Сакрамэнта
| Сакрамэнта | |||
| Населены пункт | |||
| |||
| Краіна | ЗША | ||
|---|---|---|---|
| Штат | Каліфорнія | ||
| Акруга | Сакрамэнта | ||
| Першыя згадкі | 1839 | ||
| Дата заснаваньня | 1849 | ||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||
| mayor of Sacramento[d] | Кевін Макарці[d][1] | ||
| Геаграфія | |||
| Плошча | 259,273 км² | ||
| Вышыня НУМ | 9 м | ||
| Часавы пас | |||
| Каардынаты | 38°33′20″ пн. ш. 121°28′08″ з. д.HGЯO | ||
| Насельніцтва | |||
| Колькасьць |
| ||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Тэлефонны код | 916 | ||
| Паштовы індэкс | 94203, 94204, 94205, 94206, 94209, 94229, 94230, 94232, 94235, 94236, 94237, 94239, 94240, 94244, 94247, 94248, 94249, 94250, 94252, 94254, 94256, 94257, 94258, 94259, 94261, 94262, 94263, 94267, 94268, 94269, 94271, 94273, 94274, 94277, 94278, 94279, 94280, 94283, 94284, 94285, 94287, 94288, 94289, 94290, 94293, 94294, 94295, 94296, 94297, 94298, 94299, 95811, 95812, 95813, 95814, 95815, 95816, 95817, 95818, 95819, 95820, 95821, 95822, 95823, 95824, 95825, 95826, 95827, 95828, 95829, 95830, 95831, 95832, 95833, 95834, 95835, 95836, 95837, 95838, 95840, 95841, 95842, 95851, 95852, 95853, 95860, 95864, 95865, 95866, 95867, 95894 і 95899 | ||
| Сайт | cityofsacramento.org | ||
| Сакрамэнта на мапе ЗША ± Сакрамэнта | |||
Сакрамэ́нта (па-ангельску: Sacramento) — места штату Каліфорнія, ЗША. Гэта адміністрацыйны цэнтар акругі Сакрамэнта, разьмешчаны ў месцы зьліцьця рэк Сакрамэнта і Амэрыкан-Рывэр у даліне Сакрамэнта. Гэта чацьверты паводле колькасьці насельніцтва горад на поўначы Каліфорніі, шосты паводле велічыні ў штаце і 35-ы ў ЗША агулам, маючы насельніцтва ў ліку 524 943 чалавекі паводле перапісу насельніцтва 2020 году[3]. Аглямэрацыя Сакрамэнта налічва блізу 2,46 млн жыхароў[4]. У 1839 годзе мэксыканскі губэрнатар Альта-Каліфорніі Хуан Баўтыста Альварада даручыў калянізацыю даліны Сакрамэнта швайцарцу паводле паходжаньня, мэксыканскаму грамадзяніну Джону Сатэру, які заснаваў форт Сутэр і паселішча на Нуэва-Гэльвэтыя. Па амэрыканскай заваёвы Каліфорніі і складаньня мірнай угоды ў 1848 годзе, прыбярэжная тэрыторыя, якая разьвівалася Сатэрам, пачала актыўна забудоўвацца і ў 1850 годзе была інкарпараваная як горад Сакрамэнта. У 1852 годзе ў горадзе паўстаў будынак акруговага суду штату Каліфорнія дзеля разьмяшчэньня заканадаўчага сходу, што прывяло да таго, што ў 1854 годзе Сакрамэнта стала пастаяннай сталіцай штату. У 1874 годзе быў завершаны новы будынак Капітоліюма[5].
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]У 1808 годзе гішпанскі дасьледнік Габрыель Морага пабываў у мясьцінах сучаснага места і назваў даліну і раку як Сакрамэнта.

