Тапаляны

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Тапаляны
польск. Topolany
Тапаляны
Мясцовая назва: Тополяны
Краіна: Польшча
Ваяводзтва: Падляскае
Павет: Беластоцкі
Гміна: Міхалова
Насельніцтва: 164 чал. (2013)[1]
Часавы пас: UTC+1
летні час: UTC+2
Тэлефонны код: (+48) 85
Паштовы індэкс: 16-050
Нумарны знак: BIA
Геаграфічныя каардынаты: 53°01′11″ пн. ш. 23°30′44″ у. д. / 53.01972° пн. ш. 23.51222° у. д. / 53.01972; 23.51222Каардынаты: 53°01′11″ пн. ш. 23°30′44″ у. д. / 53.01972° пн. ш. 23.51222° у. д. / 53.01972; 23.51222
Тапаляны на мапе Польшчы
Тапаляны
Тапаляны
Тапаляны
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Тапаля́ны (па-польску: Topolany, на мясцовай беларускай гаворцы: Тополя́ны[2]) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

Побач зь вёскай працякае рака Супрасьль.

Царква Праабражэньня Гасподняга (2 пал. 18 ст.).

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Жыхары вёскі каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове[3]) з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй і этнічныя беларусы, у большасьці праваслаўныя (прыход Праабражэньня Гасподняга на месцы).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тапаляны былі заснаваныя на землях заблудаўскіх маёмасьцяў Радзівілаў праўдападобна на канцы 17 ст., тады таксама была пабудаваная першая царква[2]. Пры вёсцы існаваў асобны фалварак, у якім працавалі тутэйшыя мужыкі. Цікава, што царква стала ўніяцкай толькі на пачатку 18 ст., па рашэньні арандатара фальварку Аляксандровіча (у Заблудаве існаваў праваслаўны манастыр). Тапаляны хутка разьвіваліся ў другой палове 18 ст. — у 1763 г. былі тут 52 хаты, а ў 1809 г. ўжо 73. У выніку канфлікту з францускімі жаўнерамі ў 1812 г. Тапаляны былі спаленыя, а палова жыхараў забітая. Амаль 80% жыхароў Тапалянаў падалося ў бежанства ў Расею ў 1915 г., адкуль вярталіся ажно да 1922 г.[4]. У міжваенны пэрыяд Тапаляны прыналежалі да гміны Заблудаў Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 454 жыхароў (159 палякаў-каталікоў, 289 праваслаўных беларусаў і 6 немцаў-лютэранаў)[5]. У 1932 г. у Тапалянах была заснаваная самастойная праваслаўная парафія (раней тутэйшая царква прыналежала да парафіі ў Заблудаве[6].

Зноскі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Główny Urząd Statystyczny. Bank Danych Lokalnych.(пол.) Праверана 15 чэрвеня 2015 г.
  2. ^ а б Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, red. S. Glinka, A. Obrębska-Jabłonowska, J. Siatkowski, t. 1, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980, s. 47 Праверана 15 чэрвеня 2015 г.
  3. ^ Parafia Opatrzności Bożej (Michałowo)(пол.) Parafie. Archidiecezja Białostocka. Праверана 15 чэрвеня 2015 г.
  4. ^ Leszek Nos Monografia Gminy Michałowo(пол.). Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Michałowskiej. — Białystok 1996. Праверана 15 чэрвеня 2015 г.
  5. ^ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 5. Województwo białostockie, с. 18(пол.) Праверана 15 чэрвеня 2015 г.
  6. ^ Elżbieta Iwaniuk Historia parafii Zaśnięcia Bogurodzicy(пол.). cerkiew.pl. Праверана 15 чэрвеня 2015 г.