шляхты
- ↑ Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 244.