Лоша

Лоша
лац. Łoša
	Лоша; лац. Łoša
	Населены пункт
Краіна	Беларусь
Вобласьць	Менская
Раён	Узьдзенскі
Сельсавет	Слабадзкі
Часавы пас	UTC+3;
Каардынаты	53°25′19″ пн. ш. 27°24′33″ у. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць	113 чал. (2010)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	+375 1718
Паштовы індэкс	223415
СААТА	6256813091
Нумарны знак	5
	Лоша на мапе Беларусі ± Лоша

Ло́ша^[1] — вёска ў Беларусі, на рацэ Лошы і беразе Лашанскага вадасховішча. Уваходзіць у склад Слабадзкога сельсавету Ўзьдзенскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 113 чалавек. Знаходзіцца за 16 км на ўсход ад Узды, за 38 км ад чыгуначнай станцыі Негарэлае (лінія Менск — Баранавічы); на аўтамабільнай дарозе Ўзда — Валяр’яны.

Лоша — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны.

Гісторыя

Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўпамін пра тутэйшую царкву датуецца 1565 годам. Уласна Лоша ўпамінаецца ў XVII стагодзьдзі як сяло, уладаньне князёў Галоўчынскіх. У XVIII стагодзьдзі пры гасьцінцы Ўзда — Шацак пачало фармавацца мястэчка.

У розныя часы Лоша знаходзілася ў валоданьні Заранкаў, Ленскіх, Завішаў, Грабоўскіх-Тапорчыкаў. Паселішча ўваходзіла ў маёнтак Таўкачэвічы Менскага павету.

Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Лоша апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Пырашаўскай воласьці Ігуменскага павету^[2] Менскай губэрні. У 1800 годзе тут працавала гута. У 1860-я гады ў мястэчку было 48 двароў, царква, сынагога, школа. На 1909 год у Лошы было 70 двароў, жыхары займаліся сплаўным, кравецкім, шавецкім, дрэваапрацоўчым промысламі. На 1917 год — 48 гаспадарак, працавалі паравы млын і лесапілка.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Лошу занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

Найноўшы час

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лоша абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, дзе 20 жніўня 1924 году стала цэнтрам сельсавету Ўзьденскага раёну. Статус Лошы панізілі да вёскі. У 1933 годзе тут існавалі кузьня, млын і лесапільня. У Другую сусьветную вайну з 1941 да 1944 году вёска знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

На 1972 год у Лошы было быў 81 двор, на 1997 год — 78, на 1999 год — 76, на 1 студзеня 2000 году — 74, на 2007 год — 57. У 2000-я гады вёска атрымала афіцыйны статус «аграгарадку». 28 траўня 2013 году ў зьвязку зь ліквідацыяй Лашанскага сельсавету вёску перадалі ў склад навастворанага Слабадзкога сельсавету^[3].

Насельніцтва

Дэмаграфія

XIX стагодзьдзе: 1886 год — 15 чал.
XX стагодзьдзе: 1909 год — 270 чал.; 1917 год — 307 чал.; 1972 год — 248 чал.^[4]; 1997 год — 166 чал.^[5]; 1999 год — 167 чал.^[6]; 1 студзеня 2000 году — 167 чал.^[7]
XXI стагодзьдзе: 2007 год — 124 чал.; 2010 год — 113 чал.

Інфраструктура

У Лошы працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, лякарня, дом культуры, бібліятэка, пошта.

Эканоміка

ААТ «Міндоўг».

Турыстычная інфармацыя

Славутасьці

За 5 км на захад ад Лошы знаходзіцца стаянка каменнага веку.

Могілкі юдэйскія

Страчаная спадчына

Сынагога
Царква

Ураджэнцы

Уладзімер Пырачкін (нар. 1954) — беларускі кардыёляг і выдатнік аховы здароўя

Крыніцы

↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (djvu) С. 479.
↑ Jelski A. Łosza // Słownik geograficzny... T. V. — Warszawa, 1884. S. 738.
↑ «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 (рас.)
↑ Шчарбатаў А., Шаблюк В. Лоша // ЭГБ. — Мн.: 1997 Т. 4. С. 395.
↑ Шчарбатаў А., Шаблюк В. Лоша // ЭГБ. — Мн.: 1997 Т. 4. С. 394.
↑ БЭ. — Мн.: 1999 Т. 9. С. 352.
↑ Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Уздзенскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 2003.

Літаратура

Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — Т. 9: Кулібін — Малаіта. — 560 с. — ISBN 985-11-0155-9
Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Уздзенскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — 654 с.: іл. ISBN 985-6302-50-1.
Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 4: Кадэты — Ляшчэня. — 432 с. — ISBN 985-11-0041-2
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom V: Kutowa Wola — Malczyce. — Warszawa, 1884.

Вонкавыя спасылкі

Лоша , Radzima.org

[1] Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (djvu) С. 479.

[2] Jelski A. Łosza // Słownik geograficzny... T. V. — Warszawa, 1884. S. 738.

[3] «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 (рас.)

[4] Шчарбатаў А., Шаблюк В. Лоша // ЭГБ. — Мн.: 1997 Т. 4. С. 395.

[5] Шчарбатаў А., Шаблюк В. Лоша // ЭГБ. — Мн.: 1997 Т. 4. С. 394.

[6] БЭ. — Мн.: 1999 Т. 9. С. 352.

[7] Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Уздзенскага р-на. — Мн.: БЕЛТА, 2003.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]