Антонаў (Нараўлянскі раён)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Антонаў
трансьліт. Antonaŭ
Першыя згадкі: 1527 год
Былая назва: Антонавічы
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Гомельская
Раён: Нараўлянскі
Сельсавет: Вербавіцкі
Насельніцтва: 135 чал. (2010)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2355
Нумарны знак: 3
Геаграфічныя каардынаты: 51°40′0″ пн. ш. 29°23′10″ у. д. / 51.66667° пн. ш. 29.38611° у. д. / 51.66667; 29.38611Каардынаты: 51°40′0″ пн. ш. 29°23′10″ у. д. / 51.66667° пн. ш. 29.38611° у. д. / 51.66667; 29.38611
Антонаў на мапе Беларусі ±
Антонаў
Антонаў
Антонаў
Антонаў
Антонаў
Антонаў

Анто́наў[1] — вёска ў Беларусі, на рацэ Славечне. Уваходзіць у склад Вербавіцкага сельсавету Нараўлянскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 135 чалавек. Знаходзіцца за 15 км на паўднёвы захад ад Нароўлі, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч). Палявая дарога злучае вёску з шашой на Нароўлю.

Антонаў — даўняе сяло, пазьней мястэчка гістарычнай Мазыршчыны на Палесьсі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Антонаў, з мапы 1613 г.

Выяўленае археолягамі гарадзішча жалезнага веку (за 0,5 км на захад ад вёсцы) сьведчыць пра засяленьне гэтай мясцовасьці ў глыбокай старажытнасьці. Ці не ўпершыню Антонавічы, якія былі спачатку дзяржаўным ленам, згаданыя пад 1527 годам[2]. Наступны ўпамін пра сяло Антонавічы зь дзьвюма службамі[a], якое месьцілася ў Кіеўскім ваяводзтве, датаваны 23 сакавіка 1555 году. Тады кароль і вялікі князь Жыгімонт Аўгуст падараваў яго на вечнасьць сярод іншых сёлаў пану Сямёну Кміцічу (Кміце)[3]. Маёнтак Антонаў пазначаны на мапе Вялікага Княства Літоўскага 1613 году.

Каля Антонава ў 1751 годзе ратаваліся рэшткі разьбітага ўрадавымі войскамі загону гайдамакаў. З 1764 году маёнткам валодалі Аскеркі.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Антонаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. На 1795 год у мястэчку было 26 двароў, дзейнічала драўляная царква Сьвятога Міколы; побач існавала вёска Слабада Антонаўская, дзе было 5 двароў. У гэты час паселішча перайшло да Я. Сіверса, з 1825 году — да С. Горвата. На 1834 год тут было 16 двароў. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у Антонаве было 73 двары, існаваў хлебазапасны магазын. На 1908 год — 87 двароў. З 1917 году працавала народная вучэльня.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Антонаў занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Антонаў абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Антонаў вярнулі БССР. У 1931 годзе тут працавалі вадзяны млын і цагельня. На 1940 год у вёсцы было 124 двары, на 2004 год — 84.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XVIII стагодзьдзе: 1795 год — 140 чал. у мястэчку Антонаве, 40 чал. у вёсцы Слабадзе Антонаўскай
  • XIX стагодзьдзе: 1897 год — 439 чал.
  • XX стагодзьдзе: 1908 год — 657 чал.; 1940 год — 369 чал.; 1959 год — 934 чал.; 1999 год — 218 чал.
  • XXI стагодзьдзе: 2004 год — 160 чал.[4]; 2010 год — 135 чал.

Інфраструктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Антонаве працуе клюб.

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плян Антонава складаецца з паўвыгнутай, амаль шыротнай арыентацыі вуліцы, да цэнтру якой з поўначы далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Адзінкі абкладаньня павіннасьцямі. 1 службу складалі 2 двары і болей.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf) С. 242.
  2. ^ Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193; 148 (мапа)
  3. ^ Źródła dziejowe . T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. Wykazy… S. 94
  4. ^ Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 2. Кн. 2. — Менск, 2005.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]