Загальле

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Загальле
Вобласьць: Гомельская
Раён: Хвойніцкі
Сельсавет: Судкоўскі
Насельніцтва: 43 (2004)
Тэлефонны код: +375 2346
Аўтамабільны код: 3
Геаграфічныя каардынаты: 51°54′30″ пн. ш. 29°48′27″ у. д. / 51.90833° пн. ш. 29.8075° у. д. / 51.90833; 29.8075Каардынаты: 51°54′30″ пн. ш. 29°48′27″ у. д. / 51.90833° пн. ш. 29.8075° у. д. / 51.90833; 29.8075
Загальле на мапе Беларусі
Загальле
Загальле
Загальле

Зага́льле[1] — вёска ў Беларусі, каля ракі Віці. Уваходзіць у склад Судкоўскага сельсавету Хвойніцкага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2004 год — 43 чалавекі. Знаходзіцца за 10 км на захад ад места чыгуначнай станцыі Хвойнікі (лінія Васілевічы — Хвойнікі); на аўтамабільнай дарозе Хвойнікі — Мазыр.

Загальле — даўняе мястэчка гістарычнай Мазыршчыны (частка Меншчыны), на ўсходзе Палесься.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Упершыню Загальле ўпамінаецца ў 1552 годзе ў апісаньні Мазырскага замку як сяло і цэнтр аднаіменнай нядзелі[Крыніца?]. У сярэдзіне 1560-х гг. належала да Мазырскага павету Кіеўскага ваяводства, ад сярэдзіны 1569 г. і да 1793 г. – Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У XVII – XVIII стст. Загальле – цэнтр стараства.

У 1649 дзеля абароны ад набегаў казакоў у Загальлі некаторы час стаяў полк Валовіча, які ўваходзіў у склад войска Януша Радзівіла. 17 чэрвеня 1649 г. тут адбылася пераможная для войскаў ВКЛ бітва з казакамі І. Галоты. У рэвізіі 1716 г. у складзе Загальскага стараства названыя мястэчка Загальле, вёскі Старое Загальле, Клівы, Гноеў, Казялужжа, Небытаў.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Загальле апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Рэчыцким павеце[2] Менскай губэрні. У канцы XVIII ст. пачала дзейнічаць рудня для мясцовых патрэбаў. У 1795 годзе ў мястэчку быў 31 двор. На 1796 год у складзе былога стараства, а на той час аднаіменнага казённага маёнтку – вёскі Княжыца, Хвойнае, Куравое, Небытаў, Казялужжа, фальваркі Судкоў, Шацкоў, Запаташна, мястэчка і двор Загальле, вёскі Гноеў, Клівы.

У 1824 годзе на месцы згарэлай у 1800 г. уніяцкай Сьвята-Траецкай царквы ўзьведзены новы драўляны будынак ужо праваслаўнай Сьвята-Траецкай царквы. У даведніку 1864 году сказана, што да гэтай прыходскай царквы прыпісаныя Храпкаўская Мікалаеўская і Барысаўшчанская Ўзьнясенская цэрквы. Даведнік 1879 году засьведчыў, што будынак прыходскай Сьвята-Траецкай царквы даволі лядашчы, а прыпісаная да яе ўжо толькі адна Барысаўшчанская царква. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, тут было 35 двароў, хлебазапасны магазын, народная вучэльня. У 1898 годзе ўзьведзены новы будынак царквы.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 згодна з Трэцяй Устаўной граматай Загальле абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1926 Загальле вярнулі БССР, дзе яно стала цэнтрам сельсавету (цяпер у Судкоўскім сельсавеце). На 2004 у вёсцы было 24 гаспадаркі.

1 сьнежня 2009 году з зьвязку зь ліквідацыяй Казялускага сельсавету Загальле перадалі ў Дварышчанскі сельсавет, перайменаваны ў Судкоўскі[3].

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1858 год — 141 чал.; 1885 год — 150 чал.; 1897 год — 221 чал.
  • XX стагодзьдзе: 1959 год — 175 чал.
  • XXI стагодзьдзе: 2004 год — 43 чал.[4]

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плян складаецца з кароткай вуліцы (на абодвух баках аўтамабільнай дарогі), да якой з поўдня далучаецца другая кароткая вуліца. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Месца бітвы часоў "хмяльніччыны" паміж казакамі І. Галоты і жаўнерамі У. Валовіча. 17 чэрвеня 1649 г.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf)
  2. ^ Jelski A. Zahal (1) // Słownik geograficzny... T. XIV. — Warszawa, 1895. S. 278.
  3. ^ «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района». Гомельской области. Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290(рас.)
  4. ^ Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 2. Кн. 2. — Менск, 2005.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]