Барусія Дортмунд

Барусія Дортмунд
Поўная назва	Ballspiel-Verein Borussia 1909 e. V. Dortmund
Заснаваны	19 сьнежня 1909
Горад	Дортмунд, Нямеччына
Стадыён	Сыгнал Ідуна Парк Умяшчальнасьць: 81 359
Прэзыдэнт	Ганс-Ёахім Вацке[d]
Кіраўнік	Райнгард Раўбаль[d]
Галоўны трэнэр	Ніка Ковач[d]
Чэмпіянат	Бундэсьліга
· 2025—2026	2 месца
Хатнія колеры Выязныя колеры Трэція колеры
Галерэя здымкаў у Вікісховішчы bvb.de (ням.)​ (фр.)​ (кіт.)​ (яп.)​ (анг.)​ (гішп.)

«Барусія» (па-нямецку: Borussia) — нямецкі футбольны клюб з гораду Дортмунд. Клюб быў заснаваны ў 1909 годзе футбалістамі з Дортмунду. 8-разовы чэмпіён Нямеччыны і чатырохразовы ўладальнік Кубка Нямеччыны. Уладальнік Кубка чэмпіёнаў (1997), уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў (1966). «Барусія» зьяўляецца адным з самых пасьпяховых клюбаў у гісторыі нямецкага футболу.

З 1974 году Дортмунд гуляў свае хатнія матчы на «Вэстфаленштадыёне». Стадыён зьяўляецца самым вялікім стадыёнам у Нямеччыне. Чорны й жоўты зьяляюцца традыцыйнымі колерамі клюбу. Клюб мае даўняе суперніцтва з суседзямі па рурскім рэгіёне клюбам «Шальке-04». Матчы паміж гэтымі двума клюбамі маюць назоў рурскае дэрбі. «Барусія» таксама мае суперніцтва з «Баварыяй», вядомае як «Клясыка» (ням. Der Klassiker). З пункту гледжаньня фінансавых прыбыткаў, клюб з Дортмунду зьяўляецца другім па велічыні спартовым клюбам у Нямеччыне й адзінаццатым найбуйнейшым футбольным клюбам у сьвеце, зарабіўшы ў 2013 годзе 256,2 млн эўра. Дэвізам клюбу ёсьць «Сапраўднае каханьне» (ням. Echte Liebe).

Гісторыя

Раньнія гады

Каманда ў 1913 годзе.

Клюб быў заснаваны 19 сьнежня 1909 году групай сэмінарыстаў у бары Zum Wildschütz (ням. «У стралка дзічыны»). Яны былі незадаволеныя тым, што іхны настаўнік, пастар Дэвальд ненавідзеў футбол і не жадаў уключаць яго ў праграму спартовага гуртка. Па іншай вэрсіі: сам пастар Дэвальд футбол не забараняў, больш за тое, заахвочваў гульню й нават купіў маладым вернікам мяч на царкоўныя грошы. Але Дэвальду не падабалася, што ягоныя падшэфныя пасьля футбольных матчаў дружнай кампаніяй накіроўваліся ў піўную. Пастар пашкадаваў, што далучыў маладых людзей да футболу, і стаў пераконваць іх вярнуцца ва ўлоньне Касьцёла. Частка юнакоў адраклася ад футболу, але 18 хлопцаў на чале з Францам Якабі добрай рады не прынялі. Імя «Барусія» паходзіць ад лацінскай назвы Прусіі й суседняй браварні. Спачатку каманда гуляла ў бела-блакітных паласатых кашулях з чырвонай паласой і чорных трусах. Сучасныя чорна-жоўтыя колеры зьявіліся ў 1913 годзе. Першыя гады існаваньня каманда правяла ў акруговых лігах. У часы Першай сусьветнай вайны большасьць гульцоў «Барусіі» забралі ў жаўнеры. Вярнуліся не шматлікія й у 1920-я гады каманду прыйшлося ствараць ці ледзь не з нуля. З суседзямі па Вэстфаліі «Барусія» гуляла зь пераменным посьпехам, вось толькі з «Шальке-04» адносіны не складаліся. Клюб з Гельзэнкірхэну стала абыгрываў дортмундцаў. Тым ня менш, уздыму «Барусіі» ў галоўную лігу Вэстфаліі ў 1936 годзе спрыяў адзін з найвялікшых гульцоў «Шальке» — Эрнст Куцора, які пачаў сваю трэнэрскую дзейнасьць у варожым лягеры.

