Латвійскае таварыства беларускай культуры Сьвітанак

	Латві́йскае тава́рыства белару́скае культу́ры Сьвіта́нак
	герб м. Рыга
Агульная інфармацыя
Скарот	ЛТБК Сьвітанак
Дата ўтварэньня	27 лістапада 1988 (37 гадоў таму)
Від	дзяржаўная ўстанова
Праўны стан	самапраўная грамада
Задача	аб'яднаньне беларусаў м. Рыга
Сядзіба	Латвія, м. Рыга
Дзейнічае ў месцах	Латвія, м. Рыга
Службовыя мовы	беларуская, латыская
Старшыня	Тацьцяна Казак
Асноўныя асобы	Тацьцяна Казак, Вячка Целеш
Управа	Рада
Галоўная ўправа	Сход таварышаў
Ведамасьць
Ведамасьць	старонка ў сеціве
Вэб-сайт	Старонка ў сеціве
Газэта	Голас беларуса

Гэтая назва мае некалькі сэнсаў. Калі вас цікавяць іншыя сэнсы, глядзіце таксама Сьвітанак.

Латві́йскае тава́рыства белару́скае культу́ры Сьвіта́нак (ЛТБК Сьвітанак^[2], па-латыску: Latvijas Baltkrievu Kultūras Biedrība «SVITANAK») — грамадзкае аб’яднаньне, якое было заснаванае 27 лістапада 1988 году ў месьце Рыга^[3]. Дзейнічае ў Латвіі^[4]. Яго заснавала каля 150 асоб, якія жылі ў месьце Рыга^[5]. У пачатку 2004 годзе адзначылі Каляды, ў лістападзе 2003 году выдалі кнігу «Сьвітанак» пра дзейнасьць таварыства на працягу 15-ці гадоў^[6]. 27 лістапада 2013 году адзначылі 25-цігодзьдзе дзейнасьці таварыства^[7]^[8]. А 25 сакавіка 2024 году сьвяткавалі дзень незалежнасьці БНР^[9].

19 жніўня 2023 году ладзілі выставу на вуліцы м. Рыга, бо было сьвята 882-я ўгодкі заснаваньня Рыгі^[10]. Прыехаў і выступіў Лявон Вольскі.

23 красавіка 2023 году адбылася літаратурная вечарына грамады «Як жыць, дык жыць для Беларусі»^[11]. Яна была прысьвечаная наступным асобам: Ларыса Геніюш, Леанід Маракоў, Янка Маўр.

Управа

«Сьвітанак» — грамада, якая мае зьезд сяброў. Ён выбірае: старшыню грамады, раду і прымае справаздачу ад колішняй рады і старшыні.

Старшыні:

Сяржук Кузьняцоў
Тацьцяна Казак (дзейная Старшыня)

2026 год

10 студзеня 2026 году адбыліся справаздачна-выбарчы сход^[12], дзе перабралі Раду таварыства «Сьвітанак» і яе старшыню. Старшыней стала Тацьцяна Казак. Пасьля правялі Каляды ў сядзібе таварыства «Сьвітанак».

2025 год

11 студзеня 2025 году грамада «Сьвітанку» сьвяткавала Каляды^[13]. 21 лютага 2025 году Рада «Сьвітанку» павіншавала са сьвятам, якое ўстаноўленае ЮНЭСКА — Дзень роднае мовы^[14]. 23 лютага 2025 году ў Рызе адбылася сустрэча да дня мовы і пісалі дыктоўку^[15]. Выказалі спачуваньне пра Андрэя Ваўка^[a]^[16]. 30 сакавіка 2025 году адзначылі 107-я ўгодку абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі^[17]. 26 ліпеня 2025 году сябры плылі па рацэ Мэмэлэ^[18]. Яго зрабілі па запрашэньні Рыскага таварыства нямецкае культуры. Пачатак ад Грыўнецкае ГЭС і да намётавага гарадку.

