Gazeta Grodzieńska

Gazeta Grodzieńska
Тып	газэта
Заснаваная	1776, травень
Закрытая	1783
Мова	польская
Штаб-кватэра	Гародня
Gazeta Grodzieńska у Вікісховішчы

«Gazeta Grodzieńska» (па-беларуску: «Гарадзенская газэта») — першае пэрыядычнае выданьне на тэрыторыі сучаснае Беларусі. Выходзіла ў пэрыяд з 1776 па 1783 гг. Вядомыя №№: 1776, травень; 1777—1778 зьвестак няма; 1779, № 1—53; 1780, № 2—52 (28 сьнежня); 1781— 1783 зьвестак няма.

Ініцыятарам выхаду газэты стаўся гарадзенскі староста Антоні Тызэнгаўз. Выданьне друкавалася ў ягонай друкарні на польскай мове раз у тыдзень на двух старонках фарматам 15х20 см (у некаторых выпадках аб’ём павялічваўся ўдвая).

У перадавых артыкулах абмяркоўваліся надзённыя грамадзка-палітычныя праблемы, што на той час было рэдкай зьявай. Выданьне пісала, у прыватнасьці, аб прыгнёце на захопленых Прусіяй польскіх землях, рабоце сойму, выбарах дэпутатаў. Выходзілі матэрыялы аб міжнародных падзеях, напрыклад, аб вайне за незалежнасьць у Паўночнай Амэрыцы, канфліктах паміж Аўстрыяй і Прусіяй, аб наведаньні расейскай імпэратрыцай Кацярынай ІІ Полацку. Газэта публікавала інфармацыю пра падзеі ў Горадні (канцэрт і ілюмінацыя ў студзені 1779, публічныя экзамэны ў школе ў 1780). Зьмяшчаліся аб’явы аб выдадзеных кнігах, зьбеглых прыгонных, продажы і арэндзе маёмасьці і інш.

Па патрабаваньні караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў Горадні была ўведзеная пасада газэтнага цэнзара, пад націскам якога рэдакцыйныя артыкулы часам замяняліся паведамленьнямі зь іншых выданьняў.

Апошні выяўлены нумар газэты ад 28 сакавіка 1780.

Літаратура

«Газэта Гродзеньска» («Gazeta Grodzieńska»). // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т.. — Мн.: 1997 Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым. — С. 434. «Газэта Гродзеньска» («Gazeta Grodzieńska»). // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т.. — Мн.: 1994 Т. 2: Беліцк — Гімн. — С. 450. Мальдзіс А.І. На скрыжаванні славянскіх традыцый. Літаратура Беларусі пераходнага перыяду (другая палавіна ХVІІ–ХVІІІ ст.). — Менск: Навука і тэхніка, 1980. — С. 243—244. — 352 с. — 1000 ас.

F. M. S. Czasopisma polskie. // Encyklopedyja Powszechna. — Warszawa: Nakład, druk i własność S.Orgelbranda, Księgarza i Typografa, 1861. — Т. 6 (Cul. — Den.). — С. 333. Łojek, Jerzy. «Gazeta Grodzieńska» 1776-1783.  (пол.) // Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego. — Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, 1966. — Т. 5. — № 2. — С. 5—44. — ISSN 0035—7669.