Па вайне

Паштоўка з выявай Зыгфрыда Гэльда, які быў аўтарам аднаго з галоў фіналу Кубка ўладальнікаў кубка 1965—1966 гадоў.

Па вайне клюб, як і многія іншыя арганізацыі, так ці інакш, зьвязаныя з Трэцім Райхам, быў распушчаны. Таксама былі праведзены спробы аб’яднаць клюб з двума іншымі: Werksportgemeinschaft Hoesch і Freier Sportverein 98, як Sportgemeinschaft Borussia von 1898, але ў выніку было абрана імя Ballspiel-Verein Borussia (BVB). Першы сур’ёзны посьпех прыйшоў да клюбу ў 1947 годзе, калі «Барусія» атрымала перамогу ў чэмпіянаце Вэстфаліі, упершыню ва ўласнай гісторыі абыграўшы «Шальке-04». Адбылася гэтая падзея 18 траўня 1947 году. Матч скончыўся зь лікам 3:2. Тры галявыя перадачы ў гэтым матчы зрабіў капітан і лідэр «Барусіі» Аўгуст Ленц, які гуляў яшчэ ў даваеннай камандзе. У тым жа годзе «Барусія» выйшла ў фінал Брытанскай зоны акупацыі, але прайграла там «Гамбургу» зь лікам 0:1. А ў сэзоне 1947—1948 гадоў Барусія стала пераможцам толькі што створанай Заходняй Обэрлігі.

Упершыню чэмпіёнам дортмундзкі клюб мог стаць у 1949 годзе, але ў фінале нацыянальнай лігі «Барусія» атрымала паразу ў дадатковы час ад футбольнага клюбу «Мангайм» зь лікам 3:2. У 1956 годзе дортмундзкі клюб упершыню стаў чэмпіёнам Нямеччыны (Обэрлігі). У 1956 годзе ў фінале зь лікам 4:2 быў перайграны «Карльсруэ» (чэмпіянат праходзіў у дзьве групы з матчам плэй-оф паміж пераможцамі груп). У 1957 годзе Барусія абараніла тытул, яна перамагла «Гамбург» зь лікам 4:1. Абедзьве гульні сталі пераможнымі адным і тым жа складам. Пасьля гэтага «Барусія» ўпершыню прыняла ўдзел у Кубку ўладальнікаў кубкаў. Таксама, у 1957 годзе, клюб быў названы найлепшым клюбам году сярод каманд усіх відаў спорту. У апошнім чэмпіянаце Нямеччыны, які праходзіў у «старым стылі», у 1963 годзе перамогу таксама трываў клюб з Дортмунду. На эўрапейскай арэне «Барусія» дамагчыся вялікіх посьпехаў ня здолела, спачатку ў Кубку чэмпіёнаў, «Барусія» на стадыі 1/8 фіналу атрымала паразу ад «Манчэстэр Юнайтэд», а ў наступным годзе была слабейшая за «Мілян», але ўжо на стадыі 1/4 фіналу.

Матч дортмундзкай «Барусіі» супраць нідэрляндзкага «Аякса».

