Еўе

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Еўе
лет. Vievis
Еўе
Vievis COA.gif
Герб Еўя
Першыя згадкі: 1539
Горад з: 1999
Краіна: Летува
Павет: Віленскі
Раён: Электрэнскае самакіраваньне
Вышыня: 128 м н. у. м.
Насельніцтва: Red Arrow Down.svg 4915 чал. (2011)
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Тэлефонны код: 528
Паштовы індэкс: LT-21058
Геаграфічныя каардынаты: 54°46′30″ пн. ш. 24°48′30″ у. д. / 54.775° пн. ш. 24.80833° у. д. / 54.775; 24.80833Каардынаты: 54°46′30″ пн. ш. 24°48′30″ у. д. / 54.775° пн. ш. 24.80833° у. д. / 54.775; 24.80833
Еўе на мапе Летувы
Еўе
Еўе
Еўе
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Е́ўе (па-летувіску: Vievis) — горад ва ўсходняй Летуве, знаходзіцца ў Віленскім павеце, за 14 км ад Электрэнаў. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Еўейскага староства. Еўе знаходзіцца на шашы Вільня — Коўна — Клайпеда і на чыгуначнай лініі Вільня — Коўна. Насельніцтва гораду налічвае каля 5,3 тыс. чалавек. Еўе адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Дзукія.

Этымалёгія назвы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Назва гораду, хутчэй за ўсё, паходзіць ад назвы мясцовага возера Еўе (па-летувіску: Vievis, Yvis), аднак існуюць зьвесткі, якія зьвязваюць назву гораду з жонкай Гедыміна Евай, з полацкіх князёўнаў.

Мінуўшчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першыя гістарычныя згадкі ў пісьмовых крыніцах аб паселішчы адносяцца да 1539 году, калі мястэчка належала Агінскім. Каля 1600 году тут былі пабудаваны ўніяцкая царква і манастыр. У пачатку XVII стагодзьдзя пачала дзейнічаць Еўінская друкарня праваслаўнага віленскага Сьвята-Духаўскага братэрства. Самая раньняя кніга, надрукаваная тут, датуецца 1611 годам. Першая ў сьвеце кніга пад назвай "Буквар" была выдадзена 24 ліпеня 1618 году ў друкарні віленскага Сьвята-Духава брацтва ў Еўе. Тут друкаваліся «Граматыкі славенскія правілное сінтагма» (1619 год) Мілецыя Сматрыцкага. Да 1660 году друкарня надрукавала 25 кнігаў на старабеларускай і польскай мовах. Князь Багдан Агінскі заснаваў тут першы манастыр, які ў 1806 годзе быў пераўтвораны ў прыхадзкую царкву. У 1816 годзе князь Агінскі пабудаваў тут каталіцкі касьцёл, які захаваўся да нашых дзён. У 1837 годзе была закладзеная першая праваслаўная царква.

Хуткі рост мястэчка пачаўся ў другой палове ХІХ стагодзьдзя, калі празь яго прайшла чыгунка Санкт-Пецярбург — Вільня — Варшава (1862 год). Пасьля Першай сусьветнай вайны недалёка ад Еўя праходзіла мяжа паміж Летувіскай Рэспублікай і Польшчай. Пасьля ўваходу Летувы ў склад СССР Еўе з 1950 году стаў раённым цэнтрам, але пасьля ліквідацыі Еўескага раёну быў далучаны да Тракайскага раёну.

У 1999 годзе Еўе атрымаў статус гораду і атрымаў уласны герб. Горад зноў стаў раённым цэнтрам у 2000 годзе.

Дадатковыя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У савецкія часы, у 1979 годзе, у кансьпіратыўных мэтах, пры выданьні самвыдавецкага часопісу «Люстра дзён» Вінцук Вячорка пазначаў, што ён выдадзены ў Еўі, хаця ў сапраўднасьці выданьне друкавалі ў Менску[1].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Люстра Дзён на сайце Вытокі

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Еўесховішча мультымэдыйных матэрыялаў