Томас Джэфэрсан

Томас Джэфэрсан
па-ангельску: Thomas Jefferson
3-і Прэзыдэнт ЗША
4 сакавіка 1801 — 4 сакавіка 1809
Папярэднік	Джон Адамз
Наступнік	Джэймз Мэдысан
2-і віцэ-прэзыдент ЗША
4 сакавіка 1797 — 4 сакавіка 1801
Прэзыдэнт	Джон Адамз
Папярэднік	Джон Адамз
Наступнік	Аарон Бэр
1-ы сакратар ЗША
22 сакавіка 1790 — 31 сьнежня 1793
Прэзыдэнт	Джордж Вашынгтон
Папярэднік	Джон Джэй
Наступнік	Эдмунд Рэндальф
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся	2 (13) красавіка 1743 Шадўэл[d], Colony of Virginia[d], Каралеўства Вялікабрытанія
Памёр	4 ліпеня 1826(1826-07-04)[…] (83 гады) Манцічэла[d], Албэмарл[d], Вірджынія, ЗША
Партыя	Дэмакратычна-рэспубліканская партыя[d]
Адукацыя	коледж Ўільяма і Мэры[d]
Сужэнец	Марта Ўэйл Скелтан Джэфэрсан
Дзеці	Марта Джэфэрсан Рэндальф[d], Мэры Джэфэрсан Эпэс[d], Мэдзісан Хемінгс[d], Harriet Hemings[d], Eston Hemings[d], Jane Randolph Jefferson[d], unnamed son Jefferson[d], Lucy Elizabeth Jefferson I[d] і Lucy Elizabeth Jefferson II[d]
Бацька	Пэтэр Джэфэрсан[d]
Маці	Джэйн Рэндалф Джэферсан[d]
Узнагароды	сябра Амэрыканскай акадэміі мастацтваў і навук[d] (1787)
Подпіс

То́мас Джэ́фэрсан (па-ангельску: Thomas Jefferson, 13 красавіка 1743 — 4 ліпеня 1826) — трэці прэзыдэнт Злучаных Штатаў Амэрыкі (1801—1809), аўтар Дэклярацыі незалежнасьці ЗША (1776), адзін з айцоў-заснавальнікаў амэрыканскай дзяржавы.

За часам прэзыдэнцтва Джэфэрсан рашуча бараніў інтарэсы амэрыканскага суднаходзтва і гандлю ад бэрбэрскіх піратаў і агрэсіўнай брытанскай гандлёвай палітыкі, ужыцьцяўляў заходнюю экспансіянісцкую палітыку праз пакупку Луізыяны, якая падвоіла геаграфічны аб’ём краіны, і скараціў вайсковыя сілы і выдаткі пасьля пасьпяховых перамоваў з Францыяй. У другі прэзыдэнцкі тэрмін ён сутыкнуўся зь цяжкасьцямі ўнутры краіны, улучна з судом над ягоным былым віцэ‑прэзыдэнтам Ааранам Бэрам. У 1807 годзе Джэфэрсан прасунуў Акт аб эмбарга, каб абараніць нацыянальную прамысловасьць ад брытанскіх загрозаў амэрыканскаму суднаходзтву, абмежаваць замежны гандаль і стымуляваць стварэньне амэрыканскай вытворчасьці.

Джэфэрсан займае высокія месцы ў рэйтынгах прэзыдэнтаў ЗША як у асяродзьдзі дасьледнікаў, гэтак і ў грамадзкай думцы. Дасьледнікі і гісторыкі адзначаюць ягоную абарону рэлігійнай свабоды і талерантнасьці, мірнае набыцьцё Луізыянскай тэрыторыі ў Францыі і ягонае лідэрства ў падтрымцы экспэдыцыі Льюіса і Кларка. Яны прызнаюць, што ён усё жыцьцё валодаў вялікай колькасьцю рабоў, але даюць розныя інтэрпрэтацыі ягоных поглядаў на рабства і ягоныя асабістых стасункі з гэтай сыстэмай.