Перайсьці да зьместу

Явіл

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Avila
Jovila
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Aevo + Wilo
Jo + Wilo
Іншыя формы
Варыянт(ы) Авіла, Явіла
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Явіл»

Яві́л, Явіла (Авіла) — мужчынскае імя.

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Авіла, Явіла або Ювіла, пазьней Эвілі (Avila[1], Jovila, Juwilo, Ewili[2]) — імя германскага паходжаньня[3]. Іменная аснова еў- (аў-) (імёны ліцьвінаў Яўлад, Явільт, Явірт; германскія імёны Ewald, Evilda, Ewert) паходзіць ад гоцкага aiws 'час, эпоха' або стараверхненямецкага ewi, eo 'закон'[4], а аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'[5].

Адпаведнасьць імя Явіл германскаму імю Jovila прызнае летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас(lt)[6].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Juwel[7].

У Прусіі бытавала імя Явіл: Jowyl (1426 год)[8].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Явило (каля 1341 году)[9]; послаша Псковичи послове… Явила Полуектовича… Явило (Наўгародзкі чацьверты летапіс)[10]; [na] Owylath dictam (7 кастрычніка 1514 году)[11]; о йменя, на ймя Овилы (19 лютага 1555 году)[12]; з Овилъ (1567 год)[13]; Явило Кузьмичъ (27 верасьня 1599 году)[14]; Осипъ а Евило Кузьмичи (1599 год)[15]; Dmitrok Jawiłowicz z matką Tacianą (1668 год)[16]; Owile (1744 год)[17].

  • Явіл Палуектавіч — пскоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1327 годзе
  • Явіла — пскоўскі пісар, які ўпамінаецца каля 1341 году
  • Зьмітрок Явілавіч — падданы сяла Бабчы Полацкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1668 годзе

Евелі (Jewel) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету[18].

Эвілі (Ewil) — літоўскі шляхецкі род[19].

  1. ^ Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989. S. 683.
  2. ^ Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. S. 140, 182, 717.
  3. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 981, 990.
  4. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.
  5. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  6. ^ Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 73, 77.
  7. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 116.
  8. ^ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 40.
  9. ^ Каштанов С., Столярова Л. Книга в Древней Руси (XI—XVI вв.). — Москва, 2010. С. 143.
  10. ^ ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. С. 185—186.
  11. ^ Акты, отно­ся­щи­е­ся к исто­рии Запад­ной Рос­сии. Вып. 2. 18‑я и 32 кни­ги запи­сей Литовской мет­ри­ки: Мет­ри­ка коро­ле­вы Боны. — Москва, 2018. С. 207.
  12. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 248 (34) (1554—1556). — Vilnius, 2018. P. 81.
  13. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 478.
  14. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 635.
  15. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 645.
  16. ^ Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 25. — Витебск, 1894. С. 354.
  17. ^ Diecezja Wileńska, 1744, Pawet, 20 лютага 2011 г.
  18. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.
  19. ^ Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 207.