Аякс Амстэрдам

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Аякс
Ajax Amsterdam.png
Поўная назва Amsterdamsche Football Club Ajax NV[1]
Заснаваны 18 сакавіка 1900
Горад Амстэрдам, Нідэрлянды
Стадыён Амстэрдам Арэна
Умяшчальнасьць: 52 342
Прэзыдэнт Хені Хенрыкс[d]
Кіраўнік Аякс[d]
Галоўны трэнэр Эрык тэн Гаг[2]
Чэмпіянат Эрэдывізія
 · 2017—2018 2 месца
Хатнія колеры
Выязныя колеры
Афіцыйны сайт

«Аякс» (па-нідэрляндзку: Ajax) — нідэрляндзкі футбольны клюб з гораду Амстэрдам. Заснаваны ў 1900 годзе. 33-разовы чэмпіён Нідэрляндаў і 18-разовы ўладальнік Кубка Нідэрляндаў, 8-разовы Супэркубка Нідэрляндаў. Чатырохразовы пераможца Лігі чэмпіёнаў (1971, 1972, 1973, 1995). Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў (1987), Кубка УЭФА (1992) і Міжкантынэнтальнага кубка (1972, 1995). Хатні стадыён клюбу, «Амстэрдам Арэна», быў адкрыты ў 1996 годзе. Ён зьяўляецца найбуйнейшым пасьля «Алімпійскага» футбольным стадыёнам у Нідэрляндах і месьціць больш за 52 тысячы заўзятараў.

«Аякс» зьяўляецца самым тытулаваным клюбам у сваёй краіне. У сэзоне 2011—2012 гадоў «Аякс» перамог чэмпіянат Нідэрляндаў у 31 раз[3]. У 1971 годзе «Аякс» стаў другім нідэрляндзкім клюбам пасьля «Фэеноорду», які перамогаў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў, пераадолеўшы ў фінале грэцкі «Панатынаікос» зь лікам 2:0. У 1972 годзе клюб ў другі раз перамог у галоўным эўрапейскім клюбным трафэі, абыграўшы ў фінале італьянскі «Інтэрнацыянале» зь лікам 2:0. У 1973 годзе клюб у трэці раз запар стаў пераможцам Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў, перамогшы ў фінале італьянскі «Ювэнтус» зь лікам 1:0. «Аякс» стаў другім клюбам у гісторыі турніру пасьля гішпанскага «Рэалу», хто здолеў перамагаць прэстыжны трафэй тры разы на запар і атрымаць права на сталае захаваньне ў сябе Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў. У 1995 годзе «Аякс» зноўку выйграў Лігу чэмпіёнаў, абыграўшы ў фінале італьянскі «Мілян».

«Аякс» зьяўляецца адным з чатырох уладальнікаў гэтак званага футбольнага «Вялікага шлема» — пераможцаў Кубка або Лігі чэмпіёнаў, Кубка кубкаў і Кубка УЭФА. Акрамя таго, «Аякс» зьяўляецца рэкардсмэнам паводле колькасьці пераможных Кубкаў Нідэрляндаў, 18 перамогаў лічыцца на іхным рахунку.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раньнія гады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гісторыя «Аяксу» пачалася ў 1893 годзе, калі трое сяброў студэнтаў — Ган Дадэ, Карэл Рэсэр і Флёрыс Стэмпэль, вырашылі заснаваць уласную футбольную каманду, якая атрымала назву «Юніён» (нід. Union)[4]. Свае першыя матчы каманда праводзіла на ўскраіне Амстэрдаму ў раёне Ньівэр-Амстэль. У юных футбалістаў быў нават сапраўдны скураны мяч, уладальнікам якога быў Ган Дадэ. Празь некалькі месяцаў пасьля заснаваньня клюб зьмяніў назву, атрымаўшы імя «Footh-Ball Club Ajax» (даслоўна «Нага-мяч клюб Аякс»), якія зьмяшчалі відавочную артаграфічную памылку. Зьмянілася таксама й месца правядзеньня матчаў, з гэтага часу каманда гуляла на лужку Вілемспарку, што ў Паўднёвым Амстэрдаме. За карыстаньне полем за шэсьць месяцаў каманда заплаціла 15 гюльдэнаў.

