Лоша

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Лоша
трансьліт. Loša
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Менская
Раён: Узьдзенскі
Сельсавет: Слабадзкі
Насельніцтва: 113 чал. (2010)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 1718
Паштовы індэкс: 223415
Нумарны знак: 5
Геаграфічныя каардынаты: 53°25′19″ пн. ш. 27°24′33″ у. д. / 53.42194° пн. ш. 27.40917° у. д. / 53.42194; 27.40917Каардынаты: 53°25′19″ пн. ш. 27°24′33″ у. д. / 53.42194° пн. ш. 27.40917° у. д. / 53.42194; 27.40917
Лоша на мапе Беларусі ±
Лоша
Лоша
Лоша
Лоша
Лоша
Лоша

Ло́ша[1] — вёска ў Беларусі, на рацэ Лошы і беразе Лашанскага вадасховішча. Уваходзіць у склад Слабадзкога сельсавету Ўзьдзенскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 113 чалавек. Знаходзіцца за 16 км на ўсход ад Узды, за 38 км ад чыгуначнай станцыі Негарэлае (лінія Менск — Баранавічы); на аўтамабільнай дарозе Ўзда — Валяр’яны.

Лоша — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы пісьмовы ўпамін пра тутэйшую царкву датуецца 1565 годам. Уласна Лоша ўпамінаецца ў XVII стагодзьдзі як сяло, уладаньне князёў Галоўчынскіх. У XVIII стагодзьдзі пры гасьцінцы Ўзда — Шацак пачало фармавацца мястэчка.

У розныя часы Лоша знаходзілася ў валоданьні Заранкаў, Ленскіх, Завішаў, Грабоўскіх-Тапорчыкаў. Паселішча ўваходзіла ў маёнтак Таўкачэвічы Менскага павету.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Лоша апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Пырашаўскай воласьці Ігуменскага павету[2] Менскай губэрні. У 1800 годзе тут працавала гута. У 1860-я гады ў мястэчку было 48 двароў, царква, сынагога, школа.

На 1909 год у Лошы было 70 двароў, жыхары займаліся сплаўным, кравецкім, шавецкім, дрэваапрацоўчым промысламі. На 1917 год — 48 гаспадарак, працавалі паравы млын і лесапілка.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лоша абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, дзе 20 жніўня 1924 году стала цэнтрам сельсавету Ўзьденскага раёну. Статус паселішча панізілі да вёскі. У 1933 годзе ў Лошы існавалі кузьня, млын і лесапільня. На 1972 год тут быў 81 двор, на 1997 год — 78 двароў, на 1 студзеня 2000 году — 74 двары, на 2007 год — 57 гаспадарак.

У 2000-я гады Лоша атрымала афіцыйны статус аграгарадку. 28 траўня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Лашанскага (дзе была цэнтрам сельсавету) у склад навастворанага Слабадзкога сельсавету[3].

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1886 год — 15 чал.
  • XX стагодзьдзе: 1909 год — 270 чал.; 1917 год — 307 чал.; 1972 год — 248 чал.[4]; 1997 год — 166 чал.[5]; 1999 год — 173 чал.; 1 студзеня 2000 году — 167 чал.[6]
  • XXI стагодзьдзе: 2007 год — 124 чал.; 2010 год — 113 чал.

Інфраструктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Лошы працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, лякарня, дом культуры, бібліятэка, пошта.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

ААТ «Міндоўг».

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

За 5 км на захад ад Лошы знаходзіцца стаянка каменнага веку.

  • Могілкі юдэйскія

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Царква

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (djvu) С. 479.
  2. ^ Jelski A. Łosza // Słownik geograficzny... T. V. — Warszawa, 1894. S. 738.
  3. ^ «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234(рас.)
  4. ^ Шчарбатаў А., Шаблюк В. Лоша // ЭГБ. Т. 4. — Менск, 1997. С. 395.
  5. ^ Шчарбатаў А., Шаблюк В. Лоша // ЭГБ. Т. 4. — Менск, 1997. С. 394.
  6. ^ Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Уздзенскага р-на. — Менск: БЕЛТА, 2003.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]