Піюс X

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Піюс X
лац. Pius PP. X
Pius X, by Ernest Walter Histed (retouched).jpg
Пасьвечаньні
Кансэкрацыя
 Лючыда Парокі, П’етра Рота і Джаваньні Марыя Бэрэнга
Асабістыя зьвесткі
Імя пры нараджэньніітал. Giuseppe Melchiorre Sarto
Нарадзіўся 2 чэрвеня 1835(1835-06-02)[1][2][3][4][5][6][7][8]
Рыезе Піё Ікс, Лямбарда-Вэнэцыянскае каралеўства[9]
Памёр 20 жніўня 1914(1914-08-20)[1][2][3][4][5][6][7][9][8] (79 гадоў)
Апостальскі палац, Ватыкан
Пахаваны базыліка сьвятога Пятра
ДэнамінацыяКаталіцкая царква[10]
Заняткікаталіцкі сьвятар і каталіцкі дыякан
ДэвізInstaurare Omnia in Christo
Подпісподпіс
Гербгерб
Дзень памяці21 жніўня[11]

Сьвяты папа Піюс X (па-лацінску: Pius PP. X), сьвецкае імя Джузэ́пэ Мелькіо́рэ Са́рта (па-італьянску: Giuseppe Melchiorre Sarto; 2 чэрвеня 1835 — 20 жніўня 1914) — 257-ы Папа Рымскі (з 4 жніўня 1903 году да сваёй сьмерці). Абвешчаны ў Каталіцкай Царкве сьвятым.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Маладыя гады і пакліканьне да сьвятарства[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Джузэпэ Мелькіорэ Сарта нарадзіўся ў Рыезэ (цяпер Рыезэ-Піа-X), што знаходзіцца каля Трэвіза, у Лямбарда-Вэнэцыянскім каралеўстве ў складзе Аўстрыйскай імпэрыі (цяпер Італія). Ён быў другім зь дзесяці дзяцей паштальёна Джавані Бацісты Сарта (1792—1852) і краўчыхі Маргарыты Сансон (1813—1894). Джузэпэ быў ахрышчаны 3 чэрвеня 1835 году. Паколькі ён быў сынам вясковага паштальёна, дзяцінства будучага Папы прайшло ў беднасьці. Менавіта з прычыны фінансавых праблем бацькі Джузэпэ высока цанілі адукацыю сваіх дзяцей, таму ён штодня хадзіў у школу, якая знаходзілася на адлегласьці каля 6 кілямэтраў ад дому.

Ён прыняў сьвятарскае пасьвячэньне і ў 1884 годзе стаў біскупам Мантуі, а праз адзінаццаць гадоў — патрыярхам Вэнэцыі і кардыналам. 4 жніўня 1903 году быў абраны Папам.

Папская дзейнасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сьвяты Піюс X вядомы жорсткай барацьбой з мадэрністычнымі інтэрпрэтацыямі каталіцкага вучэньня, правядзеньнем літургічных рэформаў (з мэтай вяртаньня да вытокаў каталіцкай традыцыі і супрацьстаяньня пратэстанцкім рухам) і разьвіцьцём артадаксальнай тэалёгіі. У 1917 годзе, як вынік выкананьня загаду Папы, выйшаў Кодэкс кананічнага права — прадукт аналізу і сыстэматызацыі юрыдычных нормаў і шматлікіх кананічных дакумэнтаў Рымска-Каталіцкай Царквы, якім карысталіся ажно да выхаду новага Кодэксу ў 1983 годзе.

Сьвяты Піюс X прысьвяціў сябе марыйнаму тытулу «Маці Божая Даверу». У ягонай энцыкліцы «Ad diem illum lætissimum» абмяркоўваліся некаторыя пытаньні марыялёгіі, але таксама там быў заклік да адраджэньня Царквы, які таксама знайшоў адлюстраваньне ў дэвізе пантыфікату Пія X — «Instaurare Omnia in Christo» (бел.: Аднавіць усё ў Хрысьце).

