Губін

Губін
лац. Hubin
	Губін; лац. Hubin
	Населены пункт
	Руіны касьцёла
Краіна	Беларусь
Вобласьць	Віцебская
Раён	Лепельскі
Сельсавет	Каменскі
Часавы пас	UTC+3;
Каардынаты	55°02′25″ пн. ш. 28°56′54″ у. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць	157 чал. (2010)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	+375 2132
Паштовы індэкс	211199
СААТА	2227817031
Нумарны знак	2
	Губін на мапе Беларусі ± Губін

Гу́бін, Гу́біна^[1] — вёска ў Беларусі, каля азёраў Макараўскага і Мелкага. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавету Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці.

Губін — даўняе мястэчка^[2] гістарычнай Полаччыны. Да нашага часу тут захаваліся руіны касьцёла Сьвятога Антонія, помніка архітэктуры віленскага барока, узарванага савецкімі ўладамі ў 1960-я гады.

Гісторыя

Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўпамін пра Губін датуецца 1669 годам, калі ён уваходзіў у склад Полацкага ваяводзтва^[a] Губін здаўна знаходзіўся ў валоданьні роду Пакашаў, тут пэўны час месьцілася іхная рэзыдэнцыя.

У 1714 годзе полацкі стольнік Ян Пакаш збудаваў у Губіне касьцёл Сьвятога Антонія, пры якім дзеяў кляштар францішканаў. Пазьней у якасьці пасагу мястэчка перайшло да роду Сяляваў.

Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Губін апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Лепельскім павеце Віцебскай губэрні. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1833 годзе расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар францішканаў. У 1834 годзе тут збудавалі царкву Сьвятога Мікалая. У 1861 годзе ўладальнік Губіна Юзэф Сялява памёр бязьдзетным і пакінуў маёмасьць сваёй жонцы Валерыі з Шырынаў^[3]. У 1896—1914 гадох у маёнтку працавала кардонна-папяровая фабрыка^[4]. У пачатку XX стагодзьдзя ў Губіне быў адзін ксёндз. Тутэйшая парафія ўлучала некалькі скасаваных (Чашнікі, Кублічы, Бела-Камень) і налічвала 1815 вернікаў. У касьцёле было 3 алтары, галоўны зь якіх у імя Марыі Панны, зьвяртаў на сябе ўвагу бочны алтар Найсьвяцейшай Панны Марыі Вастрабрамскай. Пры плябаніі існавала бібліятэка і багаты архіў айцоў францішканаў.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Губін занялі войскі Нямецкай імпэрыі^[5].

Найноўшы час

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Губін абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Губін вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавету. Неўзабаве статус паселішча панізілі да вёскі.

У 1929 годзе ў Губінскім касьцёле правялі апошнюю службу, па чым сьвятыню гвалтоўна зачынілі савецкія ўлады і ператварылі яе ў клюб. У 1960-я гады яны зруйнавалі помнік архітэктуры з дапамогай выбухоўкі.

Мястэчка на старых здымках
Касьцёл і кляштар францішканаў, 1913 г.
Касьцёл Сьятога Антонія, 1913 г.
Інтэр’ер касьцёла, 1913 г.
Макараўскае возера, 1941 г.

Насельніцтва

XX стагодзьдзе: 1999 год — 221 чал.
XXI стагодзьдзе: 2010 год — 157 чал.

Турыстычная інфармацыя

Славутасьці

Касьцёл Сьвятога Антонія (1714; руіны)

Страчаная спадчына

Кляштар францішканаў (XVIII ст.)
Царква Сьвятога Мікалая (1895)

Галерэя

Краявіды Губіна
Касьцёл ад дарогі
Вежа касьцёла
Руіны касьцёла
Вуліца вёскі

Заўвагі

↑ НГАБ у Менску. Ф. 1875, воп. 1, спр. 5.

Крыніцы

↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Віцебская вобласць: нарматыўны даведнік / У. М. Генкін, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2009. — 668 с. ISBN 978-985-458-192-7. (pdf) С. 280.
↑ Святы Казімір у Паазер’і: 400 гадоў каталіцызма ў Лепельскім краі. — Лепель: Выдавецкая ініцыятыва LEPLE, 2004.
↑ Jelski A. Hubin (6) // Słownik geograficzny... T. III. — Warszawa, 1882. S. 197.
↑ БЭ. — Мн.: 1997 Т. 5. С. 517.
↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 4. — Мінск, 2018. С. 19.

Літаратура

Святы Казімір у Паазер’і: 400 гадоў каталіцызма ў Лепельскім краі. — Лепель: Выдавецкая ініцыятыва LEPLE, 2004.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy. — Warszawa, 1882.

Вонкавыя спасылкі

Губін, Radzima.org

[3] НГАБ у Менску. Ф. 1875, воп. 1, спр. 5.

[1] Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Віцебская вобласць: нарматыўны даведнік / У. М. Генкін, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2009. — 668 с. ISBN 978-985-458-192-7. (pdf) С. 280.

[2] Святы Казімір у Паазер’і: 400 гадоў каталіцызма ў Лепельскім краі. — Лепель: Выдавецкая ініцыятыва LEPLE, 2004.

[4] Jelski A. Hubin (6) // Słownik geograficzny... T. III. — Warszawa, 1882. S. 197.

[5] БЭ. — Мн.: 1997 Т. 5. С. 517.

[VHAB-19-6] Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 4. — Мінск, 2018. С. 19.

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]