Дашкаўка

Дашкаўка
лац. Daškaŭka
	Дашкаўка; лац. Daškaŭka
	Населены пункт
	Сядзіба Жукоўскіх
Краіна	Беларусь
Вобласьць	Магілёўская
Раён	Магілёўскі
Сельсавет	Дашкаўскі
Геаграфія
Вышыня НУМ	159 м
Часавы пас	UTC+3;
Каардынаты	53°44′08″ пн. ш. 30°15′42″ у. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць	1567 чал. (2010)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	+375 222
Паштовы індэкс	213108
СААТА	7244816011
Нумарны знак	6
	Дашкаўка на мапе Беларусі ± Дашкаўка

Гэтая назва мае некалькі сэнсаў. Калі вас цікавяць іншыя сэнсы, глядзіце таксама Дашкаўка (неадназначнасьць).

Да́шкаўка^[2] — вёска ў Беларусі, на правым беразе Дняпра. Цэнтар сельсавету Магілёўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 1567 чалавек. Знаходзіцца за 18 км на поўдзень ад Магілёва; на шашы Магілёў — Быхаў. Чыгуначная станцыя на лініі Магілёў — Жлобін.

Дашкаўка — даўняе мястэчка гістарычнай Аршаншчыны (частка Віцебшчыны). Да нашага часу тут захавалася сядзіба Жукоўскіх, помнік архітэктуры XIX ст.

Гісторыя

Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўпамін пра Дашкаўку як сяло ў Аршанскім павеце Віцебскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага датуецца 1597 годам. Заснавальнік паселішча — Багдан Саламярэцкі. У 1604 годзе Дашкаўка знаходзілася ў Вейнянскім войтаўстве Магілёўскага староства. У гэты час тут было 22 двары. Верагодна, упамінаецца ў 1611 годзе як вёска Дашкава ў складзе Вяйнянскага войтаўства Магілёўскай воласьці^[a].

Пад 1758 годам Дашкаўка ўпамінаецца як мястэчка ў складзе Быхаўскага графства, прыватнае ўладаньне. Тут было 50 двароў.

Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Дашкаўка апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Быхаўскім павеце Магілёўскай губэрні. У пачатку XIX ст. у мястэчку існавалі 2 царквы, сынагога, 4 карчмы.

У другой палове XIX ст. на высокай тэрасе Дняпра сфармавалася сядзіба^[3]. На 1880 год — 138 двароў. насельніцтва займалася сталярным, ганчарным, кавальскім промысламі. У 1885 годзе адкрылася школа (у 1889 годзе — 41 вучань). Паводле вынікаў перапісу 1897 году — 195 двароў, царква, расейская народная вучэльня, параходная прыстань, магазын, 2 кузьні, млын, маслабойня, крупадзерка, 10 крамаў, 3 заезныя двары, этапны дом, карчма. На 1909 год у Дашкаўцы было 120 двароў, адкрыўся прыёмны пакой і малітоўны дом, у 1917 годзе — царкоўнапрыходзкая школа і лякарня.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Дашкаўку занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

Найноўшы час

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дашкаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад БССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 году Дашкаўку вярнулі БССР, дзе яна стала цэнтрам сельсавету Магілёўскага раёну. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 1926 год тут было 147 двароў. У Другую сусьветную вайну зь ліпеня 1941 да 28 чэрвеня 1944 год Дашкаўка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

На 1991 год у Дашкаўцы было 707 двароў, на 1997 год — 704.

Мястэчка на старых здымках
Сядзіба Жукоўскіх, да 1918 г.
Сядзіба Жукоўскіх, 1920 г.
Сядзіба Жукоўскіх, 1930-я гг.
Сядзіба Жукоўскіх, 1943 г.

Царква, 1941—1944 г.
Царква, 1941—1944 г.
Царква, да 1950 г.
Царква, да 1950 г.

Насельніцтва

Дэмаграфія

XIX стагодзьдзе: 1866 год — 700 чал.^[4]; 1880 год — 481 чал.; 1897 год — 1197 чал.
XX стагодзьдзе: 1909 год — 757 чал.; 1926 год — 920 чал.; 1971 год — 1807 чал.^[5]; 1991 год — 2009 чал.^[6]; 1997 год — 1850 чал.^[7]; 1999 год — 1722 чал.
XXI стагодзьдзе: 2010 год — 1567 чал.

Інфраструктура

У Дашкаўцы працуюць сярэдняя і музычная школы, лякарня, клюб, кінатэатар, бібліятэка, пошта.

Турыстычная інфармацыя

Славутасьці

За 0,3 км на поўнач ад Дашкаўкі знаходзіцца гарадзішча раньняга жалезнага веку, за 1 км на поўнач — гарадзішча і селішча, за 1,5 км на поўнач — стаянка каменнага веку.

Забудова гістарычная: лякарня (пач. XX ст.); чыгуначная станцыя (1-я палова XX ст.)
Могілкі: юдэйскія
Сядзібна-паркавы комплекс Жукоўскіх (XIX ст.)

Страчаная спадчына

Царква (XIX ст.)

Заўвагі

↑ VUB RS, b. F4-A1951.

Крыніцы

↑ GeoNames (анг.) — 2005.
↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. Лемцюговай. — Менск: Тэхналогія, 2007. — 406 с. ISBN 978-985-458-159-0. (djvu). С. 246.
↑ Сядзібы Беларусі / Тэкст Лілія Чарняўская. — Мінск: Рыфтур, 2003. — С. 75. — 1000 ас. — ISBN 985-6700-10-7
↑ Słownik geograficzny... T. I. — Warszawa, 1880. S. 908.
↑ Віталёва В. Дашкаўка // ЭГБ. — Мн.: 1996 Т. 3. С. 213.
↑ Віталёва В. Дашкаўка // ЭГБ. — Мн.: 1996 Т. 3. С. 212.
↑ БЭ. — Мн.: 1998 Т. 6. С. 72.

Літаратура

Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6: Дадаізм — Застава. — 576 с. — ISBN 985-11-0106-0
Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя. — 527 с. — ISBN 985-11-0041-2
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880.

Вонкавыя спасылкі

Дашкаўка , Radzima.org

[3] VUB RS, b. F4-A1951.

[_c2aba7349de0ae77-1] GeoNames (анг.) — 2005.

[2] Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. Лемцюговай. — Менск: Тэхналогія, 2007. — 406 с. ISBN 978-985-458-159-0. (djvu). С. 246.

[4] Сядзібы Беларусі / Тэкст Лілія Чарняўская. — Мінск: Рыфтур, 2003. — С. 75. — 1000 ас. — ISBN 985-6700-10-7

[5] Słownik geograficzny... T. I. — Warszawa, 1880. S. 908.

[6] Віталёва В. Дашкаўка // ЭГБ. — Мн.: 1996 Т. 3. С. 213.

[7] Віталёва В. Дашкаўка // ЭГБ. — Мн.: 1996 Т. 3. С. 212.

[8] БЭ. — Мн.: 1998 Т. 6. С. 72.

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]