Перайсьці да зьместу

Г’юстан

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Г’юстан
анг. Houston
Населены пункт
Сьцяг
Краіна ЗША
Штат Тэхас
Першыя згадкі 5 чэрвеня 1837
Дата заснаваньня жнівень 1836
Кіраўніцтва і ўлада
Мэр Біл Ўайт
Заканадаўчы орган Houston City Council[d]
Геаграфія
Плошча 1558 км²
Вышыня НУМ 13 м
Часавы пас
Каардынаты 29°45′46″ пн. ш. 95°22′59″ з. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць 2 099 451 чал. (2010)
Этнахаронімы Houstonian, Houstonienne[1] і Houstonien[1]
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код 281, 832 і 713
Паштовы індэкс 77001, 77002, 77003, 77004, 77005, 77006, 77007, 77008, 77009, 77010, 77011, 77012, 77013, 77014, 77015, 77016, 77017, 77018, 77019, 77020, 77021, 77022, 77023, 77024, 77025, 77026, 77027, 77028, 77029, 77030, 77031, 77032, 77033, 77034, 77035, 77036, 77037, 77038, 77039, 77040, 77041, 77042, 77043, 77044, 77045, 77046, 77047, 77048, 77049, 77050, 77051, 77052, 77053, 77054, 77055, 77056, 77057, 77058, 77059, 77060, 77061, 77062, 77063, 77064, 77065, 77066, 77067, 77068, 77069, 77070, 77071, 77072, 77073, 77074, 77075, 77076, 77077, 77078, 77079, 77080, 77081, 77082, 77083, 77084, 77085, 77086, 77087, 77088, 77089, 77090, 77091, 77092, 77093, 77094, 77095, 77096, 77098, 77099, 77201, 77202, 77203, 77204, 77205, 77206, 77207, 77208, 77210, 77212, 77213, 77215, 77216, 77217, 77218, 77219, 77220, 77221, 77222, 77223, 77224, 77225, 77226, 77227, 77228, 77229, 77230, 77231, 77233, 77234, 77235, 77236, 77237, 77238, 77240, 77241, 77242, 77243, 77244, 77245, 77248, 77249, 77251, 77252, 77253, 77254, 77255, 77256, 77257, 77258, 77259, 77261, 77262, 77263, 77265, 77266, 77267, 77268, 77269, 77270, 77271, 77272, 77273, 77274, 77275, 77277, 77279, 77280, 77282, 77284, 77287, 77288, 77289, 77290, 77291, 77292, 77293, 77297 і 77299
Сайт houstontx.gov
Г’юстан на мапе ЗША ±
Г’юстан
Г’юстан
Г’юстан
Г’юстан
Г’юстан
Г’юстан

Г’ю́стан (па-ангельску: Houston, мянушка: Касьмічны горад) — горад у ЗША, разьмешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы штату Тэхас, за 30 км ад узьбярэжжа Мэксыканскай затокі. Г’юстан зьяўляецца першым паводле колькасьці насельніцтва горадам Тэхасу і чацьвертым у ЗША. Гэта найбуйнейшы горад Тэхасу і ўсяго Поўдня ЗША. Паводле перапісу 2020 году, у ім пражывала 2,3 млн чалавек, што зрабіла яго чацьвертым паводле насельніцтва горадам краіны. Аглямэрацыя Г’юстану налічвае блізу 7,8 млн жыхароў, што ставіць яе на другую пазыцыю ў штаце і пятую ў краіне.

У XX стагодзьдзі горад перажыў імклівы рост дзякуючы спалучэньню эканамічных фактараў, як то разьвіцьцю порту і разбудове чыгуначнай інфраструктуры, заняпаду Галвэстану як галоўнага порту пасьля разбуральнага ўрагану 1900 году, будаўніцтву Г’юстанскага суднаходнага каналу і нафтаваму буму ў Тэхасе[2]. У сярэдзіне XX стагодзьдзя эканоміка места значна дывэрсыфікавалася, бо сярод іншага тут зьявіўся Тэхаскі мэдычны цэнтар, Касьмічны цэнтар імя Ліндана Джонсана і Цэнтар кіраваньня палётамі імя Крыстафэра Крафта-малодшага.

Горад быў заснаваны 30 жніўня 1836 году братамі Аўгустусам Чапмэнам Аленам і Джонам Кірбі Аленам. Стаў горадам 5 чэрвеня 1837 году і быў названы ў гонар генэрала Сэма Г’юстана (Sam Houston), першага прэзыдэнта Рэспублікі Тэхас.