У 1965 годзе «Барусія» ўпершыню стала ўладальніцай Кубка Нямеччыны. У 1966 годзе дортмундзкі клюб стаў уладальнікам Кубка ўладальнікаў кубкаў, перамогшы зь лікам 2:1 ангельскі «Лівэрпул» у дадатковы час. Галамі вызначыліся Зыгфрыд Гэльд і Райнгард Лібуда. Аднак у тым жа годзе каманда страціла лідэрства ў Бундэсьлізе, зазнаўшы чатыры паразы ў апошніх пяці гульнях лігі і заняўшы другое месца, адстаўшы на ​​тры пункты ад чэмпіёнаў «Мюнхэн-1860», посьпех якога быў дасягнуты дзякуючы гульні Фрыдгэльма Канэцка, які сам трапіў у каманду з дортмундзкай «Барусіі». 1970-я гады характарызаваліся фінансавымі праблемамі, вылетам з Бундэсьлігі ў 1972 годзе і адкрыцьцём Вэстфаленштадыёну, названага ў гонар рэгіёну Вэстфаліі. Адкрыцьцё стадыёна адбылося ў 1974 годзе, а праз два гады клюб вярнуўся ў Бундэсьлігу. Дортмундцы працягвалі мець фінансавыя цяжкасьці ўсьцяж 1980-х гадоў. «Барусія» пазьбегла вылету ў 1986 годзе, здабыўшы перамогу ў трэцім вырашальным матчы плэй-оф супраць «Фартуны» з Кёльну пасьля таго, як заняла ў рэгулярным сэзоне 16-ы радок. Каманда не дамагалася аніякіх значных посьпехаў да перамогі ў Кубку Нямеччыны ў 1989 годзе, сьвяткаваўшы перамогу ў фінале зь лікам 4:1 над «Вэрдэрам». Гэта быў першы трафэй Горста Кёпэля ў якасьці трэнэра. Дортмундцы таксама разжыліся перамогай у Супэркубку Нямеччыны 1989 году, адолеўшы «Баварыю» зь лікам 4:3.

Стадыён

Сыгнал Ідуна Парк (Вэстфаленштадыён). Хатняя арэна «Барусіі»

Асноўны артыкул: Вэстфаленштадыён

Стадыён «Барусіі», «Вэстфаленштадыён», у цяперашні час мае назоў «Сыгнал Ідуна Парк». Стадыён зьяўляецца найбуйнейшым стадыёнам у Нямеччыне й шостым паводле велічыні ў Эўропе. «Вэстфаленштадыён» замяніў стадыён «Ротэ Эрдэ», які знаходзіцца па суседзтве, што было зьвязана з ростам папулярнасьці клюбу. Адбылася гэтая падзея ў 1974 годзе, асноўная доля грошай была дадзена клюбу ад адміністрацыі гораду Дортмунд, бо новы стадыён павінен быў праводзіць матчы чэмпіянату сьвету па футболе 1974 году.

Паводле спонсарскага пагадненьня стадыён перайменаваны ў «Сыгнал Ідуна Парк».

«Вэстфаленштадыён» зьведаў некалькі рэканструкцыяў на працягу сваёй гісторыі, каб павялічыць памеры стадыёну, у тым ліку пашырэньне стадыёну да чэмпіянату сьвету 2006 году. У 2008 годзе на стадыёне адчыніў дзьверы клюбны музэй. У 2011 годзе Барусія ўсталявала прыстасаваньні для атрыманьня сонечнай энэргіі на даху стадыёну дзякуючы камапніі Q-Cells.

Склад

Актуальны на 21 лютага 2026 году

№ Пазыцыя Імя Год нараджэньня 1 Бр Грэгар Кобэль 1997 2 ПА Ян Коўту  2002 3 Аб Вальдэмар Антон  1996 4 Аб Ніка Шлётэрбэк 1999 5 Аб Рамі Бэнсэбаіні  1995 6 ПА Саліх Эзджан  1998 7 ПА Джоб Бэлінггэм  2005 8 ПА Фэлікс Нмэча  2000 9 Нап Сэру Гірасі  1996 10 ПА Юліян Брант 1996 14 Нап Максімілян Баер 2002 17 ПА Кэрні Чуквуэмэка  2003 20 ПА Марсэль Забіцэр 1994

№ Пазыцыя Імя Год нараджэньня 21 Нап Фабію Сылва  2002 23 Аб Эмрэ Джан (капітан) 1994 24 Аб Даніель Свэнсан  2002 25 Аб Нікляс Зюле 1995 26 Аб Юліян Руэрсан  1997 27 Нап Карым Адэемі  2002 30 Бр Патрык Дрэвэс  1993 31 Бр Зыляс Астрынскі  2003 33 Бр Аляксандар Маер  1991 39 Аб Філіпа Манэ  2005 42 Аб Альмугера Кабар  2006 49 Аб Люка Рэджані  2008

Рэзэрвовая каманда

• Барусія Дортмунд II

Вонкавыя спасылкі

• Афіцыйны сайт