Бялавічы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Бялавічы
трансьліт. Bialavičy
Колішняя грэка-каталіцкая царква
Колішняя грэка-каталіцкая царква
Першыя згадкі: 1485
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Берасьцейская
Раён: Івацэвіцкі
Сельсавет: Квасевіцкі
Насельніцтва: 226 чал. (2010)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 1645
Паштовы індэкс: 225263
Нумарны знак: 1
Геаграфічныя каардынаты: 52°42′48″ пн. ш. 25°6′43″ у. д. / 52.71333° пн. ш. 25.11194° у. д. / 52.71333; 25.11194Каардынаты: 52°42′48″ пн. ш. 25°6′43″ у. д. / 52.71333° пн. ш. 25.11194° у. д. / 52.71333; 25.11194
Бялавічы на мапе Беларусі ±
Бялавічы
Бялавічы
Бялавічы
Бялавічы
Бялавічы
Бялавічы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Бяла́вічы[1] — вёска ў Беларусі, каля ракі Фядоскі. Уваходзіць у склад Квасевіцкага сельсавету Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 226 чалавек. Знаходзяцца за 15 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Івацэвічы.

Бялавічы — даўняе мястэчка гістарычнай Слонімшчыны (частка Наваградчыны). Да нашага часу тут захавалася драўляная царква Сьвятога Прарока Ільлі ў стылі барока, помнік архітэктуры XVIII ст.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Упершыню Бялавічы ўпамінаюцца ў 2-й палове XV стагодзьдзя як сяло Слонімскага павету. У пачатку XVI стагодзьдзя паселішча знаходзілася ў валоданьні князя Міхала Глінскага, у 1509 годзе перайшло да Сямёна Чартарыйскага.

Паводле прывілею 1526 году вялікага князя Жыгімонта Старога Бялавічы (іх уладальнікам быў Гаўрыла Тышкевіч) атрымалі статус мястэчка. Як сьведчыць попіс войска літоўскага 1567 году, маршалак, дзяржаўца менскі і ваўкавыскі Васіль Тышкевіч выставіў з сваіх маёнткаў у Слонімскім павеце (Бялавічы, Ласосіна, Спорава) 66 вершнікаў і 33 пешых ваяроў. У 1598 годзе ўладальнікам Бялавічаў стаў канцлер Леў Сапега. У 1630 годзе ў мястэчку збудавалі Ільлінскую царкву.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Бялавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Слонімскім павеце з 1797 году Літоўскай, з 1801 году Гарадзенскай губэрні. Мястэчка ўваходзіла ў склад Косаўскай воласьці.

У пачатку 1880-х гадоў у Бялавічах было 42 двары, заезны двор, школа.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Бялавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР[2]. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Бялавічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Слонімскім павеце. 12 траўня 1930 году местачкоўцы падалі скаргу косаўскаму павятоваму старосьце на школьнага інспэктара, які змушаў іх адмовіцца ад пададзенага прашэньня аб адкрыцьці беларускай школы[3]. На 1931 год тут было 138 гаспадарак.

У 1939 годзе Бялавічы ўвайшлі ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 году сталі цэнтрам сельсавету Косаўскага, з 20 верасьня 1947 году Івацэвіцкага раёну. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 1991 год у вёсцы былі 174 двары, на 1997 год — 180 дамоў, на 2002 год — 160 двароў, на 1 студзеня 2009 году — 129 гаспадарак. 17 верасьня 2013 году ў зьвязку зь ліквідацыяй Косаўскага сельсавету Бялавічы перайшлі ў склад Квасевіцкага сельсавету[4].

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1846 год — 392 чал.; 1886 год — 664 чал.[5]
  • XX стагодзьдзе: 1905 год — 1038 чал.; 1931 год — 784 чал.; 1940 год — 1 тыс. чал.; 1968 год — 721 чал.; 1991 год — 415 чал.[6]; 1997 год — 360 чал.; 1999 год — 359 чал.
  • XXI стагодзьдзе: 2002 год — 324 чал.; 1 студзеня 2009 году — 227 чал., 129 двароў; 2010 год — 226 чал.

Інфраструктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Бялавічах працуюць пачатковая школа, бібліятэка, сельскі клюб.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На ўскраіне Бялавічаў — 2 курганныя могільнікі пэрыяду раньняга сярэднявечча (XI—XIII стагодзьдзі), непадалёк ад вёскі — курган.

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ураджэнцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Жыхары[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010. — 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (pdf) С. 154.
  2. ^ 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. Іван Саверчанка, Зьміцер Санько. — Вільня: Наша Будучыня, 2002. — 238 с. ISBN 9986-9229-6-1.
  3. ^ Зайка А. Бялавічы — радзіма маці Івана Грознага // «Газета для вас» № 703, 19 чэрвеня 2009.
  4. ^ Решение Брестского областного совета депутатов №305 от 17 сентября 2013 г. «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Берёзовского, Ивацевичского, Малоритского, Пинского районов Брестской области»(рас.)
  5. ^ Słownik geograficzny... T. XV, cz. 1. — Warszawa, 1900. S. 137.
  6. ^ Шаблюк В. Бялавічы // ЭГБ. Т. 2. — Менск, 1994. С. 161.
  7. ^ Jan Grecki(пол.) Biblioteka Sejmowa - Parlamentarzyści RP Праверана 16 сьнежня 2011 г.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Бялавічысховішча мультымэдыйных матэрыялаў