2 лістапада 2025 году адзначылі сьвята Дзяды^[19]. 18 лістапада 2025 году «Сьвітанак» павіншаваў прэзыдэнт Эдгар Рынкевіч^[20]^[21]. 22 сьнежня 2025 году Рада «Сьвітанку» павіншавала ўсіх з Калядамі^[22].

2024 год

Эдгар Рынкевіч віншаваў «Сьвітанак» з Новым Годам^[23]. І рада «Сьвітанку» павіншавала з Новым Годам 2025^[24]. 26 кастрычніка 2024 году адбылася сустрэча да дня растраляных паэтаў пад назваю «Галасы растраляных паэтаў»^[25]. 26 траўня 2924 году адбылася падзея літаратурна-музычная сустрэча, дзе адзначалі 100-годзьдзе са дня нараджэньня Васіля Быкава і 140-годзьдзя са дня нараджэньня Вольгі Сазаравае^[26]. А 25 сакавіка 2024 году сьвяткавалі дзень незалежнасьці БНР^[9]. 25 лютага 2024 адзначылі дзень роднае мовы^[27]. Таварышы сабраліся яшчэ на справаздачна-выбарчы сход і на правядзеньне дыктоўкі з-за Дня роднае мовы. Пасьля справаздачы Рады ЛТБК «Сьвітанак» адбыліся выбары ў Рады. Ў яе склад было выбрана 9 асоб. «Сьвітанак» віншуе Ганну Іванэ з днём нараджэньня^[28].

26 студзеня 2024 году памёр колішні старшыня таварыства Мікола Ярчак^[29].

2023 год

У студзені 2023 году грамада адзначыла 35-годзьдзе «Сьвітанку»^[30]^[31]. Урачысты сабор адбыўся 26 лістапада 2023 году ў м. Рыга. Прыехалі павіншаваць асобы з Эстоніі: Старшыня грамады Беларускі інфармацыйна-культурны цэнтар ў Эстоніі Андрэй Цубракоў і Дзя6іс Прыстромскі. Выступіў з канцэртам Віктар Шалкевіч. Перадалі карціну Вольгі Якубоўскае сябры Суполкі^[32]. Са сьвятам павіншавала Згуртаваньне беларусаў сьвету Бацькаўшчына^[33]. Выйшла кіно «Мая свабода», якое прыствечанае асобы па імю Іта Казакевіч.

26 сакавіка 2023 году адбылося сьвяткаваньне абвяшчэньня незалежнасьці БНР^[34]. Былі паслы на Сойм Латвіі Яна Сіманоўская і Лэйла Расіма. Быў старшыня Асацыяцыі нацыянальных культурных таварыстваў Латвіі, прафэсар музыкі Рафі Хараджанян.

У сакавіку 2023 году прадставілі кнігу пра беларусаў «У ценю іншых. Беларуска-латвійскія сувязі ад мінуўшчыны да сучаснасці.»^[35]. Яна прысьвечаная беларуска-латыскім культурным адносінам.

15 студзеня 2023 году адбылася сустрэча сяброў грамады з прычыны выдачы Нобэлеўскае прэміі Алесю Бяляцкаму^[36]. У той жа дзень адбылася справаздачна-выбарчы сход грамады. Быў абноўлены асабовы склад Рады і зроблены плян работы грамады на 2023 год.

2022 год

У сьнежні 2022 году былі 102-я ўгодкі Слуцкага зброцнага чыну^[37]. 4 сьнежня 2022 яго адзначылі ў Рызе ў доме імя Іты Казакевіч. Адбылася выстава ў м. Вільня^[38]. Яе правялі ў музэі імя Івана Луцкевіча. Выстава праходзіла з 12 лістапада да 15 сьнежня 2022 году. Сярод мастакоў, якія выставілі свае карціны былі: Васіля Малышчыца, Алены Лаўрыновіч, Вячкі Целеша, Ганны Пэйпіні, Ірыны Трумпель-Сабалеўскай, Надзеі Ізянёвай, Ірыны Кароль, Ірыны Ятнавай, Галіны Жэлабоўскай, Настасьсі Арайс, Алены Гэйданэ, Леаніда Маствіліскага, Лявона Жукоўскага з Латвіі, Алега Аблажэя, Алеся Поклада, Юрыя Грыгаровіча зь Летувы, Маргарыты Астраумавай, Людмілы Прыбыльскай з Эстоніі, Кацярыны Осбэрг, Яна Кузьміцкага са Швэцыі.

