Перайсьці да зьместу

Уцяна

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Уцяна
лац. Uciana
лет. Utena
Населены пункт
Герб
Краіна Летува
Павет Уцянскі
Першыя згадкі 1261
Горад з 1599
Геаграфія
Плошча 15,1 км²
Вышыня НУМ 113 м
Часавы пас
Каардынаты 55°30′ пн. ш. 25°36′ з. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць 27 041 чал. (2014)
Афіцыйная мова летувіская мова
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс LT-28001
Сайт utena.lt
Уцяна на мапе Летувы
Уцяна
Уцяна
Уцяна

Уця́на (лет. Utena) — горад у Летуве, на сутоцы рэк Вешы і Крашоны. Адміністрацыйны цэнтар Уцянскага павету. Насельніцтва на 2014 год — 27 041 чалавек. Знаходзіцца за 103 км ад Вільні, на аўтамабільнай дарозе Калінінград Санкт-Пецярбург; чыгуначная станцыя на лініі Панявеж — Сьвянцяны.

Уцяна — магдэбурскае места гістарычнай Вількаміршчыны.

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, назва Ўцяна ўтварылася ад гоцкага імя Utina або Udin[1].

Уцяна — адзін з найбольш старажытных гарадоў Летувы. Паводле легенды горад заснаваў жамойцкі князь Уцяніс. Першыя згадкі аб горадзе датуюцца 1261 годам. У 1416 годзе тут быў пабудаваны першы касьцёл. Герб і гарадзкія правы Ўцяна атрымала ў 1599 годзе. У 1655 годзе горад часова быў захоплены маскоўскім войскам.

Пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай горад трапіў у склад Расейскай імпэрыі. Уцяна бала значна зруйнаваная падчас напалеонаўскай вайны 1812 году. У часы паўстаньняў 1830 і 1863—1864 гадоў. У ХІХ стагодзьдзі праз горад прайшла дарога Варшава — Санкт-Пецярбург, і з гэтага часу пачалося хуткае разьвіцьцё Ўцяны. Пасьля ўваходу Летувы ў склад СССР тут дзейнічалі летувіскія партызаны. У часы СССР значнае разьвіцьцё атрымала прамысловасьць гораду.

  1. Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 105.