Піюс X адобрыў некаторыя літургічныя ідэі, якія выказвалі прыхільнікі «Літургічнага Руху». Ён спрыяў больш актыўнаму выкарыстаньню нацыянальных моваў у працэсе катэхізацыі, які значна ўдасканаліў. Сьвяты Піюс X заахвочваў людзей да практыкі частага прыняцьця Сьвятой Камуніі і зьнізіў узрост Першай Камуніі, прычым гэта інавацыя трывае дагэтуль. Акрамя гэтага, ён зацята абараняў каталіцтва ад індыфэрэнтызму і рэлятывізму. Як і ягоныя папярэднікі, Піюс X прасоўваў тамізм у якасьці асноўнай філязофскай базы для арганізацыі навучаньня ў каталіцкіх установах адукацыі. Гэты Рымскі Пантыфік вельмі жорстка супрацьстаяў мадэрнізму і шматлікім філязофскім канцэпцыям XIX стагодзьдзя, наяўнасьць якіх, на ягоны погляд, пагражала імпарту сэкулярных памылак, несумяшчальных з каталіцкай догмай, непасрэдна ўнутар Каталіцкай Царквы.

Піюс X як асоба вылучаўся цьвёрдым характарам і разьвітым пачуцьцём неабходнасьці захаваньня пэўнай ступені асабістай беднасьці. Кожны тыдзень ён чытаў з катэдры гамілійныя пропаведзі, што было рэдкай практыкай для таго часу, асабліва для Папаў. Пасьля Месінскага землятрусу 1908 году Піюс X адкрыў Апостальскі палац для прытулку бежанцаў, прычым зрабіў гэта значна раней, чым урад Італіі адрэагаваў на трагічныя падзеі. Ён адхіляў прывілеі любога кшталту для чальцоў сваёй сям’і, а некаторыя зь ягоных сваякоў добраахвотна абралі жыцьцё ў беднасьці пад Рымам. Падчас пантыфікату Піюса X многія марыйныя выявы атрымалі кананічную каранацыю.

Пасьля сьмерці Піюса X вакол яго хутка ўзьнік моцны культ, заснаваны на павазе да пабожнасьці і асабістых цнотаў Папы. Падчас пантыфікату Папы Піюса XII адбыліся бэатыфікацыя (3 чэрвеня 1951 году) і кананізацыя (29 траўня 1954 году) Піюса X. Пасьля сьмерці Папы ў Базыліцы Сьвятога Пятра была ўсталявана вялікая статуя. У яго гонар узяла назву каталіцкае традыцыяналісцкае Сьвятарскае Брацтва Сьвятога Піюса X.

Піюс Х і Беларусь[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прыхільна ставіўся да выкарыстаньня нацыянальных моваў у касьцёле. У 1913 годзе Ільдэфонс Бобіч атрымаў благаславеньне Папы Рымскага Піюса Х для ўсяго беларускага народа, а таксама для выданьня беларускай каталіцкай газэты «Беларус», якая выходзіла ў Вільні з 1913 па 1915 гады[12].

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118594737 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. ^ а б SNAC — 2010.
  3. ^ а б Find a Grave — 1995.
  4. ^ а б Guasco M. Dizionario Biografico degli Italiani — 2015. — Vol. 84.
  5. ^ а б Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  6. ^ а б Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  7. ^ а б Schäfer J. Ökumenisches Heiligenlexikon — 1998.
  8. ^ а б BeWeB
  9. ^ а б Архіў гістарычных запісаў — 1808.
  10. ^ Catholic-Hierarchy.orgUSA: 1990.
  11. ^ Calendarium Romanum: Ex decreto Sacrosancti Œcumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum. Editio typicaCivitas Vaticana: 1969. — С. 29.
  12. ^ Сьвятар і пісьменьнік, Наша Вера, 2-1999