Мэмфіс (Тэнэсі)
| Мэмфіс | |||
| Населены пункт | |||
 | |||
| |||
| Краіна | ЗША | ||
|---|---|---|---|
| Штат | Тэнэсі | ||
| Дата заснаваньня | 1819 | ||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||
| Mayor of Memphis, Tennessee[d] | Пол Янг[d][1] | ||
| Геаграфія | |||
| Плошча |
| ||
| Вышыня НУМ | 103 ± 1 м | ||
| Каардынаты | 35°08′46″ пн. ш. 90°03′07″ з. д.HGЯO | ||
| Насельніцтва | |||
| Колькасьць |
| ||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Тэлефонны код | 901 | ||
| Паштовы індэкс | 37501, 37544, 38101, 38103, 38104, 38105, 38106, 38107, 38108, 38109, 38111, 38112, 38113, 38114, 38115, 38116, 38117, 38118, 38119, 38120, 38122, 38124, 38125, 38126, 38127, 38128, 38130, 38131, 38132, 38133, 38134, 38135, 38136, 38137, 38141, 38145, 38148, 38150, 38151, 38152, 38157, 38159, 38161, 38163, 38166, 38167, 38168, 38173, 38174, 38175, 38177, 38181, 38182, 38184, 38186, 38187, 38188, 38190, 38193, 38194 і 38197 | ||
| Сайт | memphistn.gov (анг.) | ||
| Мэмфіс на мапе ЗША   Мэмфіс | |||
Мэ́мфіс (па-ангельску: Memphis) — горад у ЗША, адзін з найбуйнейшых эканамічных цэнтраў поўдня краіны. Разьмешчаны на паўднёвым-захадзе штата Тэнэсі ў акрузе Шэлбі на левым беразе ракі Місысыпі, пры ўпадзеньні ў яе ракі Ўолф. Па стане на 2006 год насельніцтва горада складала 670 902 чалавекі, што робіць Мэмфіс самым буйным горадам штата, другім у паўднёва-ўсходнім рэгіёне, дзе саступае толькі Джэксанвілу, і 19-м у ЗША[5].
Аглямэрацыя Мэмфіса ўлучае ў сябе акругі, акрамя тых, якія знаходзяцца ў штаце Тэнэсі, але таксама і ў штатах Місысыпі і Арканзас. Гэта робіць аглямэрацыю Мэмфіса другой паводле велічыні ў штаце Тэнэсі. Больш за яе толькі аглямэрацыя Нэшвілу. Мэмфіс ёсьць самым «малады» з чатырох найбуйнейшых гарадоў штата, як то Ноксьвілу, Чатанугі і Нэшвілу. Жыхары Мэмфіса называюцца мэмфійцамі, а рэгіён, у якім знаходзіцца Мэмфіс, — Цэнтральным Поўднем.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Да прыбыцьця эўрапейцаў на тэрыторыі, дзе зараз разьмешчаны Мэмфіс, пражывала індзейскае племя чыкаса. Гішпанскі дасьледнік Эрнанда дэ Сота[6][7] і два францускіх дасьледніка Рэнэ Рабэр Кавалье і Сью дэ ля Сае былі першымі, хто вывучаў тэрыторыю Мэмфіса[8]. У 1795 годзе гішпанскі генэрал-губэрнатар Луізыяны Франсіска Луіс Эктар дэ Карандэлет накіраваў свайго віцэ-губэрнатара Мануэля Гаёса дэ Лемаса дзеля перамоваў і атрыманьня згоды мясцовых чыкаса на ўзьвядзеньне гішпанскага форта на кручы. Вынікам стала будаўніцтва паселішча Сан-Фэрнанда-дэ-ляс-Баранкас[9]. У 1796 годзе гэтае месца стала самым заходнім пунктам навастворанага штату Тэнэсі, але чыкаса працягвалі ў значнай ступені займаць і кантраляваць гэтую тэрыторыю.
