Мы выйдзем шчыльнымі радамі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Мы выйдзем шчыльнымі радамі
Аўтар словаў Макар Краўцоў, 30 кастрычніка 1919
Кампазытар Уладзімер Тэраўскі, 1919
Краіна Беларуская Народная Рэспубліка
Гімны Беларусі
Pahonia. Пагоня (1672) (4).png Багародзіца (14—18 стагодзьдзі)
Пагоня Гімн БНР (1919)
Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg Гімн БССР (1955—1991)
Пагоня Coat of arms of Belarus.svg Гімн Беларусі (1991—2002)
Coat of arms of Belarus.svg Гімн Беларусі (з 2002 году)
Іншыя гімны:
Магутны Божа (неафіцыйны, 1943)
Беларуская Марсэльеза (рэвалюцыйная песьня, 1906)

«Мы выйдзем шчыльнымі радамі», таксама вядомы як «Ваяцкі марш» — дзяржаўны гімн Беларускае Народнае Рэспублікі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тэкст быў упершыню апублікаваны 30 кастрычніка 1919 году ў газэце «Беларусь» пад назвай «Ваяцкі гімн» Макара Краўцова. Музыку да гімну напісаў Уладзімер Тэраўскі. У якасьці гімну Беларусі марш быў прыняты ў 1920 годзе. На момант яго напісаньня БНР ужо дэ-факта не існавала, а яе кіраўніцтва знаходзілася ў выгнаньні.

У «Беларускім сьпеўніку» Ўладзімера Тэраўскага (Менск, 1921) радок «Штандарт наш бел-чырвона-белы» быў заменены на «Свабодны сьцяг, штандарт чырвоны». Але ноты сьпеўніка былі набраныя раней, бо выданьне рыхтавалася ў 1920 годзе сэкцыяй Беларускае вайсковае камісіі, таму ў друкарні на загад цэнзараў замалявалі згадку пра бел-чырвона-белы сьцяг чорнай фарбай[1].

Марш актыўна выкарыстоўваўся арганізацыямі беларускае дыяспары, якія стаялі на незалежніцкіх пазыцыях.

У 1991 годзе, пасьля аднаўленьня незалежнасьці Беларусі, вылучаліся прапановы зрабіць «Ваяцкі марш» гімнам Рэспублікі Беларусь, побач з аднаўленьнем гербу «Пагоня» і Бел-чырвона-белага сьцяга ў якасьці дзяржаўных сымбаляў. У прыватнасьці, з публічным зваротам наконт гэтага выступілі вядомыя літаратары Васіль Быкаў, Алесь Адамовіч і Рыгор Барадулін[2].

Сёньня марш карыстаецца пэўнай папулярнасьцю ў асяродках беларускай дэмакратычнай апазыцыі і рэгулярна фігуруе сярод прапанаваных альтэрнатываў сучаснаму гімну Беларусі[3][4].

Тэкст[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вэрсія кірыліцаю:
Мы выйдзем шчыльнымі радамі
На вольны родны свой прастор.
Хай воля вечна будзе з намі,
А гвалту мы дамо адпор!
Няхай жыве магутны, сьмелы
Наш беларускі вольны дух.
Штандар наш бел-чырвона-белы,
Пакрый сабой народны рух.
На бой! За шчасьце і за волю
Народу слаўнага свайго!
Браты, цярпелі мы даволі,
На бой — усе да аднаго!
Імя і сілу беларуса
Няхай пачуе й убачыць той,
Хто сьмее нам нясьці прымусы
І першы выкліча на бой.
Браты, да шчасьця мы падходзім:
Хай гром грыміць яшчэ мацней!
У крывавых муках мы народзім
Жыцьцё Рэспублікі сваей!


Вэрсія лацінкаю:
My vyjdziem ščylnymi radami
Na volny rodny svoj prastor.
Chaj vola viečna budzie z nami,
A hvałtu my damo adpor!
Niachaj žyvie mahutny, śmieły
Naš biełaruski volny duch;
Štandar naš bieł-čyrvona-bieły,
Pakryj saboj narodny ruch!
Na boj! Za ščaście i za volu
Narodu słaŭnaha svajho!
Braty, ciarpieli my davoli.
Na boj! – Usie da adnaho!
Imia i siłu biełarusaŭ
Niachaj pačuje j bačyć toj,
Chto śmieje nam niaści prymusy
I pieršy vykliča na boj.
Braty, da ščaścia my padchodzim:
Chaj hrom hrymić jašče macniej!
Ǔ kryvavych mukach my narodzim
Žyćcio respubliki svajej!

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Ляхоўскі, Міхнюк 2006. С. 278.
  2. ^ Сяргей Навумчык. Дзевяноста першы. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2013 — с. 414
  3. ^ http://nn.by/?c=ar&i=60220
  4. ^ http://nn.by/?c=ar&i=107965

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ул. Ляхоўскі, Ул. Міхнюк, А. Гесь Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакумэнтах і ўспамінах. — 2-ое выд. дапрац.. — Менск: Энцыклапедыкс, 2006. — 400 с. — ISBN 985–6599–25–3

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]