Шарсьцін

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Шарсьцін
Вобласьць: Гомельская
Раён: Веткаўскі
Сельсавет: Шарсьцінскі
Насельніцтва: 528 (2004)
Тэлефонны код: +375 2330
Аўтамабільны код: 3
Геаграфічныя каардынаты: 52°39′22″ пн. ш. 31°03′34″ у. д. / 52.65611° пн. ш. 31.05944° у. д. / 52.65611; 31.05944Каардынаты: 52°39′22″ пн. ш. 31°03′34″ у. д. / 52.65611° пн. ш. 31.05944° у. д. / 52.65611; 31.05944
Шарсьцін на мапе Беларусі
Шарсьцін
Шарсьцін
Шарсьцін

Шарсьці́н — вёска ў Беларусі, на рацэ Сажы і беразе возера Крывога. Цэнтар сельсавету Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 528 чал. (2004). Знаходзіцца за за 18 км на паўночны захад ад Веткі, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Касьцюкоўка (лінія Жлобін — Гомель); палявая дарога злучае вёску з шашай Данілавічы — Ветка.

Шарсьцін — даўняе мястэчка гістарычнай Рэчыччыны (Панізоўя).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выяўленыя археолягамі гарадзішча VIIIII стагодзьдзяў да н. э. (1 км на паўночны захад ад Шарсьціна, ува ўрочышчы Гарадзішча), селішча культуры верхняга пласта Банцараўшчыны — VIVIII стагодзьдзяў н. э. і эпохі Русі (0,4 км на паўночны захад ад вёскі), селішча раньняга жалезнага веку (0,5 км на поўнач ад заходняй ускраіны), селішча раньняга жалезнага веку і эпохі Русі (на паўночна-ўсходняй ускраіне) і селішча эпохі нэаліту (0,3 км на ўсход ад вёскі) сьведчаць пра засяленьне гэтай мясцовасьці ў глыбокай старажытнасьці. Упершыню Шарсьцін упамінаецца ў XV ст. У 1471 ён знаходзіўся ў валоданьні Ю. Дранішчы, у 1560 — ротмістра Гомельскага замка К. Ленскага, на гасьцінцы Рагачоў — Гомель.

У 1640-х Шарсьцін значыцца ў інвэнтары Гомельскага староства. У 1752 упамінаецца ў актах Галоўнага Трыбуналу.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Шарсьцін апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Рагачоўскім павеце Магілёўскай губэрні. У 1785 мястэчка знаходзілася ў валоданьні Дзерналовічаў. У 1797 тут адкрылася гута.

На 1845 у Шарсьціне было 85 двароў. На 1848 існавалі аднайменныя мястэчка, 3 фальваркі і 2 вёскі. На 1860 — 85 двароў, драўляная царква Раства Багародзіцы (у 1865 рамантавалася). На 1881 — 180 двароў, хлебазапасны магазын, народная вучэльня (у 1889 — 33 навучэнцы). Паводле вынікаў перапісу (1897), існавалі аднайменныя мястэчка (15 двароў, школа, прыстань, цагельня, 6 крамаў, карчма), сяло (192 двары, царква, народная вучэльня, хлебазапасны магазын, 2 ветракі, крупадзёрка, 3 кузьні) і фальварак (6 двароў, капліца, вятрак, кузьня). У 1899 пачаў працаваць броварны завод. На 1909 — 215 двароў. 23 жніўня 1911 згарэлі 67 двароў, 36 гумнаў, скарбовая вінная крама і 2 дзіцяці. У 1911 адкрылася пошта.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 згодна з Трэцяй Устаўной граматай Шарсьцін абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1926 Шарсьцін вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавету. У гэты час тут было 285 двароў, пошта, хата-чытальня, пачатковая школа, аддзяленьне спажывецкай каапэрацыі, лекарскі пункт. У 1929 працавалі 4 вятракі, 2 кузьні, сталярная і шорная майстэрні. У 1930 году пачала працаваць цагельня. На 1940 у вёсцы было 293 двары, на 2004 — 230 гаспадарак. У 2000-я Шарсьцін атрымаў афіцыйны статус аграгарадку.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1860 — 896 чал.; 1890 — 727 чал., зь іх 683 праваслаўныя і 44 юдэі[1]; 1897 — 118 чал. у мястэчку Шарсьціне, 1149 чал. у сяле Шарсьціне і 34. у фальварку Шарсьціне
  • XX стагодзьдзе: 1926 — 1460 чал.; 1959 — 1240 чал.
  • XXI стагодзьдзе: 2004 — 528 чал.[2]

Інфраструктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Шарсьціне працуюць школа, фэльчарска-акушэрскі пункт, дом культуры, бібліятэка, пошта.

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плян складаецца з доўгай простай вуліцы амаль шыротнай арыентацыі, да цэнтру якой з поўдня далучаецца кароткая простая вуліца. Забудова пераважна драўляная сядзібнага тыпу.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Сядзібна-паркавы комплекс (XIX ст.)

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Царква Раства Багародзіцы

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Krzywicki J. Szerstyń // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XI: Sochaczew — Szlubowska Wola. — Warszawa, 1890. S. 905.
  2. ^ Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 1. Кн. 1. — Менск, 2004.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]