Ноч памяці расстраляных паэтаў адзначылі ў м. Рыга з 25 на 30 кастрычніка 2022 году^[39]. Мерапрыемства адбылося каля помніка ахвярам савецкіх рэпрэсіяў «Дотык да гісторыі». 22 траўня 2022 году зладзілі вечарыну для ўшанаваньня памяці латыскага паэта Улдыса Бэрзыньша. ^[40]. Ён быў заснавальнікам і сябрам таварыства «Сьвітанак».

Заўвагі

↑ Па-латыску: Андрыс Вілкс.

Крыніцы

Літаратура

«Сьвітанак», м. Рыга, 2003.

Вонкавыя спасылкі

[16] Па-латыску: Андрыс Вілкс.

[голасбеларуса-1] Голас беларуса на Слоўнікорг

[2] Віншаванні сябрам ЛТБК "Сьвітанак"

[заснаваньне-3] «Сьвітанку» — 35! У Рызе адзначылі юбілей таварыства…

[4] Почт грамадаў беларусаў сьвету

[5] Мастаку Вячку Целешу — 85.

[6] Каляды 2004

[7] Як «Сьвітанак» узняўся над Рыгай

[8] Беларускі юбілей у латвійскай сталіцы

[2024дзеньволі-9] 1 2 25 Сакавіка ў Рызе сёлета адсвяткавалі разам з Уладзімірам Арловым

[2023выставарыга-10] Беларусы годна адсвяткавалі Дзень нараджэння Рыгі

[2023літвечаррыга-11] Літаратурная вечарына “Як жыць, дык жыць для Беларусі”

[калядыстудзень2026-12] Каляды-2026 ў “Сьвітанку”

[каляды2025-13] Каляды 2025

[дрм2025-14] З днём роднай мовы

[падзеядрм2025-15] У Рызе беларусы адзначылі Міжнародны дзень роднай

[андрэйвоўкскон-17] Адышоў у вечнасць Андрыс Вілкс

[дзеньволірыга2025-18] 107-я ўгодкі абвяшчэння БНР у Рызе

[сплаўмэмэлэ2025-19] Сяброўскі сплаў па Мэмэлэ

[дзядырыга2025-20] Дзяды-2025 ў “Сьвітанку”

[прэзлатвіі-21] Віншаванне беларусам ад прэзідэнта Латвіі

[22] Віншюшаваньне2025

[калядысьнежань2025-23] Каляднае віншаванне ад ЛТБК “Сьвітанак”

[эрынкевічвіншуе-24] Віншаванні сябрам ЛТБК "Сьвітанак"

[25] Віншаваньні з Новым Годам 2025

[26] Mемарыяльная імпрэза “Галасы расстраляных паэтаў” ў Рызе

[27] 26 мая 2024 года ў Рызе адбылася чарговая літаратурна-музычная вечарына

[28] Беларусы разам адзначылі Дзень роднай мовы

[29] Віншуем Ганну Іванэ з юбілеем

[30] Адыйшоў у лепшы свет Мікола Ярчак

[31] “Сьвітанку” – 35! У Рызе адзначылі юбілей таварыства...

