Асьцейка
| Асьцейка лац. Aściejka | |
| Oustecha | |
| Паходжаньне | |
|---|---|
| Мова(-ы) | германскія |
| Утворанае ад | Ast + суфікс з элемэнтам -к- (-k-) |
| Іншыя формы | |
| Варыянт(ы) | Асьцека, Астыка, Осьцік, Асьцік, Ясьцейка |
| Вытворныя формы | Гасьцейка |
| Зьвязаныя артыкулы | |
| якія пачынаюцца з «Асьцейка» | |
Асьцейка (Асьцека, Астыка, Осьцік, Асьцік), Ясьцейка — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
Паходжаньне
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Асьцека або Остыка (Oustecha, Ostike[1]) — імя германскага паходжаньня[2]. Іменная аснова -аст- (-ост-) (імёны ліцьвінаў Асьціла, Яштальд, Астрат; германскія імёны Aostilo, Astald, Ostradt) паходзіць ад гоцкага *aust(ra)-, стараверхненямецкага ōstan 'усход'[3][4]. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў[5].
У Прусіі бытавала імя Asteyko (1339 год)[6].
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Остеику земля пустая[7], шесть чоловековъ… Остеико[8] (1440—1492 гады); homines… Jastheyko (6 сакавіка 1498 году)[9]; шуринъ мой Петрашь Остейковичь (18 траўня 1514 году)[10]; Андреи Остеиковичъ[11], Ровбъ Остеиковичъ… Словута Остеиковичъ[12] (1528 год); люди нашы у повете Троцкомъ… Стирманта Остейковича, Нера Остейковича (сьнежань 1534 году)[13]; земяне господаръские повету Упитъского, Янъ, Павелъ, Миколай, Крыштофъ Юрьевичове Люткевичове Остековичи… на Адама Кгабрыяловича Станевича Остековича, а на Григорья Войткевича Станевича Остековича (8 кастрычніка 1586 году)[14]; Jerzy Ostyka (1667 год)[15]; Krzysztof Ascik (1765 год)[16]; Petronella Astykiewicz (1814 год)[17]; Jakub Aścik (1841 год)[18].
Носьбіты
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Крысьцік Госьцік (Осьцік) (каля 1363—1442) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, кашталян віленскі; меў сыноў Радзівіла, Станіслава (Станьку), Мікалая (Міцьку) і Барталамея (Бартку), пачынальнік роду Осьцікавічаў
- Асьцейка — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера
- Андрэй Асьцейкавіч — тавянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
- Роўб і Славута Асьцейкавічы — ваўкавыскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
- Ян, Павал, Мікалай і Крыштоф Юр’евічы Люткевічы Асьцекавічы, Адам Габрыялавіч Станевіч Асьцекавіч і Рыгор і Валянтын Войткевічы Станевічы Асьцекавічы — упіцкія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1586 годзе[19]
- Антоні Астык — жыхар Вільні на 1906 год[20]
На гістарычнай Ашмяншчыне існаваў засьценак Асьцікішкі[21].
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 202.
- ↑ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 212, 989.
- ↑ Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 64.
- ↑ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.
- ↑ Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—162, 167.
- ↑ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 14.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 30.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 33.
- ↑ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 2: 1468—1501. — Kraków, 1939. S. 526.
- ↑ Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 150.
- ↑ Перапіс войска ВКЛ 1528 года. Метрыка ВКЛ. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 75.
- ↑ Перапіс войска ВКЛ 1528 года. Метрыка ВКЛ. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 98.
- ↑ Lietuvos Metrika. Knyga 227 (8) (1533—1535). — Vilnius, 1999. P. 162—163.
- ↑ Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 453.
- ↑ Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 415.
- ↑ Muśniki, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Giedrojcie, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Święciany, Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
- ↑ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. С. 171.
- ↑ Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. С. 8.
- ↑ Gmina wiejska Święciany, Radzima.net