Джон Сатэр упершыню пабываў у гэтым рэгіёне ўлетку 1839 году. На зьліцьці рэкаў Амэрыкан-Рывэр і Сакрамэнта ён атрымаў ад мэксыканскіх уладаў надзел зямлі ў 20 тысяч га. У наступным годзе ён і ягоная група заснавалі форт[6]. Прадстаўляючы Мэксыку, Сатэр назваў сваё паселішча Нуэва-Гэльвэтыя, натхнёны сваёй радзімай Швайцарыяй. Тут ён стаў і кіраўніком вёскі і распарадчыкам правасудзьдзя. Калёнія хутка пачала расьці, бо ўсё больш піянэраў накіроўваліся на Захад. Празь некалькі гадоў Сатэр стаў вельмі заможным чалавекам, бо валодаў вялізнымі садавінавымі садамі і статкам у 13 тысяч галоваў. У 1848 годзе, калі Джэймз Маршал знайшоў золата на пілараме Сатэра ў 80,5 км на паўночны ўсход ад форта, у рэгіёне зьявіліся золаташукальнікі, што значна павялічыла колькасьць насельніцтва. У сьнежні 1848 году Джон Сатэр-малодшы разам з Сэм’юэлам Брананам пачалі распрацоўваць плян гораду Сакрамэнта, за 3,2 км на поўдзень ад Нуэва-Гэльвэтыі. Гэтая справа была распачатая насуперак волі Сатэра-старэйшага, але той, ужо будучы ў складаным фінансавым становішчы праз хвалі шукальнікаў золата, ня здолеў пайсьці насуперак.
Жыхары Сакрамэнта ўхвалілі хартыю ў 1849 годзе, якая была зацьверджаная заканадаўчым сходам штату ў 1850 годзе. Сакрамэнта стаў найстарэйшым інкарпараваным горадам Каліфорніі, атрымаўшы гарадзкі статут 27 лютага 1850 году[7]. 10 студзеня 1850 году горад пацярпеў ад разбуральнага разводзьдзя. Бурлівыя водныя масы зьнішчалі дамы і тапілі жывёлу, а горад быў амаль цалкам разбураны. 2 лістапада 1852 году пажар, вядомы як Вялікая пажарная катастрофа, зьнішчыў больш за 80% будынкаў гораду. Аднак, цягам месяца быў адбудаваны 761 будынак, а многія з наноў узьведзеных дамоў былі з цэглы[8]. Заканадаўчы сход Каліфорніі пры падтрымцы губэрнатара Джона Біглера пераехаў у Сакрамэнта ў 1854 годзе, зрабіўшы места сталіцай. З набыцьцём новага статусу і стратэгічнага разьмяшчэньня Сакрамэнта хутка пачаў квітнець. Пазьней тут паўстала першая транскантынэнтальная чыгунка, будаўніцтва якой пачалося ў Сакрамэнта ў 1863 годзе і фінансавалася «Вялікай чацьверкай», то бок Маркам Гопкінзам, Чарлзам Крокерам, Колісам Гантынгтанам і Лілэндам Стэнфардам. Абедзьве рэкі былі ключавымі элемэнтамі эканамічнага посьпеху гораду, бо места фактычна кантралявала гандаль на гэтых рэках, а гарадзкі бюджэт шмат у чым палягаў на падатках на тавары, якія разгружаліся з караблёў і загружаліся ў чыгуначныя вагоны. Горад стала пашыраўся цягам дзесяцігодзьдзяў.
