Вольфганг Амадэй Моцарт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Вольфганг Амадэй Моцарт
Wolfgang Amadeus Mozart
Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg
партрэт Барбары Крафт, 1819
Дата нараджэньня 27 студзеня 1756(1756-01-27)[1][2][3][4][5][6][7][8]
Месца нараджэньня Зальцбург
Дата сьмерці 5 сьнежня 1791(1791-12-05)[1][2][3][4][5][6][7][8][9] (35 гадоў)
Месца сьмерці Вена
Прычына сьмерці streptococcal pharyngitis[d]
Месца пахаваньня Могілкі Святога Марка[d]
Занятак кампазытар, дырыгент, скрыпач, пэдагог
Жанры опэра[10], сымфонія, concerto[d], камэрная музыка[11], string quintet[d], саната для фартэпіяна, piano concerto[d], string quartet[d], сімфанічная музыка[d], religious music[d] і клясычная музыка
Інструмэнты арган, скрыпка, клявэсын, клявір
Бацька Леапольд Моцарт[d][12]
Маці Ганна Марыя Моцарт[d]
Дзеці Карл Томас Моцарт[d] і Франц Ксавэр Вольфганг Моцарт
Узнагароды
Ордэн Залатой шпоры
Подпіс Wolfgang Amadeus Mozart Signature.svg

Во́льфганг Амадэ́й Мо́царт (па-нямецку: Wolfgang Amadeus Mozart), поўнае імя Ёган Хрызастом Вольфганг Тэафіль Моцарт (ням. Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart; 27 студзеня 1756, Зальцбург5 сьнежня 1791, Вена) — аўстрыйскі кампазытар, адзін з найвялікшых кампазытараў сьвету ды заснавальнікаў клясычнай музыкі. Быў таксама віртуозным скрыпачом, клявэсыністам, арганістам, дырыгентам. Паводле сьведчаньняў сучаснікаў, валодаў фэнамэнальным музычным слыхам, памяцьцю і здольнасьцю да імправізацыі.

Моцарт паказваў калясальныя здольнасьці ад свайго раньняга дзяцінства. У пяць гадоў ён ужо валодаў гульнёй на клявэсыне й скрыпкі, выступаючы на канцэртах у эўрапейскіх каралеўскіх сем’ях. У 17 гадоў ён працаваў у якасьці прыдворнага музыкі ў Зальцбургу, але шмат падарожнічаў у пошуках лепшага жыцьця. У час наведваньня Вены ў 1781 годзе, ён зволіўся са сваёй працы ў Зальцбургу, палічыўшы, што будзе за лепшае застацца ў сталіцы, дзе ён потым дасягнуў славы, але меў менш фінансавай стабільнасьці. Падчас ягоных апошнія гадоў у Вене, ён напісаў шматлікія вядомыя сымфоніі, канцэрты й опэры, а таксама часткі Рэквіему, які пакінуў няскончынам з-за сьмерці. Абставіны ягонай раньняй сьмерці былі моцна міталягізаваныя, аднак Моцарт перажыў сваю жонку Канстанцыю і двух сваіх сыноў.

Вольфганг напісаў больш за 600 твораў, многія зь якіх прызнаныя як вяршыні сымфанічнай, канцэртнай, камэрнай, опэрная і хоравая музыкі. Ён зьяўляецца адным з самых папулярных клясычных кампазытараў, а ягоны ўплыў на наступнае мастацтва заходняй музыкі зьяўляецца вельмі глыбокім. Бэтговэн пісаў свае раньнія працы знаходзячыся ў цені Моцарта, а Ёзэф Гайдн пакінуў паведамленьне, што «нашчадкі не ўбачаць такі талент зноўку ў наступныя 100 гадоў»[13].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б RKDartists
  3. ^ а б SNAC — 2010.
  4. ^ а б Internet Broadway Database — 2000.
  5. ^ а б Encyclopædia Britannica
  6. ^ а б http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100213606
  7. ^ а б https://books.google.ca/books?id=K-eNo06Zz48C&pg=PA75
  8. ^ а б Інтэрнэт-база зьвестак фантастыкі — 1995.
  9. ^ BD Gest'
  10. ^ http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1525/lal.2008.20.1.47
  11. ^ http://www.musicweb-international.com/classrev/2014/Apr14/Brahms_quintets_CDA67900.htm
  12. ^ Г. Риман Моцарт // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. ЭнгельМ.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 2. — С. 877–882.
  13. ^ Landon 1990. С. 171.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Landon, Howard Chandler Robbins 1791: Mozart's Last Year. — London: Flamingo, 1990. — ISBN 978-0-00-654324-4

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Вольфганг Амадэй Моцартсховішча мультымэдыйных матэрыялаў