Спадарожнікавы фатаздымак места.

Г’юстан месьціцца за 266 км на ўсход ад Остыну[3], за 142 км на захад ад мяжы з Луізыянай[4], і за 400 км на поўдзень ад Даласа[5]. Агульная плошча гораду складае 1651 км², зь якіх 1552,9 км² прыпадае на сухазем’е, а 58 км² займае водная паверхня[6]. Большая частка Г’юстану разьмешчаная на прыбярэжнай раўніне Мэксыканскай затокі. Значная частка места была ўзьведзеная на лясістых землях, балотах і багністых нізінах, якія і цяпер добра бачныя ў навакольлях[7]. Роўны рэльеф і шырокая забудова ў чыстым полі спрыяюць павелічэньню рызыкі паводак[8]. Цэнтар гораду знаходзіцца на вышыні каля 15 мэтраў над узроўнем мора[9], а найвышэйшы пункт на далёкім паўночным захадзе сягае 46 мэтраў[10].

Раней Г’юстан забясьпечваўся падземнымі водамі, але праз асяданьне зямлі горад быў вымушаны перайсьці на паверхневыя крыніцы, сярод якіх азёры Г’юстан, Конра і Лівінгстан[11]. Горад валодае правамі на забор 4,5 Гл паверхневых водаў на содні, а таксама 570 Мл падземных водаў[12]. Г’юстан мае чатыры буйныя баю. Баю Бафала перасякае цэнтар места і далей трапляе ў Г’юстанскі суднаходны канал. Карабельны канал цягнецца праз Галвэстан і выходзіць у Мэксыканскую затоку[13].

Клімат Г’юстану ўважаецца за вільготна субтрапічны паводле клясыфікацыі Кёпэна, што характэрна для Поўдня ЗША. Хоць горад і не трапляе ў Алею тарнада, як значная частка паўночы Тэхасу, вясновыя буры часта прыносяць у рэгіён тарнада[14]. Вятры на працягу большай часткі году дзьмуць з поўдня і паўднёвага ўсходу, прыносячы цяпло і трапічную вільготнасьць з Мэксыканскай затокі і бухты Галвэстан[15].

Патанулыя аўты ў час паводкі пасьля ўрагану Гарві.

Улетку тэмпэратуры дасягаюць або перавышаюць 32 °C у сярэднім 106,5 дня на год, прычым большасьць такіх дзён прыпадае на пэрыяд чэрвень—верасень. У сярэднім 4,6 дні на год тэмпэратура дасягае або перавышае 37,8 °C[16]. Характэрная субтрапічная вільготнасьць часта надае большую адчувальнасьць тэмпэратуры ў бок сьпякоты, я ранішняя адносная вільготнасьць улетку звычайна перавышае 90%[17]. Кандыцыянаваньне паветра ў Г’юстане ўважаецца за паўсюдную зьяву. Гэтак, ужо ў 1981 годзе выдаткі на электрычнасьць дзеля астуджэньня памяшканьняў перавыгалі 600 млн даляраў, а да канца 1990-х гадоў блізу 90% дамоў у горадзе былі абсталяваныя кандыцыянэрамі[18][19]. Рэкордная тэмпэратура ў Г’юстане на ўзроўні 43 °C фіксавалася чатыры разы, то бок 4 верасьня 2000 году, 27 жніўня 2011 году, а таксама 24 і 27 жніўня 2023 году[16].