У 1890-я гады ў Амстэрдаме й на ягоных ускраінах, стала зьяўляцца занадта шмат футбольных камандаў, якія займалі значную долю свабодных зямельных участкаў, таму ўлады гораду вырашылі ўвесьці больш жорсткія патрабаваньні да клюбаў, да таго ж, на тым месцы дзе гуляў «Аякс» плянавалася пабудаваць дамы. Пасьля гэтага шматлікія гульцы разьбегліся па іншых камандах, і таму ў 1896 годзе «Аякс» спыніў сваё існаваньне.

Станаўленьне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

«Аякс» у сэзоне 1900—1901 гадоў

14 сакавіка 1900 году дваццацітрохгадовы Флёрыс Стэмпэль выслаў сваім сябрам ліст, які ўтрымліваў запрашэньне на сустрэчу ў кавярню «Ост-Індыя» па вуліцы Кальвэрстрат, 2[5]. У нядзелю раніцою 18 сакавіка адбылося гістарычнае пасяджэньне сяброў Стэмпэла, на якім было вырашана стварыць новую каманду пад назвай «Football Club Ajax», імя якой ужо ня ўтрымлівала артаграфічных памылак. Стэмпэль стаў прэзыдэнтам клюбу, а ягоныя сябры, Ган Дадэ й Карэл Рэсэр, якія сталі сузаснавальнікамі, увайшлі ў першае афіцыйнае праўленьне клюбу. Затым «Аякс» уступіў у Футбольны зьвяз Амстэрдаму й арандаваў поле для хатніх гульняў на поўначы Амстэрдаму ў раёне Бюйксьлётэргам.

29 верасьня 1900 году футбалісты «Аякса» правялі першую гульню ў спаборніцтве, якое праводзілася пад эгідай Футбольнага зьвязу Амстэрдаму. Каманда атрымала перамогу над клюбам ДОСБ зь лікам 2:1, у складзе пераможцаў галамі адзначыліся Гэртэль і Гэйсьлер. «Аякс» завяршыў сэзон на другім месцы ў сваёй лізе, дзе ўсяго выступала 4 клюбы. У першы ж сэзон каманда прынесла прыбытак у памеры 4 гюльдэнаў і 31,5 цэнтаў, пра гэта паведамілі гульцы «Аякса» Гэртэль і Гэйсьлер, якія былі на той момант скарбнікамі клюбу.

8 красавіка 1901 году «Аякс» правёў першую ў сваёй гісторыі гульню за межамі Амстэрдаму, а менавіта ў Гаарлеме. Гульцам ўпершыню прыйшлося дабірацца да месца гульні на цягніку. Супернікам «Аяксу» па таварыскім матчы стала зборная Нідэрляндаў, якая ў выніку атрымала паразу ад клюбу з Амстэрдаму зь лікам 1:4. З часам «Аякс» стаў вядомым як добра арганізаваны клюб, які ўсё больш прыцягваў да сабе лік гледачоў, але месца правядзеньня сваіх хатніх матчаў было не занадта зручным для гледачоў, бо даводзілася доўга дабірацца да месца правядзеньня матчу, хоць у каманды былі добрыя ўмовы, побач з полем у раёне Бюйксьлётэргам была ўласная распранальня. У 1901 годзе каманда пераехала на новае поле ў раён Лянвэг.

Стадыён[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы сапраўдны стадыён з трыбунамі «Аяксу» быў пабудаваны з дрэва ў 1911 годзе й называўся ён «Эт Гаўтэн». Пазьней клюб выступаў на стадыёне пабудаваным да летніх Алімпійскіх гульняў 1928 году, якія прайшлі ў Амстэрдаме. Гэты стадыён, які спраектаваў архітэктар Ян Вільс, атрымаў назву «Алімпійскі стадыён».

