Краснае

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Краснае
трансьліт. Krasnaje
Від на вёску з пагорка на ўсходзе
Від на вёску з пагорка на ўсходзе
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Менская
Раён: Маладэчанскі
Сельсавет: Красьненскі
Насельніцтва: 2868 чал. (2010)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 1773
Паштовы індэкс: 222330
Нумарны знак: 5
Геаграфічныя каардынаты: 54°14′48″ пн. ш. 27°4′39″ у. д. / 54.24667° пн. ш. 27.0775° у. д. / 54.24667; 27.0775Каардынаты: 54°14′48″ пн. ш. 27°4′39″ у. д. / 54.24667° пн. ш. 27.0775° у. д. / 54.24667; 27.0775
Краснае на мапе Беларусі ±
Краснае
Краснае
Краснае
Краснае
Краснае
Краснае
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Кра́снае[1] — вёска ў Беларусі, на рацэ Вушы. Цэнтар сельсавету Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — складае 2868 чалавек. Знаходзіцца за 16 км на паўднёвы ўсход ад Маладэчна, на аўтамабільнай дарозе Менск — Маладэчна. Чыгуначная станцыя Вуша на лініі Менск — Маладэчна.

Краснае — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тапонім «Краснае» ўтварыўся ад адпаведнага прыметніка, сынонімам якога зьяўляецца слова прыгожы.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Упершыню Краснае (пад назвай Краснае Сяло) упамінаецца ў 2-й палове XV ст. як уладаньне вялікіх князёў. У 1486 паселішча атрымала статус мястэчка. Да 1500 вялікі князь Аляксандар заснаваў тут касьцёл.

У канцы XV — 1-й палове XVI стагодзьдзяў Краснае стала цэнтрам павету. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (15651566), мястэчка як цэнтар староства ўвайшло ў склад Менскага павету Менскага ваяводзтва. На 1765 тут было 58 двароў, касьцёл, карчма.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Краснае апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Вялейскім павеце. На 1866 у мястэчку было 60 двароў.

Паводле вынікаў перапісу (1897) у Красным было 152 двары, дзейнічала царква, працавалі 2 школы, народная вучэльня, пошта, фэльчарскі пункт, 22 крамы і 8 корчмаў.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 згодна з Трэцяй Устаўной граматай Краснае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 у адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР. Паводле Рыскай мірнай дамовы (1921) Краснае апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стала цэнтрам гміны Маладэчанскага павету Віленскага ваяводзтва. Мястэчка было сядзібай гарнізону батальёну КАП «Краснае».

У 1939 Краснае ўвайшло ў БССР, дзе ў 1940 атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У Другую сусьветную вайну з 25 чэрвеня 1941 да 4 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1954 статус Краснага панізілі да вёскі. На 1972 тут было 611 двары, на 1997 — 1216, на 1998 — 1216.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Інфраструктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Красным працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, амбуляторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вуліцы і пляцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Афіцыйная назва Гістарычная назва
1 траўня вуліца Маладэчанская вуліца
17 верасьня вуліца Радашкавіцкая вуліца
Савецкая вуліца Ільлянская вуліца
Бяз назвы Рынак пляц

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Гарадзішча
  • Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (1908—1912)
  • Могілкі: каталіцкія, юдэйскія
  • Царква Покрыва Багародзіцы (1889)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (djvu) С. 283.
  2. ^ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom IV: Kęs — Kutno. — Warszawa, 1883. S. 624.
  3. ^ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom VII. Część II. Ziemia Wileńska. Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923.
  4. ^ Шаблюк В. Краснае // ЭГБ. Т. 4. — Менск, 1997. С. 250.
  5. ^ БЭ. Т. 8. — Менск, 1999. С. 458.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Краснаесховішча мультымэдыйных матэрыялаў