Хрыста Боцеў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Хрыста Боцеў
Христо Ботев
Христо Ботев.jpg
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 6 студзеня 1848
Калофер, Асманская імпэрыя
Памёр 1 чэрвеня 1876 (28 гадоў)
ля в. Камарата, Балканы, Асманская імпэрыя
Бацькі Botyo Petkov[d]
Іванка Боцева[1]
Сужэнец Veneta Boteva[d]
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці паэт, сатырык, журналіст
Гады творчасьці 1867—1876
Кірунак рамантызм, рэалізм
Жанр лірыка
Мова баўгарская мова[2]
Дэбют 1867
Бачына, прысьвечаная Боцеву

Хры́ста Бо́цеў (па-баўгарску: Христо Ботев), пры нараджэньні Хрыста Боцеў Петкаў (па-баўгарску: Христо Ботьов Петков; 6 студзеня [ст. ст. 25 сьнежня 1847] 1848, Калофер — 1 чэрвеня 1876, Камарата, Старая Планіна) — баўгарскі грамадзкі дзяяч, паэт і публіцыст.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў Калоферы ў сям’і настаўніка і дзеяча вызвольнага руху Боцё Петкава. Навучаўся ў родным месьце, у 1863 паступіў у Другую адэскую гімназію. За ўдзел у рэвалюцыйна-дэмакратычным руху ў 1865 року быў выключаны з гімназіі. Працягнуў навучаньне ў Новарасейскім унівэрсытэце (Адэса).

Працаваў настаўнікам у сяле Задунаеўка ў Бэсарабіі. У 1867 вярнуўся ў Калофер. Падчас урачыстасьцяў у гонар Кірылы й Мятода выступіў з антытурэцкаю прамовай, пасьля чаго быў вымушаны эміграваць у Румынію.

У Бухарэсьце браў удзел у аб’яднаньнях баўгарскай эміграцыі, увайшоў у Баўгарскі рэвалюцыйны камітэт, выдаваў газэту «Дума на българските емигранти» (бел. Слова баўгарскіх эмігрантаў). Браў удзел у Красавіцкім паўстаньні 1876 року. 1 чэрвеня [ст. ст. 20 траўня] 1876 быў сьмяротна паранены турэцкім снайпэрам. Паводле іншае вэрсіі, быў забіты адным са сваіх паплечнікаў. Усе ўдзельнікі аддзелу, якім кіраваў Боцеў, таксама загінулі.

Памяць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пасьля атрыманьня незалежнасьці Хрыста Боцеў стаў адным з шанаваных у Баўгарыі дзеячоў нацыянальнага адраджэньня. З 1885 дзень 2 чэрвеня адзначаецца як нацыянальнае сьвята Дзень Боцева і загінулых за свабоду і незалежнасьць Баўгарыі.

У Калоферы дзейнічае дом-музэй Боцева(bg); у адноўленым караблі «Радзецкі»(bg), на якім аддзел Боцева прыбыў на дапамогу паўстаньню, таксама дзейнічае музэй.

Імем Хрыста Боцева названыя вуліцы амаль у кожным месьце Баўгарыі, у шматлікіх местах Румыніі й іншых краінах; шматлікія навучальныя ўстановы і бібліятэкі; футбольныя клюбы, стадыёны і горад Боцеўград.

Ягонае імя носяць гара ў Балканах, пік у Антарктыцы, скрайні паўднёвы пункт(bg) востраву Лівінгстан, малая плянэта(bg).

Помнікі Хрыста Боцеву ўсталяваныя ў Баўгарыі, Малдове, Расеі, Украіне.

На беларускую мову вершы Боцева перакладаў Ніл Гілевіч.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Іванка Боцева
  2. ^ data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Бурмов, Александър. Христо Ботев и неговата чета. — София: 1974. — 785 с.
  • Жечев, Николай. Христо Ботйов — летопис за живота и дейността му 1847/1848 — 1876. — София: 2007. — 305 с. — ISBN 9549544436674
  • Евгений Волков. Христо Ботев. — София: ФАБ, 2009.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Хрыста Боцеўсховішча мультымэдыйных матэрыялаў