Даўгайла
| Даўґайла лац. Daŭgajła / Daŭhajła | |
| Dagalo | |
| Паходжаньне | |
|---|---|
| Мова(-ы) | германскія |
| Утворанае ад | Davo + Galo Dago + Galo |
| Іншыя формы | |
| Варыянт(ы) | Даўгала, Дагала, Даўгела, Далгала, Далгела |
| Вытворныя формы | Дагела, Даўгіла |
| Зьвязаныя артыкулы | |
| якія пачынаюцца з «Даўґайла» | |
Даўгайла (Даўгала, Дагала, Даўгела) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
Паходжаньне
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Дагала або Дэгел, пазьней Дагаль (Dagalo, Dæggel[1], Dægel[2][a], Daggal[4]) — імя германскага паходжаньня[5][1][4]. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны'[6] або ад асновы -даг- (-дак-, -таг-)[7][8], а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'[9]. Такім парадкам, імя Даўгайла азначае «здольны да жвавасьці»[10].
Адпаведнасьць імя Даўгайла (Даўгіла) германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў[7].
У ваколіцах Русі (Прусія) адзначалася прозьвішча Daugel (Daugehl, Daugill)[11].
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгайла (Dowgajło), Даўгала (Dowgało, Dowgała, Dowgałło), Даўгаль (Dowgal), Даўгела (Dawgieło, Dawgiełło), Даўгяловіч (Dawgiełowicz, Dowgiełowicz), Даўгялевіч (Dawgielewicz, Dowgielewicz)[12].
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: cum Dangel[13], Dawgen[14], Dangel[15] (Daugel[16]; 2 кастрычніка 1413 году); Dawgali vexilliferi Wyłnensis (1 верасьня 1431 году)[17]; Dewgel (15 траўня 1432 году)[18]; Dovgal (15 кастрычніка 1432 году)[19]; Dawgal vexilliseri Wylnensis [sigilla] (20 студзеня 1433 году)[20]; Stanislaus alias Dowgalo (9 красавіка 1437 году)[21]; Dowgal Gyrdowicz (24 чэрвеня 1437 году)[22]; Довкгаило (1440—1492 гады)[23]; Dowgone (Dowgon[16]; 16 красавіка 1444 году)[24]; Andrus Nacz Dowgyalowycz (2 лістапада 1449 году)[25]; дворец Довкгаилов Воишвиловича[26], Довкгаило Воишвиловичъ[27], Докаилу Воишвиловичу Никелева земля пуста[28] (9 лістапада 1449 году); пан Юшко Довгайлович (9 ліпеня 1463 году)[29]; Dawgenis (6 лютага 1481 году)[30]; Довъкгайло (9 чэрвеня 1508 году)[31]; у бояр Ковенского повета… в Римка Ловриновича Довкгоиловича (14 чэрвеня 1514 году)[32]; продалъ былъ Дакгалу Лавеиновичу… Довъкгаилу… Довъкгала… Довъкгале… Довъкгола… Давкгала (28 лютага 1520 году)[33]; Лютко Довкгаиловичъ, Мицъ Довкгаиловичъ (1528 год)[34]; земль пустовъских у повете Ковеньскомъ Румъшыское волости… Довъкгаловъщину (10 лістапада 1529 году)[35]; люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довъкгаловича (3 верасьня 1537 году)[36]; люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довкгяловича (5 верасьня 1537 году)[37]; Судко Довкгалович (1538 год)[38]; а Грыгор Давъкголовичъ (8 верасьня 1539 году)[39]; Dougieło (1565 год)[40]; Родъ Довкгойловъ[41], Станиславъ Довкголевичъ[42] (1567 год); Jędrzey Dougielewicz (23 кастрычніка 1655 году)[43]; Paulus Daugiella (сакавік — красавік 1656 году)[44]; Dawgielowicz (1666 год)[45]; Dawgielewicz (1726 год)[45]; Aleksander Dowgiel (1750 год)[46]; Daugiełło (1754 год)[45]; Dowgołowicz (1755 год)[47]; Dowgieliewicz (1758 год)[45]; Marianna Daugiel (1772 год)[48]; Rozalia Dowgiełowicz (1783 год)[49]; Stefan Dowgiał (1792 год)[50]; Marcin Dowgieło (1797 год)[51]; Kajetan Dowgiałowicz (1799 год)[52]; Rozalia Daugiełowicz (1800 год)[53]; Katarzyna Daugałło (1804 год)[54]; Franciszek Dałgiełło (1808 год)[55]; Andrzej Daugiałłowicz (1810 год)[56]; Maciej Dołgiełło (1810 год)[57]; Katarzyna Dougiełowicz (1812 год)[58]; Nastazja Dawgało (1821 год)[59]; Józef Dowgiełłowicz (1834 год)[60].
