Меднікі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Меднікі
лет. Medininkai
Замак вялікіх князёў літоўскіх
Замак вялікіх князёў літоўскіх
Першыя згадкі: 1387
Краіна: Летува
Павет: Віленскі
Раён: Віленскі
Насельніцтва: 508 чал. (2001)
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Паштовы індэкс: 13019
Геаграфічныя каардынаты: 54°32′20″ пн. ш. 25°39′0″ у. д. / 54.53889° пн. ш. 25.65° у. д. / 54.53889; 25.65Каардынаты: 54°32′20″ пн. ш. 25°39′0″ у. д. / 54.53889° пн. ш. 25.65° у. д. / 54.53889; 25.65
Меднікі на мапе Летувы
Меднікі
Меднікі
Меднікі
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Ме́днікі (лет. Medininkai) — вёска ў Летуве, цэнтар староства Віленскага раёну Віленскага павету. Насельніцтва на 2001 год — 508 чал. Знаходзяцца за 26 км ад Вільні, за 2 ад граніцы зь Беларусяй; на аўтамабільнай дарозе Вільня — Менск.

Меднікі — даўняе мястэчка гістарычнай Віленшчыны. Да нашага часу тут захаваліся руіны замка вялікіх князёў літоўскіх.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На думку беларускага географа Вадзіма Жучкевіча, тапонім «Меднікі» мае зьвязкі зь медным рамяством, пашыраным сярод першых насельнікаў мясьціны[1].

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гісторыя мястэчка мае непарыўныя зьвязкі з замкам вялікіх князёў, збудаваным, паводле найбольш пашыранага меркаваньня, у 1-й палове XIV стагодзьдзя (полюсныя вэрсіі — канец XIII стагодзьдзя і па 1380 год)[2].

Меднікі здаўна належалі да ўладаньняў вялікага князя Альгерда, тут неаднойчы спынялася ягоная жонка цьвярская княжна Ўльяна. Медніцкі замак фіксуецца ў «Сьпісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» апошняй чвэрці XIV стагодзьдзя. У гэты час ён быў аб’ектам нападаў крыжакоў. У 1385 годзе вялікі магістр Конрад фон Ротэнштайн дэманстратыўна зладзіў пад мурамі фартэцыі рыцарскі турнір, але пра ўзяцьце замка не паведамляецца. У 1402 годзе Сьвідрыгайла навёў на Меднікі нямецкіх хаўрусьнікаў, па чым тыя спалілі драўляныя ўмацаваньні замка і прадмесьці.

У XV — сярэдзіне XVI стагодзьдзях у Медніцкім замку знаходзілася рэзыдэнцыя намесьніка вялікіх князёў. Тут любіў спыняцца вялікі князь Казімер. Пад 1517 годам С. Гербэрштайн прыгадвае замак як пакінуты. Цягам XVII стагодзьдзя замкавыя муры выкарыстоўваліся як агароджа для сядзібы і саду.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Меднікі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Віленскім павеце. У канцы XIX — пачатку XX стагодзьдзяў у мястэчку было 34 двары[3]. У Першую сусьветную вайну нямецкія салдаты разабралі частку заходняга мура Медніцкага замка.

У 1920 годзе Меднікі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Віленскім павеце Віленскага ваяводзтва.

У 1939 годзе Меднікі ўвайшлі ў БССР, аднак 1—2 кастрычніка 1940 году Масква перадала мястэчка Летувіскай ССР.

31 ліпеня 1991 году, у пэрыяд распаду СССР, група байцоў рыскага АМАПу напала на мытны пост Мядзінінкай. У выніку гэтага інцыдэнту 7 летувіскіх афіцэраў былі забітыя.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1867 год — 221 чал.
  • XX стагодзьдзе: 1959 год — 361 чал.; 1970 год — 1970 чал.; 1979 год — 478 чал.; 1980 год — 480 чал.; 1986 год — 543 чал.; 1989 год — 586 чал.
  • XXI стагодзьдзе: 2001 год — 508 чал.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Замак (XIV стагодзьдзе)
  • Касьцёл Сьвятога Казімера (1928—1933)
  • Могілкі старыя каталіцкія

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Краткий топонимический словарь Белоруссии / В.А. Жучкевич. — Менск: Изд-во БГУ, 1974. — 448 с. С. 227.
  2. ^ Алег Дзярновіч. Медніцкі замак // ВКЛ. Энцыкл. Т. 2. — Менск, 2005. С. 283.
  3. ^ Медники // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб, 1890—1907.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Меднікісховішча мультымэдыйных матэрыялаў