Томас Эдысан

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Томас Алва Эдысан
Thomas Alva Edison
Thomas Edison2.jpg
Род дзейнасьці вынаходнік і бізнэсовец
Дата нараджэньня 11 лютага 1847
Месца нараджэньня Мілан, Агаё
Дата сьмерці 18 кастрычніка 1931 (84 гады)
Месца сьмерці Ўэст Орандж, Нью-Джэрзі
Дзеці Charles Edison[d], Theodore Miller Edison[d], Thomas Alva Edison Jr.[d][1], Marion Estelle Edison Oeser[d], Madeleine Edison Sloane[d], Marion[d][1] і Уільям[d][1]
Узнагароды
A Day with Thomas Edison (1922)

Томас Алва Эдысан (па-ангельску: Thomas Alva Edison; 11 лютага 1847, Мілан, Агаё, ЗША — 18 кастрычніка 1931, Ўэст Орандж, Нью-Джэрзі, ЗША) — амэрыканскі вынаходнік і бізнэсовец, дзякуючы якому чалавецтва набыла мноства прыладаў, сярод якіх фанограф і лямпа напальваньня. Ён быў першым вынаходнікам, які прымяніў прынцыпы масавай вытворчасьці ў працэсах вынаходніцтва і заснаваў першую індустрыйную дасьледчыцкую лябараторыю. Эдысан атрымаў 1093 патэнты ў ЗША і 1 239 — у іншых краінах. Удасканаліў тэлеграф, тэлефон, кінакамэру, пабудаваў першыя электравозы. У 1878 годзе запатэнтаваў грамафон. Узнагароджаны Залатым мэдалём Кангрэсу ЗША (1928)[2].

Эдысан зьяўляецца чацьвёртым самым пладавітым вынаходнікам ў гісторыі (пасьля Kia Silverbrook, Shunpei Yamazaki ды Paul Lapstun). Ён атрымаў больш за 1093 патэнты ЗША на сваё імя (зь іх 1084 — на карысныя мадэлі ды 9 на прамысловыя ўзоры). Большасьць гэтых патэнтаў пазьней былі зарэгістраваныя і па-за межамі ЗША. 1239 патэнтаў было атрымана ў Вялікабрытаніі, Францыі й Нямеччыне. Яму прыпісваюць шматлікія вынаходзтвы, якія спрыялі разьвіцьцю масавай інфармацыі й, у прыватнасьці, сувязі.

Ягоныя перадавыя працы ў гэтых абласьцях былі сьледзтвам таго, што Томас пачаў кар’еру ў якасьці апэратара тэлеграфа. Эдысан ўвёў панятак і рэалізацыю электрычнай магутнасьці генэрыруючых і разьмеркавальных дамоў, прадпрыемстваў і заводаў — важнае разьвіцьцё ў сучасным індустрыяльным сьвеце. Ягоная першая электрастанцыя была пабудавана на востраве Мангэтан у Нью-Ёрку.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Томас Эдысан нарадзіўся ў вёсцы Мілан, Агаё. Ягоны бацька Самуэль Эдысан працаваў мэханікам[3], мама Нэнсі Эліят была настаўніцай. Бацька меў галяндзкія карані. З-за ўдзелу ў няўдалым паўстаньні Макензі ён вымушаны быў уцячы з Канады. У сям’і было яшчэ дзьве дачкі ды два сыны. Калі Томасу было 7 гадоў, сям’я пераехала ў Порт-Гурон (штат Мічыган, ЗША). Падчас пераезду ён захварэў на шкарлятыну, з-за чаго пазьней у яго разьвілася глухата. З-за цяжкасьцяў пры навучаньні ў школе ягонай маці прыйшлося вучыць яго ў хатніх умовах. Пазьней Томас Эдысан сьцьвярджаў, што гэта дапамагло яму стаць вынаходнікам. Томас Эдысан у 1881 годзе стаў афіцэрам Ордэну Ганаровага легіёну. У 1927 годзе абраны сябрам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША. Таксама ў 1930 годзе Акадэмія навук СССР абрала яго сваім ганаровым сябрам[4].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в https://www.biography.com/people/thomas-edison-9284349
  2. ^ Edison. Naval History and Heritage Command.
  3. ^ The World's Greatest Inventor // Popular Mechanics. — 1931. — № 10. — С. 614.
  4. ^ Cостав почетных членов РАН с 1724 года(рас.). РАН.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Томас Эдысансховішча мультымэдыйных матэрыялаў