Насельніцтва
[рэдагаваць | рэдагаваць код]| Гісторыя перапісаў | |||
|---|---|---|---|
| Перапіс | Насельніцтва | %± | |
| 1850 | 6820 | ||
| 1860 | 13 785 | 102.1% | |
| 1870 | 16 283 | 18.1% | |
| 1880 | 21 420 | 31.5% | |
| 1890 | 26 386 | 23.2% | |
| 1900 | 29 282 | 11% | |
| 1910 | 44 696 | 52.6% | |
| 1920 | 65 908 | 47.5% | |
| 1930 | 93 750 | 42.2% | |
| 1940 | 105 958 | 13% | |
| 1950 | 137 572 | 29.8% | |
| 1960 | 191 667 | 39.3% | |
| 1970 | 257 105 | 34.1% | |
| 1980 | 275 741 | 7.2% | |
| 1990 | 369 365 | 34% | |
| 2000 | 407 018 | 10.2% | |
| 2010 | 466 488 | 14.6% | |
| 2020 | 524 943 | 12.5% | |
| Бягучы 2024 | 535 798 | [3] | 2.1% |
| 1850-2024 U.S. Decennial Census[9] | |||
У 2002 годзе згодна з дасьледаваньнем Гарвардзкага ўнівэрсытэту, якое было зробленае для выданьня Time, Сакрамэнта было названае як найбольш разнастайнае места ЗША[10]. Бюро перапісу насельніцтва ЗША таксама залучае Сакрамэнта да гарадоў з высокім узроўнем разнастайнасьці паводле адмысловага індэксу[11]. Больш за тое, Сакрамэнта ўважаецца за адзін з найбольш інтэграваных гарадоў ЗША, бо мае адносна высокі ўзровень этнічнай і расавай разнастайнасьці ў межах сваіх раёнаў[12].
Паводле перапісу насельніцтва ЗША 2020 году, у Сакрамэнта налічвалася 524 943 жыхароў. Шчыльнасьць насельніцтва складала 2055,4 чалавек на км². Паводле расавага складу Сакрамэнта найбольшай групай былі белыя (34,8%), а таксама інымі буйнымі групамі былі азіяты (19,9%), афраамэрыканцы (13,2%). Лацінаамэрыканцы складалі 28,8% насельніцтва[13]. Найбольшай азіяцкай групай уважаюцца кітайцы, за імі ў сьпісе ідуць філіпінцы, індыйцы, віетнамцы, хмонгі і японцы[14][15]. Сакрамэнта мае найбуйнейшую супольнасьць фіджыйскіх амэрыканцаў у ЗША, улучна зь інда-фіджыйцамі[16].
Эканоміка
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Аглямэрацыя Сакрамэнта ўважаецца за пятую паводле велічыні эканоміку ў Каліфорніі пасьля аглямэрацыяў Лос-Анджэлесу, затокі Сан-Францыска, гэтак званай Нутранай імпэрыі ды аглямэрацыі Сан-Дыега[17].

Эканоміка места гістарычна павязаная з дамінаваньнем дзяржаўнага сэктара ў выніку засяданьня фэдэральнага ўраду. Гэтак у Сакрамэнта цяпер працуе больш за 120 тысяч дзяржаўных службоўцаў. Аднак з часам эканоміка пачала дывэрсыфікавацца, асабліва дзякуючы росту ў сфэрах аховы здароўя[18], вытворчасьці[19], і тэхналёгіяў[20]. Сярод значных кампаніяў, што базуюцца ў Сакрамэнта і ваколіцах вылучаюцца Adventist Health, Aerojet Rocketdyne, Blue Diamond Growers, Golden 1 Credit Union, Kratos Defense & Security Solutions, Nugget Markets, Powerschool, Raley’s Supermarkets, Solidigm, Sutter Health, Teichert, The McClatchy Company, VSP Vision Care. Іншыя буйныя кампаніі, якія маюць апэрацыі ў Сакрамэнта, улучаюць Amazon[21], Apple, Centene, Hewlett-Packard, Intel, Oracle і Siemens Mobility[22][23][24].
Порт Сакрамэнта сутыкаецца зь фінансавымі стратамі. Сур’ёзны заняпад абумоўлены моцнай канкурэнцыяй з боку Порту Стоктану, які мае большыя магутнасьці і глыбейшы канал. З 2006 году порт кіруецца ўрадам места Ўэст-Сакрамэнта. У час вайны ў Віетнаме порт быў галоўным вузлом у ланцужку даставак усяга вайсковага абсталяваньня ды іншых грузаў, якія накіроўваліся ў Паўднёва-Ўсходнюю Азію.
Асобы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Джэсыка Чэстэйн — амэрыканская акторка і прадусарка.