Носьбіты
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Станіслаў Даўгайла († па 1437) — харужы земскі літоўскі і віленскі, меў сына Юрыя (Юшку)
- Даўгайла Войшвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера
- Даўгайла — зямянін валынскі, які ўпамінаецца ў 1508 годзе
- Лютка Даўгайлавіч — вялёнскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
- Міц Даўгайлавіч — жаранскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Іван Даўгайла — жыхар ваколіцаў Гомля на 1906 год[61]
- Вітальд Даўгяла-Хмаровіч — жыхар Смаленску на 1906 год[62]
- Міхал Даўгайлаў — праваслаўны мешчанін з ваколіцаў Гомля на 1907 год[63]
- Васіль, Карней і Сьцяпан Далгалы — правалаўныя зь Вяліскага павету на 1907 год[64]
- Яфімі Даўгяла — беларус-праваслаўны з Полацку на 1912 год[65]
- Уладзіслаў, Марыя, Ян, Ганна і Валеры Даўгелі (Dawgiel) — уладальнікі гаспадарак у Васевічах каля Лучаю на 1932 год[66]
- Міхал, Юзэф, Аляксандар, Юзэфа, Паўліна і Тэрэза Даўгелевічы (Daugielewicz) — уладальнікі гаспадаркі ў Жыдзішках каля Трокаў на 1935 год[67]
- Васіль Даўгяла (1860—?) — беларус зь Лёзна, які пацярпеў ад уладаў СССР[68]
- Міхал Даўгяла — беларус, выхадзец з шляхецкага роду Даўгялаў, які на 1917 год жыў у ваколіцах Койданава[69]
- Дзьмітры Даўгяла (1868—1942) — беларускі археограф і гісторык
- Ёсіф Даўгала (1874—1938) — беларус з ваколіцаў Койданава, забіты ўладамі СССР[70]
- Павал Даўгалевіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў Вільні, які пацярпеў ад уладаў СССР[71]
- Фёдар Даўгяла-Завіша (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Гомля, забіты ўладамі СССР[68]
- Зінаіда Даўгалевіч (1887—?) — беларуска з ваколіцаў Старобіна, якая пацярпела ад уладаў СССР[72]
- Васіль Доўгаль (1887—?) — беларус з ваколіцаў Асіпавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР[68]
- Стэфан Даўгяла (1888—1938) — беларус зь Віцебску, забіты ўладамі СССР[68]
- Сяргей Далгала (1893—?) — беларус зь Вяліжу, які пацярпеў ад уладаў СССР[68]
- Ёсіф Даўгала (1895—?) — беларус з Усьвятаў, які пацярпеў ад уладаў СССР[68]
- Ёсіф Даўгала (1899—?) — беларус з ваколіцаў Койданава, які пацярпеў ад уладаў СССР[68]
- Мікалай Даўгала (1901—1937) — беларус з ваколіцаў Менску, забіты ўладамі СССР[68]
- Ёсіф Доўгель (1907—?) — беларус з ваколіцаў Мастоў, які пацярпеў ад уладаў СССР[68]
- Іван Даўгайлаў (1921—?) — беларус, які трапіў у нямецкі палон у Другую сусьветную вайну[73]
- Зоя Даўгяла (1938—2022) — беларускі бібліятэкар-бібліёграф
- Валеры Даўгала (нар. 1947) — беларускі мастак-манумэнталіст
- Уладзімер Даўгяла (нар. 1970) — беларускі кніжны графік
- Натальля Даўгяла (нар. 1978) — беларускі гісторык
- Аляксей Доўгель (нар. 1994) — беларускі футбаліст
Даўгелевіч (Daugielewicz, Dowgielewicz) і Даўгела (Dovgelo) — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй Летувы[74].
