Гінтаўт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Gentalt
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Gento + Walt
Іншыя формы
Варыянт(ы) Гентаўт, Гінталт, Гінтальд, Кінтаўт
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Гінтаўт»

Гінтаўт (Гінталт, Гінтальд, Кінтаўт), Гентаўт — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Гента (Gento) і Валда або Валт (Waldo, Walt) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова -генд- (-гент-, -гінт-) (імёны ліцьвінаў Гінтэр, Агінт, Эйгінт; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'[2]. У гістарычным германскім арэале адзначалася імя Gentaltus[3].

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Гінтаўт складаецца з асноваў -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'[4], і -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўтвід, Таўтывіл, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda[5], германскага þeudo[6] 'род, народ'[7]. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя Таўцігін)[8].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Gyntawt Wigails son[9], Gynthowd filius Wilgaws[10] (12 кастрычніка 1398 году); Gyntold (18 студзеня 1401 году)[11]; Tiddika Gynthawten son (13 чэрвеня 1406 году)[12]; Ginthawt (пачатак XV ст.)[13]; Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek (1422 год[14], паводле запісу ад 18 кастрычніка 1618 году[15]); Johannes Ginthold (27 верасьня 1422 году)[16]; Gintoldo de Ziruntin (Gintold[17]; 20 красавіка 1424 году)[18]; пять чоловековъ… а Кгенътовта (1440—1492 гады)[19]; Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату (11 верасьня 1449 году)[20]; pro filio meo Gintholth (5 ліпеня 1472 году)[21]; два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича (1508 год)[22]; Григор Кинътовътовичъ (1528 год)[23]; Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ (1567 год)[24]; продку его неякому Битовъту Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ (19 верасьня 1568 году)[25]; панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта (18 сакавіка 1615 году)[26]; Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts (студзень 1652 году)[27]; Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт (1655 год)[28]; Jan Gintołt (8 верасьня 1662 году)[29]; p. Gintowt (1673 год)[30]; jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański (1690 год)[31]; F. Antonius Gintowt (1754 год)[32]; Marcin Gintowtt (4 кастрычніка 1765 году)[33]; Antoni Gintowtt[34], Piotr Gintowtt[35], Maciey Gintowtt[36] (24 кастрычніка 1765 году); Marcelli Gintowft (1785 год)[37].

Носьбіты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся літоўскі шляхецкі род Дзевялтоўскіх гербу Трубы[42].

Гінтаўты — парафіяне касьцёла ў Ільлі на 1853 год[43].

Гінтаўты гербаў Даленга, Ляліваі Тры Трубы — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету[44].

Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету[45].

Гінтальды (Gintold) — літоўскі шляхецкі род[46].

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 593, 1499.
  2. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  3. ^ Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. P. 242, 333.
  4. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  5. ^ Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.
  6. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.
  7. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 19.
  8. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 22.
  9. ^ Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. S. 12.
  10. ^ Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. S. 227.
  11. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 37.
  12. ^ Codex epistolaris Vitoldi. — Cracoviae, 1882. S. 128.
  13. ^ Полехов С. В. Наследники Витовта. — М., 2015. С. 83.
  14. ^ Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.
  15. ^ Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.
  16. ^ Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11
  17. ^ Пятраўскас Р. Літоўская знаць у канцы XIV—XV ст.. — 2-е выд. — Смаленск, 2014. С. 239.
  18. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 25 (1387—1546). — Vilnius, 1998. P. 290.
  19. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 66.
  20. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 66.
  21. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 322.
  22. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 8 (1499—1514). — Vilnius, 1995. P. 286.
  23. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 162.
  24. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 606.
  25. ^ Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 305.
  26. ^ Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. С. 111.
  27. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 388.
  28. ^ Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. С. 83.
  29. ^ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. С. 246.
  30. ^ Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.
  31. ^ Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.
  32. ^ Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.
  33. ^ Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.
  34. ^ Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.
  35. ^ Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.
  36. ^ Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.
  37. ^ Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.
  38. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 101.
  39. ^ Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 402.
  40. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 162.
  41. ^ Яўген Анішчанка, Шляхта Новогрудского воеводства.Генеральный попис 1765, Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.
  42. ^ Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. S. 41.
  43. ^ Яўген Анішчанка, Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г., Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.
  44. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.
  45. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.
  46. ^ Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]