Літаратура
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Kane, Joseph, The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000. — Scarecrow Press, 2004. — ISBN 0-8108-5036-2
- Morris, Richard B. Encyclopedia of American History. — Seventh. — Collins Reference, 1996. — ISBN 0062700553 (анг.)
- Peter C. Mancall Encyclopedia of American History. — Facts on File, 2009. — ISBN 0816071365 (анг.)
- Stanley I. Kutler Dictionary of American History. — Third. — Charles Scribners & Sons, 2002. — ISBN 0684805332 (анг.)
- Paul S. Boyer The Oxford Companion to United States History. — Oxford University Press, 2001. — ISBN 0195082095 (анг.)
- Michael Kazin The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History. — Princeton University Press, 2011. — ISBN 0691152071 (анг.)
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ https://www.cityofsacramento.gov/mayor-council/mayor
- ↑ перапіс насельніцтва ЗША 2020 году / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША
- 1 2 QuickFacts: Sacramento city, California. United States Census Bureau. Архіўная копія ад 02.2023 г.
- ↑ Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas Population Totals: 2020-2024. United States Census Bureau, Population Division (03.2025).
- ↑ Martinez, Jeremiah (09.2022) When and how did Sacramento become California’s capital?. KTLA 5. Архіўная копія ад 09.2022 г.
- ↑ Old Sacramento, California – Walking on History. Legends of America. Архіўная копія ад 05.2017 г.
- ↑ About the City of Sacramento. City of Sacramento. Архіўная копія ад 11.2012 г.
- ↑ This Day in History, November. Sacramento history Museum (02.2015).
- ↑ Census of Population and Housing. U.S. Census Bureau.
- ↑ Stodghill, Ron Welcome to America’s Most Diverse City // Time. — 08.2002.
- ↑ The Geography of U.S. Diversity. The Geography of U.S. Архіўная копія ад 01.2019 г.
- ↑ Silver, Nate. The Most Diverse Cities Are Often The Most Segregated // FiveThirtyEight, 05.2015 г. Архіўная копія ад 12.2016 г.
- ↑ Sacramento city, California; DP1: Profile of General Population and Housing Characteristics - 2020 Census of Population and Housing. US Census Bureau.
- ↑ Five Views: An Ethnic Historic Site Survey for California (Japanese Americans)
- ↑ Census has stopped field work, but improving outreach to ethnic communities has not. The Sacramento Bee. Архіўная копія ад 11.2020 г.
- ↑ Sacramento's vibrant Fijian community relies on faith, food and family ties. The Sacramento Bee.
- ↑ Annual and Cumulative Estimates of Resident Population Change for Metropolitan Statistical Areas in the United States and Puerto Rico and Metropolitan Statistical Area Rankings: April 1, 2020 to July 1, 2024. United States Census Bureau (05.2025).
- ↑ Hamann, Emily (02.2022) Construction on UC Davis' Aggie Square to start in April. Sacramento Business Journal. Архіўная копія ад 02.2022 г.
- ↑ Anderson, Mark (02.2022) Siemens Mobility seeks to make train factory expansion permanent. Sacramento Business Journal.
- ↑ Anderson, Mark (02.2023) Chipmaker Solidigm moves headquarters to Rancho Cordova from San Jose. Sacramento Business Journal.
- ↑ Anderson, Mark (09.2021) Amazon hiring 3,000 additional Sacramento employees by year's end. Sacramento Business Journal. Архіўная копія ад 08.2024 г.
- ↑ Sacramento-Area Private Sector Employers. Sacramento Business Journal (07.2022).
- ↑ Enriquez, Xenia (01.2023) Manufacturers in Sacramento area. Sacramento Business Journal. Архіўная копія ад 01.2023 г.
- ↑ Enriquez, Xenia (05.2023) Software Developers in Sacramento area. Sacramento Business Journal. Архіўная копія ад 08.2024 г.
Вонкавыя спасылкі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Афіцыйны сайт. (анг.)