Даўгайла

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Dagalo
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Davo + Galo
Іншыя формы
Варыянт(ы) Даўгала, Дагала
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Даўгайла»

Даўгайла (Даўгала, Дагала) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Дагала (Dagalo) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны'[2], а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'[3]. Такім парадкам, імя Даўгайла азначае «здольны да жвавасьці»[4].

Адпаведнасьць імя Даўгайла (Даўгіла) германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў[5].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: cum Dangel[6], Dawgen[7], Dangel[8] (Daugel[9]; 2 кастрычніка 1413 году); Dawgali vexilliferi Wyłnensis (1 верасьня 1431 году)[10]; Dewgel (15 траўня 1432 году)[11]; Dovgal (15 кастрычніка 1432 году)[12]; Dawgal vexilliseri Wylnensis [sigilla] (20 студзеня 1433 году)[13]; Stanislaus alias Dowgalo (9 красавіка 1437 году)[14]; Dowgal Gyrdowicz (24 чэрвеня 1437 году)[15]; Довкгаило (1440—1492 гады)[16]; Dowgone (Dowgon[9]; 16 красавіка 1444 году)[17]; Andrus Nacz Dowgyalowycz (2 лістапада 1449 году)[18]; дворец Довкгаилов Воишвиловича[19], Довкгаило Воишвиловичъ[20], Докаилу Воишвиловичу Никелева земля пуста[21] (9 лістапада 1449 году); пан Юшко Довгайлович (9 ліпеня 1463 году)[22]; Dawgenis (6 лютага 1481 году)[23]; Довъкгайло (9 чэрвеня 1508 году)[24]; у бояр Ковенского повета… в Римка Ловриновича Довкгоиловича (14 чэрвеня 1514 году)[25]; продалъ былъ Дакгалу Лавеиновичу… Довъкгаилу… Довъкгала… Довъкгале… Довъкгола… Давкгала (28 лютага 1520 году)[26]; Лютко Довкгаиловичъ, Мицъ Довкгаиловичъ (1528 год)[27]; земль пустовъских у повете Ковеньскомъ Румъшыское волости… Довъкгаловъщину (10 лістапада 1529 году)[28]; люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довъкгаловича (3 верасьня 1537 году)[29]; люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довкгяловича (5 верасьня 1537 году)[30]; а Грыгор Давъкголовичъ (8 верасьня 1539 году)[31]; Родъ Довкгойловъ[32], Станиславъ Довкголевичъ[33] (1567 год); Piotr Dogiel (6 лютага 1764 году)[34]; Dowgołowicz (1755 год)[35].

Носьбіты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На 1906 год існавала вёска Даўгалы (Доўгалы) у Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні[36].

На гістарычнай Слонімшчыне існуе вёска Даўгялавічы, на гістарычнай Ашмяншчыне — Даўгялаўшчына, на гістарычнай Лідчыне — Даўгялішкі. Назву Даўгялы маюць вёскі на гістарычнай Лідчыне.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 391.
  2. ^ Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.
  3. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  4. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 22.
  5. ^ Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.
  6. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 54.
  7. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 57.
  8. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 70.
  9. ^ а б Урбан П. Старажытныя ліцьвіны: мова, паходжаньне, этнічная прыналежнасьць. — Менск: 2001. С. 153.
  10. ^ Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. С. 135—136.
  11. ^ Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. С. 191.
  12. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 81.
  13. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 94.
  14. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 167.
  15. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 168.
  16. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 19.
  17. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 206.
  18. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 222.
  19. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 60.
  20. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 61.
  21. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 65.
  22. ^ Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 55.
  23. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 373.
  24. ^ Архив Юго-Западной России. Ч. 8, т. 4. — Киев, 1907. С. 281—281.
  25. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 251.
  26. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 25 (1387—1546). — Vilnius, 1998. P. 228.
  27. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 160.
  28. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 224 (4) (1522—1530). — Vilnius, 1997. P. 365—366.
  29. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 21 (1536—1537). — Vilnius, 2019. P. 193.
  30. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 21 (1536—1537). — Vilnius, 2019. P. 194.
  31. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 20 (1536—1539). — Vilnius, 2010. P. 282.
  32. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 721.
  33. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1313.
  34. ^ Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.
  35. ^ Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.
  36. ^ Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 88.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]