Згодна з Таскалускім дагаворам, падпісаным у кастрычніку 1818 году і ратыфікаваным Кангрэсам 7 студзеня 1819 году, чыкаса саступілі сваю тэрыторыю ў заходнім Тэнэсі на карысьць ЗША. Горад Мэмфіс быў заснаваны менш чым празь пяць месяцаў пасьля захопу гэтай тэрыторыі[10][11][12]. Яго назвалі ў гонар старажытнай сталіцы Эгіпту на рацэ Ніл[13]. З моманту заснаваньня гораду афраамэрыканцы складалі значную частку насельніцтва Мэмфіса. Да адмены рабства ў ЗША большасьць мурынаў у Мэмфісе былі заняволеныя. Яны выкарыстоўваліся ў якасьці прымусовай працы рабаўладальнікамі на аддаленых баваўняных плянтацыях у дэльце Місысыпі. Дэмаграфічная карціна гораду рэзка зьмянілася ў 1850-х і 1860-х гадах праз хвалі іміграцыі і ўнутранай міграцыі. Праз павелічэньне іміграцыі з 1840-х гадоў і Вялікага голаду ірляндцы рэзка павысілі сваю прысутнасьці ў горадзе, то бок іх ужо было 23,2% ад агульнай колькасьці жыхароў места да 1860 году. Колькасьць насельніцтва на той час складала 22 623 чалавекі[14][15][16]. Тэнэсі выйшаў з складу Зьвязу ў чэрвені 1861 году, тады Мэмфіс ненадоўга стаў цытадэльлю Канфэдэрацыі. У 1870-х гадах Мэмфіс спустошыла сэрыя пошасьцяў жоўтай ліхаманкі, якую пераносілі звычайна пасажыры, якія падарожнічалі па рацэ.
Прыцягваючы рабочых з паўднёвых сельскіх раёнаў, а таксама новых эўрапейскіх імігрантаў, з 1900 па 1950 гады насельніцтва гораду павялічылася амаль у чатыры разы, то бок з 102 350 да 396 000 жыхароў[17]. Даволі істотнымі сталі расісцкі гвалт, які суправаджаўся спарадычнымі хвалямі лінчаваньняў. Мэмфіс стаў горадам з самакіраваньнем толькі ў 1963 годзе, але заканадаўчы сход штату яшчэ ў 1953 годзе ўнёс папраўкі ў канстытуцыю, каб забясьпечыць самакіраваньне сваім гарадам і акругам.
У 1960-я гады места знаходзілася ў эпіцэнтры руху за грамадзянскія правы, асабліва сярод найбольш пацярпелага ў пачатку XX стагодзьдзя ў вынікі сэгрэгацыі афраамэрыканскага насельніцтва. Мурыны актыўна далучаліся да руху за грамадзянскія правы, каб палепшыць сваё жыцьцё. У 1968 годзе ў Мэмфісе пачаўся страйк санітарных работнікаў, якія патрабавалі пражытковага мінімуму і лепшых умоваў працы. Сярод іх асабліва пераважалі мурыны. Мартын Лютэр Кінг з Паўднёвай хрысьціянскай канфэрэнцыі лідэраў, вядомы сваім лідэрствам у негвалтоўным руху, прыехаў у Мэмфіс, каб падтрымаць гэтую справу. Даведаўшыся пра забойства Кінга, многія афраамэрыканцы ў Мэмфісе ўшчалі беспарадкі, рабуючы і зьнішчаючы прадпрыемствы ды іншыя аб’екты, робячы падпалы. Мэмфіс добра вядомы сваім культурным унёскам у ідэнтычнасьць амэрыканскага Поўдня. Шмат вядомых музыкаў гадаваліся ў Мэмфісе і ваколіцах, а потым пераехалі ў Чыкага ды іншыя раёны, несучы сваю музыку з сабою, каб уплываць на іншыя гарады і слухачоў праз радыёэтэр. Сярод такіх музыкаў павязаных з Мэмфісам вылучаюцца Элвіс Прэсьлі, Джоні Кэш, Бі Бі Кінг ды шмат іншых.
Геаграфія
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Мэмфіс разьмешчаны на паўднёвым-захадзе Тэнэсі. Паводле дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, горад мае агульную плошчу 763,4 км², зь якіх 723,4 км² ёсьць зямля і 40,0 км² або 5,24%, вада.
