Перайсьці да зьместу

Канігайла

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Congall
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Cono + Galo
Іншыя формы
Варыянт(ы) Кунгайла, Конгель, Кунігель, Гонгал, Конкайл
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Канігайла»

Канігайла (Конкайл), Кунгайла — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча Конгель (Кунігель, Гонгал).

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Конгал, Кунгель або Кунігель (Congallus[1], Cungelus, Cungel[2], Kunigel) — імя германскага паходжаньня[3]. Іменная аснова -кон- (-кун-) (імёны ліцьвінаў Кондрут, Конрад, Якун; германскія імёны Cundrud, Konrad, Acun) паходзіць ад гоцкага koni- 'адважны'[4] або германскага kunja, kuni '(хтосьці) з годнага, шляхецкага роду'[5], а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'[6]. Такім парадкам, імя Канігайла азначае «адважны свавольствам»[7].

У Польшчы ў 1564 годзе адзначалася прозьвішча Kongiel[8].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Конънигаилу два чоловеки (1440—1492 гады)[9]; Congaylyszky (29 лютага 1476 году)[10]; Анъдреи Кунъкгелевичъ[11], Сутко Конкгаиловичъ[12] (1528 год); Конкоил Монтвидович… Януш Конкгалович… Конкгойло Монтвидович (1537—1538 гады)[13]; Юхно Конкгоилович (1 ліпеня 1542 году)[14]; Янъ Кгонкголъ (1567 год)[15]; подданые… Мачулъ Кгуникгелъ (5 ліпеня 1596 году)[16]; пана Шымона Ваидота Конкгаиловича… Szymon Waydot Kongayłowicza (2 чэрвеня 1597 году)[17]; Hanna Kunigielowna (1604 год)[18]; Павел Кгонкгало (1649 год)[19]; Wincenty Kongiel (9 лютага 1791 году)[20].

Носьбіты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гонгелі (Gongiel) і Конгелі (Kongiel) — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні[24].

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся сяло Конгалы каля Таўрогаў і маёнтак Конгалішкі або Памушы ў Вількамірскім павеце[25].

У 1525 годзе ўпамінілася пустаўшчына Кунігелеўшчына каля Астрыны[26].

У гістарычнай Прусіі існуе вёска Кунігелен.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ The History of Scotland. Vol. 3. — Edinburch, 1821. P. 364—365.
  2. ^ Burg und Adel in Tirol zwischen 1050 und 1300: Grundlagen zu ihrer Erforschung. — Wien, 1983. P. 213.
  3. ^ Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. S. 184.
  4. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 18.
  5. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 150.
  6. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  7. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 23.
  8. ^ Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 276.
  9. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 20.
  10. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 351.
  11. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 78.
  12. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 164.
  13. ^ Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56, 121, 242.
  14. ^ Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.
  15. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1015.
  16. ^ Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 427.
  17. ^ Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 454.
  18. ^ Ragauskaitė A. Kėdainiečių moterų įvardijimo tendencijos XVII—XVIII a. Kėdainių miesto istorijos šaltiniuose // Acta linguistica Lithuanica. T. 87, 2022. P. 146.
  19. ^ Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 299.
  20. ^ Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 464.
  21. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 135.
  22. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 157—158, 191.
  23. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. С. 140, 238.
  24. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 504, 580.
  25. ^ Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 358.
  26. ^ Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 295.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]