У 1934 годзе «Аякс» перабраўся на стадыён «Дэ Мэр» ва ўсходнім Амстэрдаме, на якім выступаў да 1996 году. Буйныя эўрапейскія сустрэчы клюб ўсё ж праводзіў на Алімпійскім стадыёне, умяшчальнасьць якога была большай.

У 1996 годзе «Аякс» пераехаў на ўласны новы стадыён у паўднёва-ўсходняй частцы гораду, названы «Амстэрдам Арэна», будаўніцтва якога абыйшлося клюбу ў 134 млн даляраў. Стадыён зьмяшчае 52 тысячы чалавек, сярэдняя наведвальнасьць хатніх матчаў «Аяксу» ў сэзоне 2004—2005 гадоў склала 48 тысячаў чалавек. Арэна мае рассоўны дах і зьяўляецца адным з самых сучасных стадыёнаў у Эўропе. Зрэшты, з-за даху, нават у рассунутым стане, унутры стадыёну назіраецца недахоп сонечнага сьвятла й вэнтыляцыі, з-за чаго істотна пагаршаецца якасьць поля. Стары стадыён «Дэ Мэр» быў пазьней зьнесены, а на ягоным месцы зьявіўся жылы сэктар.

Тытулы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Склад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Актуальны на 11 траўня 2020 году
Пазыцыя Імя Год нараджэньня
1 Сьцяг Партугаліі Бр Бруну Варэла (ар. Бэнфіка) 1994
2 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Пэр Схуўрс 1999
3 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Ёэль Вэльтман 1992
4 Сьцяг Мэксыкі Аб Эдсан Альварэс 1997
5 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Кік Піры 2000
6 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Доні ван дэ Бээк 1997
7 Сьцяг Бразыліі Нап Давід Нэрэс 1997
8 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Карэль Эйтынг 1998
9 Сьцяг Нідэрляндаў Нап Кляас-Ян Гюнтэляар 1983
10 Сьцяг Сэрбіі Нап Душан Тадыч (капітан) 1988
11 Сьцяг Нідэрляндаў Нап Квінсі Прамэс 1992
12 Сьцяг Марока Аб Нусаір Мазраўі 1997
17 Сьцяг Нідэрляндаў Аб Дэлі Блінд 1990
18 Сьцяг Румыніі ПА Рэзван Марын 1996
Пазыцыя Імя Год нараджэньня
19 Сьцяг Марока ПА Закарыя Ляб’яд 1993
21 Сьцяг Аргентыны Аб Лісандра Мартынэс 1998
22 Сьцяг Марока Нап Гакім Зыеш 1993
23 Сьцяг Буркіна-Фасо Нап Лясына Траарэ 2001
24 Сьцяг Камэруну Бр Андрэ Анана 1996
26 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Юрген Экеленкамп 2000
28 Сьцяг ЗША Аб Сэржыньнё Дэст 2000
29 Сьцяг Нідэрляндаў ПА Раян Гравэнбэрх 2002
31 Сьцяг Аргентыны Аб Нікаляс Тальяфіка 1992
33 Сьцяг Харватыі Бр Домінік Котарскі 2000
35 Сьцяг Нідэрляндаў Бр К’ель Схэрпэн 2000
49 Сьцяг Нідэрляндаў Нап Раян Бабэль (ар. Галатасарай) 1986
Сьцяг Нідэрляндаў Бр Бэньямін ван Леэр 1992

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ (анг.)matchwear, www.ajaxshop.nl.
  2. ^ Transfermarkt — 2000.
  3. ^ Ajax — Erelijst. AFC Ajax.
  4. ^ Ajax — 1893-1900: De pre-historie. AFC Ajax.
  5. ^ Ajax — 1900-1907: De oprichting. AFC Ajax.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Аякс Амстэрдамсховішча мультымэдыйных матэрыялаў