Зімы ў Г’юстане мяккія, але часам здараюцца і халодныя пэрыяды. У студзені сярэдняя тэмпэратура ў аэрапорце імя Джорджа Буша складае 12 °C. У сярэднім 13 дзён на год тэмпэратура апускаецца да нуля або ніжэй. Такія дні звычайна прыпадаюць на час паміж 3 сьнежня і 20 лютага[16]. У XXI стагодзьдзі ў Г’юстане некалькі разоў назіраліся сьнежныя ападкі. 24 сьнежня 2004 году ў частцы аглямэрацыі выпаў сьнег таўшчынёю 3 см[20], а 7 сьнежня 2017 году сьнежнае покрыва склада 2 см[21][22]. Ападкі сьнегу ня меншыя за 1 цалю 10 сьнежня 2008 году і 4 сьнежня 2009 году сталі першым выпадкам у гісторыі назіраньняў, калі вымяральны сьнег выпаў за два гады запар. Усяго з 1895 па 2018 гады ў Г’юстане было зафіксавана 38 выпадкаў сьнегападаў. 14—15 лютага 1895 году ў горадзе выпала сьнега на 51 см, што было наймацнейшым сьнегападам за ўсю гісторыю назіраньняў[23]. Найніжэйшая афіцыйна зафіксаваная тэмпэратура ў Г’юстане апускалася да −15 °C, што было адзначана 18 студзеня 1930 году[16]. Апошні раз тэмпэратура была настолькі нізкай 23 сьнежня 1989 году, калі ў аэрапорце яна дасягнула −14 °C, што было найніжэйшым паказьнікам, калі-небудзь зафіксаваным там. За дзень да гэтага ў аэрапорце выпала 4,31 см сьнегу[24].

Гісторыя перапісаў
ПерапісНасельніцтва
18502396
18604845102.2%
1870938293.6%
188016 51376%
189027 55766.9%
190044 63362%
191078 80076.6%
1920138 27675.5%
1930292 352111.4%
1940384 51431.5%
1950596 16355%
1960938 21957.4%
19701 232 80231.4%
19801 595 13829.4%
19901 630 5532.2%
20001 953 63119.8%
20102 100 2637.5%
Бягучы 20192 320 268[25]18.8%
1850-2019 U.S. Decennial Census
2018 Estimate[26]

Глядзіце таксама

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  1. 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. Gray, Lisa. Promise – and a few fibs – launched this city's destiny // Houston Chronicle, 05.2016 г. Архіўная копія ад 07.2018 г.
  3. This Is Texas. John Nova. Архіўная копія ад 05.2015 г.
  4. Distance from Houston, TX, USA to Walter Umphrey State Park, Martin Luther King Junior Drive, Port Arthur, TX, USA Архіўная копія ад 12.2018 г.
  5. Football power in Texas has shifted to Houston. Roland. Архіўная копія ад 03.2016 г.
  6. Houston (city) QuickFacts from the US Census Bureau. U.S. Census Bureau. Архіўная копія ад 02.2010 г.
  7. Baddour, Dylan. The trouble with living in a swamp: Houston floods explained // Houston Chronicle, 05.2016 г.
  8. Flood Forecasting for the Buffalo Bayou Using CRWR-PrePro and HEC-HMS. Center for Research in Water Resources, The University of Texas at Austin. Архіўная копія ад 02.2007 г.
  9. Downtown Houston, Texas. TopoQuest.com. Архіўная копія ад 05.2020 г.
  10. Topographic map of Houston, Texas. topographic-map.com.
  11. Houston-Galveston, Texas Managing Coastal Subsidence Архіўная копія ад 01.2007 г.
  12. Drinking Water Operations. Publicworks.houstontx.gov. Архіўная копія ад 10.2013 г.
  13. Houston Ship Channel. TSHA Handbook of Texas (06.2010). Архіўная копія ад 02.2015 г.
  14. Hammered by heavy rain and huge hail Thursday night, Houston braces for more downpours, flooding // The Washington Post Архіўная копія ад 06.2019 г.
  15. Weather Stats. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Архіўная копія ад 12.2008 г.
  16. 1 2 3 4 NowData – NOAA Online Weather Data. National Oceanic and Atmospheric Administration.
  17. Average Relative Humidity (%). National Climatic Data Center.
  18. Rimer, Sara. Houston Journal; Broiling on the Outside, But, Really, It’s No Sweat // The New York Times, 07.1998 г. Архіўная копія ад 03.2018 г.
  19. Crewdson, John M.. Houston’s Lifeline: Tons of Cool Air // The New York Times, 08.1981 г. Архіўная копія ад 03.2018 г.
  20. Public Information Statement. Архіўная копія ад 12.2006 г.
  21. Texas hit with snow as winter weather system aims for Northeast. United Press International. Архіўная копія ад 12.2017 г.
  22. Record snow blankets Houston and Texas. KHOU-TV. Архіўная копія ад 12.2017 г.
  23. Snow in Houston: It Happens More Than You Think. KTRK-TV (12.2017). Архіўная копія ад 01.2018 г.
  24. KPRC
  25. Population and Housing Unit Estimates
  26. Population Estimates. United States Census Bureau.

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]