Перайсьці да зьместу

Будзіла

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
(Перанакіравана з «Будыла»)
Budilo
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Budo + суфікс з элемэнтам -л- (-l-)
Іншыя формы
Варыянт(ы) Будыла, Будэль, Бодзель, Будзіль
Вытворныя формы Буціла, Бадзіла
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Будзіла»

Будзіла, Будыла (Будэль, Бодзель, Будзіль) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Бодзіла, Будзіла або Бодэл, пазьней Будэль (Bodilo, Budilo[a], Būdilo[1], Bodel[2], Budel) — імя германскага паходжаньня[3]. Іменная аснова -буд- (-бод-) (імёны ліцьвінаў Будзівід, Будар, Будрых; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) паходзіць ад бургундзкага buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'[4].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Bodel[5].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Budel dem furmane herczog Swittirgail (1402 год)[6]; domino Stanislao Budylowycz (10 красавіка 1486 году)[7]; земли пустовских в Городенском повете на имя Будиловщину (1511 год)[8]; у Демяна Борисовича и у его жоны и у детеи и у дядиное его Ульки Будиловое огородец на Коложи (6 жніўня 1513 году)[9]; бояринъ господарьский Виленского повету Миколай Будиловичъ (каля 1514 году)[10]; земля пустая у Еишишском повете на имя Буделевщина (12 лістапада 1516 году)[11]; у Миколая Будиловича (каля 1516 году)[12]; на Миколаи Будиловичи (4 красавіка 1517 году)[13]; Миколаи Будилович (1528 год)[14]; Миколай Будиловичъ (люты — сакавік 1529 году, 12 лістапада 1533 году[15], 25 лістапада і 20 сьнежня 1533 году[16]); Małgorzata Budziłówna Janowa Jundziłowiczowa (1541 год)[17]; на сыновъ пана Миколая Будила Юрья а Станислава, панове Будиловичи, небожчыца Будиловая, Станьку Будиловичу (28 верасьня 1542 году)[18]; Василю Будиловичу (1542 год)[19]; до боярина повету Виленъского Юря Будила (26 чэрвеня 1546 году)[20]; Юри Миколаевичъ Будило (11 і 27 жніўня 1547 году[21], 2 студзеня[22] і 23 чэрвеня 1554 году[23]); Budzyelo Raczkowycz… Pyothr Budzielo… Sczepan Budzylowicz… Radzko Budzylowycz (1552—1555 гады)[24]; Marczin a Budzilo Thomassewici (1558 год)[25]; Tomasz, Marcin, Stas Budziłowiczy… z dziećmi Szaciła Budziłowicza (1561 год)[26]; Scziepan Budziłowicz (1561—1566 гады)[27]; Bodziel Piotronicz (1563 год)[28]; небощика Юря Будила Стряцкого и Нестанишъского (20 чэрвеня 1563 году)[29]; Миколаи Будило[30], Миколаи Будиловичъ[31] (1565 год); подъданых Юръя Будила (5 студзеня 1566 году)[32]; Миколай Будило (1567 год)[33]; одъ грунту пана Будылова (18 жніўня 1591 году)[34]; Васко Бодело (1649 год)[35]; Budzilowicz (1671—1681 гады)[36]; Bartłomiey Budel (1765 год)[37]; Piotr Budzilewicz (1793 год)[38]; Wawrzyniec Budziel (1812 год)[39].

Будзіловічы і Будзялевічы — уніяты Арлянскай парафіі[41].

Будзіловічы (Budziłowicz) гербу Магілалітоўскі шляхецкі род[42][43].

Будзілы — літоўскі шляхецкі род[44].

Бодзель (Bodziel) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў[45].

На гістарычнай Браслаўшчыне існуе вёска Будзілы, у Менску — гістарычная мясцовасьць Будзілавічы, на гістарычнай Меншчыне — вёска Будзілаўка, на гістарычнай АшмяншчынеБудзілкі. Назву Будзілава маюць вёскі на гістарычнай Полаччыне.

  1. Паводле назвы мясцовасьці Budilingen
  1. Korsmeier C. M. Die Ortsnamen der Stadt Münster und des kreises Warendorf. — Bielefeld, 2011. S. 90.
  2. Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 64.
  3. Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 321.
  4. Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 16.
  5. Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.
  6. Codex epistolaris Vitoldi. — Cracoviae, 1882. S. 966.
  7. Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 50.
  8. Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 113.
  9. Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 222.
  10. Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 103.
  11. Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 352.
  12. Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 303.
  13. Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 473.
  14. Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 68.
  15. Lietuvos Metrika. Knyga 225 (6) (1528—1547). — Vilnius, 1995. P. 73—76, 91, 127.
  16. Lietuvos Metrika. Knyga 227 (8) (1533—1535). — Vilnius, 1999. P. 79, 93.
  17. Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 91.
  18. Lietuvos Metrika. Knyga 230 (11) (1542). — Vilnius, 2001. P. 42—44.
  19. Метрыка Вялікага Княства Літоўскага: Кніга 560 (1542 год). — Менск, 2007. С. 49.
  20. Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 30 (1480—1546 гг.). — Менск, 2008. С. 187.
  21. Lietuvos Metrika. Knyga 234 (19) (1546—1548). — Vilnius, 2009. P. 38—40, 126—129.
  22. Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 211.
  23. Lietuvos Metrika. Knyga 248 (34) (1554—1556). — Vilnius, 2018. P. 29—30.
  24. Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. С. 11, 13, 26, 40.
  25. Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 550.
  26. Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 87, 111.
  27. Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. С. 70.
  28. Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.
  29. Lietuvos Metrika. Knyga 249 (35) (1554—1568). — Vilnius, 2018. P. 283.
  30. Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 187.
  31. Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 271.
  32. Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 44 (1559—1566 гг.). — Менск, 2001. С. 113.
  33. Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 582.
  34. Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 398.
  35. Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 365.
  36. Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 127.
  37. Inwentarze starostw i dzierżaw powiatu grodzieńskiego 1765. — Jamiński Zespół Indeksacyjny, 2018. S. 10.
  38. Dereczyn, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  39. Nacza, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
  40. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 66—67.
  41. Лаўрэш Л. Прыход у Орлі // Лідскі летапісец. № 4 (80), 2017. С. 22—38.
  42. Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 296, 298.
  43. Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 668.
  44. Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б, Згуртаваньне беларускай шляхты
  45. Professor Jerzy Wisniewski, List of the XIXth century Suvalki region family names, Suwalki Genealogical Society