[32] «Сьвітанку» — 35! У Рызе адзначылі юбілей таварыства

[33] Старонка ў сеціве Суполка беларусаў у Латвіі

[34] Віншаванне ад Згуртавання беларусаў свету “Бацькаўшчына”

[35] 105-я ўгодкі абвяшчэння БНР ў Рызе

[36] Сяброўская сустрэча ў “Сьвітанку” з Міраславам Янковякам

[37] Імпрэза, прысвечаная лаўрэату Нобелеўскай прэміі міру Алесю Бяляцкаму

[102угодкіСлуцак-38] 102-я ўгодкі Слуцкага паўстання ў Рызе

[выстававільня2022-39] Выстава беларускіх мастакоў у Вільні

[ночпаэтаў2022-40] Ноч расстраляных паэтаў ў Рызе

[улдысбэрзыньш2022-41] Вечарына памяці Улдыса Бэрзыньша

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[a]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

п а р Беларусы ў сьвеце
Беларусы ў Латвіі	Бацькаўшчына (Дзьвінск) Бацькаўшчына (Рыга) Беларускія настаўніцкія курсы Беларуская хата Беларуская школа ў Латвіі (выданьне) Вайскова-дыпляматычная місія БНР у Латвіі і Эстоніі Голас беларуса (1925) Голас беларуса (1989) Дзьвінская дзяржаўная беларуская гімназія Латвійскае таварыства беларускае культуры Сьвітанак Латвійскі фонд беларускай культуры Люцынская беларуская гімназія На чужыне Новы шлях Суполка беларусаў у Латвіі Таварыства беларускага тэатру Андрэй Якубецкі Віктар Вальтар Вольга Сахарава Вячка Целеш Іван Краскоўскі Ігнат Дварчанін Кастусь Езавітаў Максім Гарэцкі Паўліна Мядзёлка Пётра Мірановіч Пятро Сакол Сяргей Сахараў Уладзімер Гамановіч Уладзімер Пігулеўскі Флярыян Выганоўскі Францішак Бартуль Эдуард Будзька Язэп Камаржынскі Яўген Аніська
Беларусы ў Летуве	Беларусы ў Коўне Беларускі асобны батальён у складзе войска Летувы Беларускі асяродак (часопіс) Беларускі сьцяг (1922) Вайсковы (1921) Вандроўкі па Вільні Варта Бацькаўшчыны Віленскі беларускі музэй імя Івана Луцкевіча (сучасны) Гальшанская мікрамова Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі Гуртам Згуртаваньне беларускіх грамадзкіх арганізацыяў Канфэдэрацыя беларускіх суполак Крывіч (часопіс) Маскоўская дамова (1920) Міністэрства беларускіх справаў у Летуве (Часопісь Міністэрства Беларускіх Справаў Беларускі народ (1919), Пагоня (газэта, 1920)) Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік Рунь Сьвятазар Сьвята беларускай песьні Сьпіс 33 беларуска-летувіскіх дзеячоў, высланых зь Вільні 19 студзеня 1922 году Таварыства беларускай культуры ў Летуве Цэнтар беларускай супольнасці і культуры ў Вільні Аляксандар Адамковіч Аляксандар Карабач Аляксандар Ружанцоў Аляксей Анішчык Анатоль Плескачэўскі Вацлаў Ластоўскі Віталь Каракорскі Вячаслаў Разумовіч Зьміцер Бартосік Дамінік Сямашка Казімер Фалькевіч Канстанцін Шышэя Клаўдзі Дуж-Душэўскі Леакадзія Шышэя Лявон Мурашка Марыя Матусевіч Павал Каруза Паўліна Мядзёлка Раман Вайніцкі Сяржук Вітушка Тамаш Грыб Тацяна Сапач Хведар Нюнька Уладзімер Пракулевіч Уладзімер Пруднікаў Усевалад Боеў Юрась Юркевіч Язэп Варонка Янка Багдановіч Язэп Салавей
Беларусы ў Эстоніі	Беларуска-эстонскае згуртаваньне Грунвальд (бюлетэнь) Вайскова-дыпляматычная місія БНР у Латвіі і Эстоніі Беларускае культурнае таварыства «Грунвальд» Алег Васількоўскі Юрась Юркевіч