Клімат
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Мэмфіс мае вільготны субтрапічны клімат паводле клясыфікацыі Кёпэна з чатырма выразнымі сэзонамі[18]. На зімовае надвор’е ўплываюць як Вялікія раўніны, гэтак і Мэксыканская затока, што можа прыводзіць да рэзкіх перападаў тэмпэратуры. Летняе надвор’е можа быць гарачым і вільготным праз Тэхас, а таксама гарачым і вельмі вільготным з Мэксыканскай затокі. Сярэдняя содневая тэмпэратура ў ліпені складае 28,2 °C з высокім узроўнем вільготнасьці, якая трапляе сюды з Мэксыканскай затокі. Дзённыя і вячэрнія навальніцы частыя ўлетку, але звычайна яны кароткія і доўжацца ня больш за гадзіну. Раньняя восень больш сухая і мяккая, але можа быць гарачай да канца кастрычніка. Позьняя восень дажджлівая і прахалодная, а пік ападкаў прыпадае на лістапад і сьнежань. Зіма мяккая ды халодная, зь сярэднесодневай тэмпэратурай у студзені 5,6 °C. Сьнег узімку выпадае зрэдку, у сярэднім за сэзон выпадае 6,9 см сьнегу. Ледзяныя буры і ледзяны дождж уяўляюць большую небясьпеку, бо яны часта могуць паваліць дрэвы на лініі электраперадачаў і рабіць кіраваньне транспартнымі сродкамі больш небясьпечным. Моцныя навальніцы могуць узьнікаць у любы час году, але ў перадусім яны назіраюцца у вясновыя месяцы. Гэтыя буры могуць суправаджацца вялікім градам, моцным ветрам, паводкамі і частымі маланкамі. Некаторыя буры спараджаюць тарнада.
Найніжэйшая тэмпэратура, калі-небудзь зафіксаваная ў Мэмфісе, складала −25 °C 24 сьнежня 1963 году[19][20], а найвышэйшая тэмпэратура, якая калі-небудзь назіралася ў месьце, сягала 42 °C 13 ліпеня 1980 году[21]. Цягам году ў сярэднім назіраецца 4,4 дні з тэмпэратурай ніжэй за нуль, 6,9 начэй зь мінімальнай тэмпэратурай ніжэй за −7 °C ды 43 ночы зь мінімальнай тэмпэратурай ніжэй за нуль.
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ https://www.memphistn.gov/mayor/
- ↑ United States. Bureau of the Census 2016 U.S. Gazetteer Files (анг.) — Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2016.
- ↑ United States. Bureau of the Census 2010 U.S. Gazetteer Files (анг.) — Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2010.
- ↑ Decennial Census — Бюро перапісу насельніцтва ЗША.
- ↑ US Census Bureau.
- ↑ Wissler, Clark (1993) «Los indios de Estados Unidos de América». Paidós Studio, nº 104 Barcelona.
- ↑ Hale, Duane K; Gibson, Arrell M. (1989) «The Chickasaw». Frank W. Porter III, General Editor, Chelsea House, New York.
- ↑ Tennessee Encyclopedia of History and Culture - Fort Prudhomme and La Salle. Tennesseeencyclopedia.net.
- ↑ Fort San Fernando De Las Barrancas // Tennessee Encyclopedia of History and Culture. — 2010.
- ↑ John Overton Архіўная копія ад 08.2011 г.
- ↑ TN Encyclopedia: John Overton The Tennessee Encyclopedia of History and Culture Архіўная копія ад 08.2011 г.
- ↑ Memphis History and Facts. Memphis Public Library. Архіўная копія ад 09.2007 г.
- ↑ Stewart, George R. Names on the Land: A Historical Account of Place-Naming in the United States. Oxford University Press 1970.
- ↑ Carriere, Marius. (2001) «An Irresponsible Press: Memphis Newspapers and the 1866 Riot». Tennessee Historical Quarterly. 60(1):2
- ↑ Bordelon, John (2006). «Rebels to the Core: Memphians under William T. Sherman». Rhodes Journal of Regional Studies. 3:7
- ↑ Walker, Barrington. (1998), «'This is the White Man’s Day': The Irish, White Racial Identity, and the 1866 Memphis Riots». Left History. 5(2) — С. 36.
- ↑ Lollar, Michael. Yellow fever left mark on Memphis; historians disagree on impact // The Commercial Appeal, 09.2010 г. Архіўная копія ад 07.2014 г.
- ↑ USDA Plant Hardiness Zone Map. Agricultural Research Center, PRISM Climate Group Oregon State University. Архіўная копія ад 02.2014 г.
- ↑ Memphis December Climate. NOAA (01.2012). Архіўная копія ад 05.2013 г.
- ↑ Memphis – Lowest Temperature for Each Year. currentresults.com. Архіўная копія ад 10.2021 г.
- ↑ Memphis July Climate. NOAA (08.2011). Архіўная копія ад 05.2013 г.