Людвіг ван Бэтговэн

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Людвіг ван Бэтговэн
Ludwig van Beethoven
Beethoven 2.jpg
Дата нараджэньня 17 сьнежня 1770(1770-12-17)[1]
Месца нараджэньня Бон (Нямеччына)
Дата сьмерці 26 сакавіка 1827(1827-03-26)[2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][13][14][15][16] (56 гадоў)
Месца сьмерці Вена
Гады творчасьці 17821827
Прафэсіі кампазытар, піяніст
Інструмэнты фартэпіяна
Жанры клясычная музыка, сымфонія, твор для струннага квартэта[d], саната для фартэпіяна[d], саната для скрыпкі[d], струннае трыа[d] і опэра

Лю́двіг ван Бэтго́вэн (па-нямецку: Ludwig van Beethoven; хрышчоны 17 сьнежня 1770, Бон, Сьвятая Рымская імпэрыя — 26 сакавіка 1827, Вена, Аўстрыйская імпэрыя) — нямецкі кампазытар і слынны піяніст. Ягоная творчасьць прыпала на пэрыяд пераходу ад клясыцызму да рамантызму ў клясычнай музыцы Захаду, па сёньняшні дзень ён застаецца адным з самых вядомых і ўплывовых кампазытараў.

Бэтговэн раскрыў свае музычныя таленты яшчэ ў раньнім узросьце. Людвіг навучаўся ў свайго бацькі Ёгана ван Бэтговэна і кампазытара Крыстыяна Готлёба Нээфэ. Ва ўзросьце 21 году Бэтговэн пераехаў у Вену, дзе навучаўся ў Ёзэфа Гайдна і набыў рэпутацыю піяніста-віртуоза. Пасьля жыў у Вене да сваёй сьмерці. У апошнія гады 1820-х ягоны слых пачаў пагаршацца, і ў апошняе дзесяцігодзьдзе свайго жыцьця ён быў амаль цалкам глухім. У 1811 годзе ён адмовіўся ад выступаў у грамадзкіх месцах, але працягваў складаць кампазыцыі. Многія зь ягоных самых шанаваных працаў прыпадаюць на апошнія 15 гадоў ягонага жыцьця.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў сям’і флямандзкага паходжаньня ў Боне. Зь сямі дзяцей выжылі толькі трое, сярод якіх быў Людвіг і два ягоныя малодшыя браты. Ён быў другім дзіцём у сям’і. Дзед Бэтговэна быў кіраўніком бонскай капэлы, бацька — прыдворным сьпеваком. Бэтговэн рана навучыўся іграць на клявэсыне, аргане, скрыпцы, альце, і на флейце. З 1781 году заняткамі Бэтговэна кіраваў кампазытар, арганіст і выдатны эстэтык Крыстыян Готлёб Нээфэ, які пазнаёміў яго з творамі Гэндэля. Ён жа дапамог свайму вучню апублікаваць першае сачыненьне — варыяцыі для клявішных інструмэнтаў. У 1787 годзе Бэтговэн упершыню завітаў у Вену. Ён зьбіраўся вучыцца ў Моцарта. Дакладна не вядома, ці сустрэліся тады клясыкі. Рэзкае пагаршэньне здароўя маці прымусіла яго тэрмінова вярнуцца ў Бон, пасьля ўсяго каля двух тыдняў у Вене. 17 ліпеня таго ж году яна памерла ад сухотаў.

Бацька Бэтговэна трапіў у залежнасьць ад алькаголю, і Людвігу прыйшлося апекаваць сваіх малодшых братоў. Хутка Бэтговэн стаў канцэртмайстрам прыдворнага тэатру і памагатым арганіста капэлы. У 1789 годзе ён слухаў лекцыі па філязофіі ў Бонскім унівэрсытэце. У 1792 годзе пераехаў у Вену, дзе пэўны час вучыўся ў Ёзэфа Гайдна і паступова пачаў набываць славу віртуознага піяніста. Дадатковыя ўрокі ён браў у Антоніё Сальеры. У гэты ж час паступова пачаў пагаршацца ягоны слых. Але гэта не перашкаджала яму сачыняць шэдэўры, дырыґаваць аркестрам і выступаць самому нават пасьля таго, як ён цалкам аглух.

Паштовая марка Нямеччыны

Погляды Бэтговэна на зьявы палітычнага і сацыяльнага жыцьця адрозьніваліся ваяўнічым дэмакратызмам і свабодалюбствам. У фармаваньні рэспубліканскіх перакананьняў кампазытара велізарную ролю адыгралі рэвалюцыйныя падзеі ў Францыі ў 1789 годзе і антыфэўдальны рух у Рэйнскай вобласьці. Захапленьне Бэтговэна музыкай рэвалюцыйнай Францыі пакінула значны сьлед у ягонай творчасьці.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Бетховен. Мейербер. Глинка. Даргомыжский. Серов : Биографические повествования. — Челябинск: Урал LTD, 1998. — 520 с. — ISBN 5-88294-082-6
  • Махотин, С. Бетховен. — Белый город: Паламед, 2004. — 64 с. — ISBN 5-7793-0728-8
  • Morris, E. Beethoven: The Universal Composer. — New York: Atlas Books / HarperCollins, 2005. — ISBN 0-06-075974-7

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ RKDartists
  2. ^ Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118508288 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. ^ data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  4. ^ Беетговенъ // Энциклопедический лексиконСПб.: 1836. — Т. 5. — С. 161–162.
  5. ^ v. Dommer Beethoven, Ludwig van // Allgemeine Deutsche BiographieL: 1875. — Т. 2. — S. 251–268.
  6. ^ Бетховен, Людвиг, Բեթհովեն, Լյուդվիգ // Энциклопедический словарь / под ред. I. AndreevskiyСПб.: Брокгауз—Ефрон, 1892. — Т. IIIа. — С. 643–644.
  7. ^ Ludwig van Beethoven
  8. ^ RKDartists
  9. ^ Internet Broadway Database — 2000.
  10. ^ https://books.google.ca/books?id=YRc4AAAAQBAJ&pg=PT203
  11. ^ https://books.google.ca/books?id=v0597Beh43EC&pg=PA363
  12. ^ International Music Score Library Project — 2006.
  13. ^ а б Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  14. ^ Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  15. ^ Discogs — 2000.
  16. ^ Babelio

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Людвіг ван Бэтговэнсховішча мультымэдыйных матэрыялаў