Транята

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Транята
Traniata. Транята (XVIII).jpg
Уяўны партрэт Траняты
другі вялікі князь літоўскі
1263 — 1264
Наступнік Войшалк
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 1210(1210)
Памёр 1264(1264)

Траня́та (1210—1264) — вялікі князь літоўскі (1263—1264), князь жамойцкі (?—1264). Пляменьнік (сын сястры) Міндоўга.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

З хронікі А. Гваньіні «Апісаньне эўрапейскай Сарматыі»

Першы пісьмовы ўспамін пра Траняту знаходзіцца ў «Лівонскай рыфмаванай хроніцы» ў зьвязку зь бітвай на Дурбэ (1260), калі пад ягоным кіраваньнем жамойты разьбілі крыжакоў і прынялі ўладу Міндоўга. Транята выконваў ролю ягонага намесьніка ў Жамойці і аднаго з найбліжэйшых дарадцаў, ідэоляга супольнай барацьбы ўсіх балцкіх народаў супраць Тэўтонскага ордэну[1]. Быў адным з арганізатараў забойства Міндоўга і двух ягоных сыноў у 1263, пасьля чаго атрымаў вялікакняскі сталец. Баючыся, што законныя спадкаемцы Міндоўга запатрабуюць саступіць уладу, Транята падманам заклікаў у Наваградак пляменьніка Міндоўга — полацкага князя Таўцівіла (Філафея), — і забіў яго. Паставіўшы кіраваць Полацкам залежнага ад сябе нальшчанскага князя Гердзеня[2], пачаў такім чынам валадарыць на Літве, Жамойці і Русі[3].

Транята быў заўзятым паганцам, пры ім на хрысьціян паўстала ганеньне, Літва вярнулася да паганскае веры. Зладзіў выправу на Мазовію і ордэнскую Прусію (менавіта, на ваколіцы Торуня — каля 400 км ад Літвы).

Неўзабаве сам быў забіты змоўцамі — прыхільнікамі Міндоўга[4] — на чале з Войшалкам.

Папярэднік
Міндоўг
Вялікі князь літоўскі
1263—1264
Наступнік
Войшалк

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]