Даўгяля (Dowgiallo) і Даўгялёвіч (Dowgialowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў[75].
На 1906 год існавала вёска Даўгалы (Доўгалы) у Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні[76].
На гістарычнай Слонімшчыне існуе вёска Даўгялавічы, на гістарычнай Ашмяншчыне — Даўгялаўшчына, на гістарычнай Лідчыне — Даўгялішкі. Назву Даўгялы маюць вёскі на гістарычнай Лідчыне.
Глядзіце таксама
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Заўвагі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Апроч таго, у Вялікабрытаніі адзначалася назва мясцовасьці Dowgalhead[3]
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- 1 2 Meineke B. Die Ortsnamen des Кreises Lippe. — Bielefeld, 2010. S. 113.
- ↑ Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 98.
- ↑ Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 104.
- 1 2 Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daggal, MyHeritage
- ↑ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 391.
- ↑ Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.
- 1 2 Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.
- ↑ Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.
- ↑ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
- ↑ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 22.
- ↑ DAUGEL (DAUGEHL, DAUGILL), Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)
- ↑ Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.
- ↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 54.
- ↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 57.
- ↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 70.
- 1 2 Урбан П. Старажытныя ліцьвіны: мова, паходжаньне, этнічная прыналежнасьць. — Менск: 2001. С. 153.
- ↑ Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. С. 135—136.
- ↑ Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. С. 191.
- ↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 81.
- ↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 94.
- ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 167.
- ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 168.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 19.
- ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 206.
- ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 222.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 60.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 61.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 65.
- ↑ Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 55.
- ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 373.
- ↑ Архив Юго-Западной России. Ч. 8, т. 4. — Киев, 1907. С. 281—281.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 251.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 25 (1387—1546). — Vilnius, 1998. P. 228.
- ↑ Перапіс войска ВКЛ 1528 года. Метрыка ВКЛ. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 160.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 224 (4) (1522—1530). — Vilnius, 1997. P. 365—366.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 21 (1536—1537). — Vilnius, 2019. P. 193.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 21 (1536—1537). — Vilnius, 2019. P. 194.
- ↑ Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 20 (1536—1539). — Vilnius, 2010. P. 282.
- ↑ Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 233.
- ↑ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 721.
- ↑ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1313.
- ↑ Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 337.
- ↑ Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 177.
- 1 2 3 4 Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.
- ↑ Żyrowicze (gr.-kat.), Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.
- ↑ Międzyrzecz, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Dryświaty, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Rudzica (gr-kat), Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Bolniki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Widze, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Widze, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Wilno św. Jerzy, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Wilno śś. Piotra i Pawła, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Widze, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Wilno śś. Piotra i Pawła, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Wielka Brzostowica, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Kojdanów (gr.-kat.,prawosł.), Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Gucki L. Akt z roku 1834 przeciw Adamowi Czartoryskiemu wyobrazicielowi systemu polskiéj arystokracyi. — Poitiers, 1839. S. 16.
- ↑ Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 28.
- ↑ Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года. С. 2.
- ↑ Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 5.
- ↑ Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год. С. 2.
- ↑ Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года. С. 8.
- ↑ Ryszard Sys, Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939, publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»
- ↑ Ryszard Sys, Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939, publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Белорусский «Мемориал»
- ↑ Абламейка С. У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі, Радыё Свабода, 19 верасьня 2019 г.
- ↑ Даўгала Іосіф Раманавіч (1874), Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР
- ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Книга памяти Самарской обл.
- ↑ Даўгалевіч Зінаіда Калінікаўна (1887), Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР
- ↑ Военнопл. kgb.by, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі
- ↑ Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 468, 516.
- ↑ Professor Jerzy Wisniewski, List of the XIXth century Suvalki region family names, Suwalki Genealogical Society
- ↑ Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 88.
Літаратура
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. Аўтарскае выданне. — Менск, 2019. — 459 с. — (сьціслая вэрсія кнігі: Вытокі Вялікае Літвы. — Менск, 2021. — 89 с.)