Бірыла
| Бірыла лац. Biryła | |
| Berilo | |
| Паходжаньне | |
|---|---|
| Мова(-ы) | германскія |
| Утворанае ад | Bero + суфікс з элемэнтам -л- (-l-) |
| Іншыя формы | |
| Варыянт(ы) | Бярыла, Бярэла, Бірэла, Бэрыла, Бірала, Бірыля, Бірыль, Берыль, Бэруль, Біруль, Берла |
| Вытворныя формы | Барыла |
| Зьвязаныя артыкулы | |
| якія пачынаюцца з «Бірыла» | |
Бірыла (Бірыля, Бірыль, Біруль), Бярыла (Бэрыла, Бярэла, Берыль, Бэруль), Бірэла (Берла) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
Паходжаньне
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Берыла, Берэла або Берул (Berilo, Berila, Berela[1], Berul[2]) — імя германскага паходжаньня[3][4]. Іменная аснова -бер- (-бір-) (імёны ліцьвінаў Бірын, Бірыбольд, Бэрвольд; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад гоцкага baira[5], германскага bero 'мядзьведзь'[6].
Імя Бярыла гістарычна бытавала ў Польшчы: Berilo (1428, 1440, 1442, 1456 і 1489 гады)[7].
Імя Бірыль бытавала ў Ноўгарадзе: Бириль Васко (1539 год)[8].
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: соудилъ есмь Биреля съ Армановичемь про колоколъ про немецьскыи: Бирель правъ (1284 год)[9]; купил у воита ковенского на имя у Бириля у Tpoцкомъ повете в Жижморскои волости именье на имя Бирилявское (22 ліпеня 1501 году)[10]; Pawel Birulicz… Liewon a Miron Biruliczy… Janko a Trochim Birulicy… Wasiuk Birulic (1558 год)[11]; Федко Бирел (красавік — травень 1580 году)[12], Хведко Бирел (травень 1580 году)[13]; Janowa Berelowa (1624 год)[14]; Pana Berelewicza (1666 год)[15]; Biryło (1670 год)[16]; Jakub Biryło (1707 год)[17]; Julia Bieryło (1719 год)[18]; Mikołaj Bieryłło (1754 год)[19]; Ewa Beryło (1768 год)[20]; Barbara Biryłło (1791 год)[21]; Elżbieta Birełło (1803 год)[22]; Justyna Birełowicz (1810 год)[23]; Magdalena z Biriłów Pawluć (1879 год)[24].
Носьбіты
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Бірыль — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ковенскі войт у 1501 годзе
- Ян і Юры Венцлававічы Берлы Бярловічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе[25]
- Фёдар Бірыловіч — жыхар вёскі Цны (Наваградзкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1696 годзе[26]
- Міхаіл Берыль — жыхар вёскі Нізоўкі (каля Ігумену), які ўпамінаецца ў 1701 годзе[27]
- Зьміцер, Андрэй, Фёдар, Аксіньня і Юстыніяна Бірылы — жыхары вёскі Сянежыцаў (Наваградзкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1726 годзе[28]
- Эльяш Бераловіч — жыхар вёскі Белічанаў (Гарадзенскі павет), які ўпамінаецца ў 1773 годзе[29]
- Андрэй Бярыла — каталік зь Беластоцкага павету, паранены ў Першую сусьветную вайну[30]
- Дзяніс Бярыла (1876—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР[31]
- Майсей Іванаў Бярыла — жыхар ваколіцаў Гомля на 1906 год[32]
- Сьцёпка Бірыла — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя
- Захар Бірала (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР[33]
- Мікалай Бірыла (1923—1992) — беларускі мовазнаўца
Бярулі — парафіяне касьцёла ў Асьвеі на 1812 год[34].
Бэрулевіч (Berulewicz), Бярыла (Bierylo) і Бірыля або Бірыла (Biryla) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў[35].
На 1901 год існавала вёска Бірылаўка на поўначы Гараднянскага павету Чарнігаўскай губэрні[36].
У 1905 годзе існавала вёска Бірылы ў Беняконскай воласьці[37].
На гістарычнай Гарадзеншчыне існуе вёска Бірулічы. Назву Бірулі маюць вёскі на гістарычных Амсьціслаўшчыне і Полаччыне.
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 58.
- ↑ Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, Lexikon der altgermanischen Namen
- ↑ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 261, 991.
- ↑ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 253—254.
- ↑ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.
- ↑ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 19.
- ↑ Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 127.
- ↑ Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. С. 477.
- ↑ Грамота смоленского князя Федора Ростиславича по судному делу о колоколе (1284)(недаступная спасылка), Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 6 (1494—1506). — Vilnius, 2007. P. 257.
- ↑ Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 109.
- ↑ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 584, 588.
- ↑ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 595.
- ↑ Ragauskaitė A. Kėdainiečių moterų įvardijimo tendencijos XVII—XVIII a. Kėdainių miesto istorijos šaltiniuose // Acta linguistica Lithuanica. T. 87, 2022. P. 144.
- ↑ Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių asmenvardžių darybos tendencijos // Baltu filoloģija. T. 27, nr. 1 (2018). P. 104.
- ↑ Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.
- ↑ Międzyrzecz, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Suwałki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Suwałki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Suwałki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Suwałki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Osowo, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Troki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Сакалоўская А. Кальварыя. — Менск, 1997. С. 119.
- ↑ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. С. 208.
- ↑ Яўген Анішчанка, Кожан Городок, Цна, Дребск, Вичин, Ракитна, Бродница в 1696(недаступная спасылка), Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 студзеня 2016 г.
- ↑ Яўген Анішчанка, Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве(недаступная спасылка), Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.
- ↑ Яўген Анішчанка, Cенежицы, Матешицы, Сапотница, Краевичи, Лаготки инвент.(недаступная спасылка), Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.
- ↑ Яўген Анішчанка, Гольны инвентарь в Гродненском повете 1773, Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 траўня 2016 г.
- ↑ Именной список №1348 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1914. С. 21567.
- ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Книга памяти Алтайского края
- ↑ Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.
- ↑ Беларусь: жертвы сталинских репрессий, Белорусский «Мемориал»
- ↑ Яўген Анішчанка, Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.(недаступная спасылка), Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.
- ↑ Professor Jerzy Wisniewski, List of the XIXth century Suvalki region family names, Suwalki Genealogical Society
- ↑ Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.
- ↑ Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 186.