Ісьляндыя

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Ісьляндыя
Lýðveldið Ísland
Сьцяг Ісьляндыі Герб Ісьляндыі
(Сьцяг) (Герб)
Дзяржаўны гімн
«Lofsöngur»
Месцазнаходжаньне Ісьляндыі
Афіцыйная мова Ісьляндзкая
Сталіца Рэйк’явік
Найбуйнейшы горад Рэйк’явік
Форма кіраваньня Рэспубліка
Гудні Ёўганэсан
Б’ярні Бэнэдыктсан
Плошча
 • агульная
 • адсотак вады
106-е месца ў сьвеце
102 775 км²
2,7%
Насельніцтва
 • агульнае (2016)
 • шчыльнасьць
179-е месца ў сьвеце
335 878[1]
3,2/км²
СУП
 • агульны (2017)
 • на душу насельніцтва
142-е месца ў сьвеце
$17 мільярдаў
$63 000
Валюта Ісьляндзкая крона (ISK)
Часавы пас GMT
Незалежнасьць
канстытуцыя
каралеўства
— ад Даніі

5 студзеня 1874
1 сьнежня 1918
17 чэрвеня 1944
Аўтамабільны знак IS
Дамэн верхняга ўзроўню .is
Тэлефонны код +354

Ісьля́ндыя ці Рэспу́бліка Ісьля́ндыя (па-ісьляндзку: Ísland ці Lýðveldið Ísland) — астраўная краіна на поўначы Атлянтычнага акіяна, паміж Грэнляндыяй, Нарвэгіяй, Ірляндыяй, Шатляндыяй і Фарэрскімі выспамі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ісьляндыя была адкрытая і заселеная вікінгамі ў другой палове 9 стагодзьдзя. Магчыма, раней там сяліліся ірляндзкія манахі. У 930 годзе вікінгі ўпершыню правялі агульны сход — Альтынг. У 1000 годзе агульнапрынятай рэлігіяй на высьпе стала хрысьціянства.
  • З 13 стагодзьдзя — пад уладаю Нарвэгіі, затым — Даніі.
  • З 1918 — асобная дзяржава пад уладаю дацкіх манархаў.
  • У 1944 годзе Ісьляндыя была абвешчаная незалежнай рэспублікай.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ісьляндыі
Адміністрацыйны падзел Ісьляндыі

Ісьляндыя падзяляецца на 8 рэгіёнаў (па-ісьляндзку: landsvæði):

  1. Хёвудборгаршвайдыд (Höfuðborgarsvæðið; адміністрацыйны цэнтар — Рэйк’явік)
  2. Судурнэс (Suðurnes; Кефлавік)
  3. Вэстурлянд (Vesturland; Боргарнэс)
  4. Вэстфірдыр (Vestfirðir; Ісаф'ёрдур)
  5. Нордурлянд Вэстра (Norðurland Vestra; Блёндуоўс)
  6. Нордурлянд Эйстра (Norðurland Eystra; Акюрэйры)
  7. Ёйстурлянд (Austurland; Эгільсстадыр)
  8. Судурлянд (Suðurland; Сэльфос)

Палітыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ісьляндыя — парлямэнцка-прэзыдэнцкая рэспубліка. Члены парлямэнту, які называецца Альтынг (па-ісьляндзку: Alþingi) абіраюцца прамым галасаваньнем кожныя 4 гады. На чале ўраду стаіць прэм’ер, якога прызначае прэзыдэнт. Прэзыдэнцкія выбары адбываюцца праз 4 гады.

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Аддаленасьць Ісьляндыі ад рэшты мацерыка ўскладняла засяленьне выспы. Сёньняшняя Ісьляндыя — маланаселеная краіна з этнічна аднародным насельніцтвам. Дзякуючы багатай вуснай і пісьмовай традыцыі шмат сямей можа назваць сваіх продкаў у многіх пакаленьнях.

Насельніцтва карыстаецца ісьляндзкай мовай, адной са скандынаўскіх моваў. Афіцыйнай канфэсіяй у краіне зьяўляецца лютэранства (каля 73% насельніцтва адносяць сябе да лютэранаў).

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Ісьляндыясховішча мультымэдыйных матэрыялаў

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Iceland(анг.) The World Factbook (ацэнка)