Перайсьці да зьместу

Войшвіл (імя)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Woysch + Wilo
Wis + Wilo
Іншыя формы
Варыянт(ы) Вошвіл, Вайшвіла, Вашвіла
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Войшвіл»

Войшвіл (Вошвіл) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча Вайшвіла (Вашвіла).

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Іменная аснова -войш- (імёны ліцьвінаў Вайшыла, Войшымунд, Войсяд; германскія імёны Vuisilo, Vuisimundo, Vuisadus) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'[1] або ад асновы -віс- (-віз-, -веш-)[2][3] (пазьнейшай -вайс-[4]), а аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'[1]. Такім парадкам, імя Войшвіл азначае «воля паляваньня»[5].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: на Рши и у Оболцох. Село Сено Милошу Воишвиловичу[6]; долница Пашкова а Олехнонова Воишвиловичовъ[7] (1440—1492 гады); Миколаю Вошвиловичу Гнездо, дворец Монивидов… дворец Довкгаилов Воишвиловича[8], Довкгаилу Воишвиловичу петнадцать чоловеков[9], Милошу Воишвиловичу землица Сеилович[10], Докаилу Воишвиловичу Никелева земля… дворец Миколаевъ Воишвиловича[11] (9 лістапада 1449 году); Mylosch Woyswylowicz (29 траўня 1479 году)[12]; Voyszphyl (1503 год)[13]; hominibus… Pieczko Sthecz Woyschvylowycz (14 жніўня 1503 году)[14]; боярина нашого, Яна Милошевича Воишвиловича (27 красавіка 1516 году)[15]; земъли пустовъских у Новъгородскомъ повете… Воишвиловъщыны (7 сакавіка 1523 году)[16]; Миколаи Воишвиловичъ[17], Юрыи Воишвиловичъ[18], Воишвилъ Анъдровичъ[19], Сенько Воишвиловичъ[20], Лавринъ Воишвиловичъ[21], Як Вошвилович[22], Миколаи Воишвиловичъ[23] (1528 год); Юрей Войшвилович (8 траўня 1534 году)[24]; Миколаи Воишвилович… Войшвил Орвидович (1538 год)[25]; Войшвилъ Сеньковичъ (1540 год)[26]; Миколаи Сенкевич Воишвилъ… Каспор Стасевич Возшвилович (30 ліпеня 1545 году)[27]; Воитехъ Милошевичъ Воишвиловичъ… Станиславъ Воитеховичъ Воишвиловичъ (7 кастрычніка 1547 году[28], 10 кастрычніка 1547 году[29]); Павелъ Войшвиловичъ (23 студзеня 1566 году)[30]; Григорей Юръевичъ Войшвиловичъ[31], Валентынъ Шимковичъ Войшвиловичъ[32], Бенко Павловичъ Войшвиловичъ[33], Лукашъ Каспоровичъ Войшвилъ[34], Каспоръ Войшвилъ[35], Петръ Войшвиловичъ[36] (1567 год); Jozef Wyszwiłowicz (1641 год)[37]; Urbanus Woyszwił (1699 год)[38]; Iannes Woszwilo (1764—1786 гады)[39][a].

Носьбіты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Войшвіл або Вайшвілт ( 1370) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, трымаў Лагойскае княства
  • Мілаш Войшвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера
  • Пашка і Алехна Войшвілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў наданьні вялікага князя Казімера
  • Мікалай Войшвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе
  • Даўгайла Войшвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе
  • Войшвіл — літоўскі баярын з Задзьвеі, які ў 1503 годзе зрабіў наданьне касьцёлу ў Палонцы
  • Мікалай Войшвілавіч — пянянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
  • Юрай Войшвілавіч — пянянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году і ў 1534 годзе
  • Войшвіл Андравіч — эйшыскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
  • Сенька Войшвілавіч — радунскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
  • Лаўрын Войшвілавіч — вялёнскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
  • Мікалай Войшвілавіч — кельмаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
  • Войшвіл Сенькавіч — радунскі баярын, які ўпамінаецца ў 1540 годзе
  • Войцех Мілашавіч Войшвілавіч — баярын Гарадзенскага павету, які ўпамінаецца ў 1547 годзе разам з сынам Станіславам
  • Павал Войшвілавіч — баярын Троцкага павету, які ўпамінаецца ў 1566 годзе разам з сынам Бэрнатам
  • Ян Вайшвіла — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік вількамірскі і, магчыма, берасьцейскі[41]
  • Аляксандар Вашвіл — настаўнік Сярэдніцкай народнай вучэльні на 1887 год[42]

Вайшвілы — парафіяне касьцёла ў Міры на 1847 год[43].

Вайшвілы (Wojszwiłło) гербаў Агеньчык, Корчак, Кот Морскі, Леў, Равіч, З-пад Вежы і Юноша — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету[44].

Войшвілы (Wojszwiłło) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету[45].

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся маёнтак Войшывілы (Войшивилы) у Ковенскім павеце[46].

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Таксама: Петръ Висвиловичъ (1528 год)[40]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  2. ^ Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.
  3. ^ Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.
  4. ^ Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. S. 522.
  5. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 21.
  6. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 26.
  7. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 32.
  8. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 60.
  9. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 61.
  10. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 64.
  11. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 65.
  12. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 369.
  13. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 3: 1501—1507. — Kraków, 1948. S. 690.
  14. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 3: 1501—1507. — Kraków, 1948. S. 669.
  15. ^ Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 139.
  16. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 12 (1522—1529). — Vilnius, 2001. P. 209.
  17. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 76.
  18. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 77.
  19. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 88.
  20. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 90.
  21. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 160.
  22. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 168.
  23. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 171.
  24. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 9 (1511—1518). — Vilnius, 2002. P. 127.
  25. ^ Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 218, 277.
  26. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 225 (6) (1528—1547). — Vilnius, 1995. P. 162—163.
  27. ^ Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 83.
  28. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 29 (1546—1547). — Vilnius, 2016. P. 139—140.
  29. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 29 (1546—1547). — Vilnius, 2016. P. 141—142.
  30. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 264 (50) (1565—1566). — Vilnius, 2014. P. 90.
  31. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 629.
  32. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 632.
  33. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 764.
  34. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 786.
  35. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 789.
  36. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1283.
  37. ^ Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 60.
  38. ^ Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia 1699—1701 m. jungtuvių įrašai, Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA
  39. ^ Sinkevičiūtė D. Lietuvių dvikamienių vardų su pirmuoju dėmeniu vaiš- raidos bruožai // Baltistica. T. 43, Nr. 2 (2008). P. 268.
  40. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 169.
  41. ^ Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 87.
  42. ^ Памятная книжка Ковенской губернии на 1887 год. — Ковна, 1888. С. 31.
  43. ^ Яўген Анішчанка, мир костел Новогрудского уезда список прихожан, Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2016 г.
  44. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 855.
  45. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 449.
  46. ^ Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 167.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]