Анджэй Сьнядэцкі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Анджэй Сьнядэцкі
Jędrzej Śniadecki.PNG
Дата нараджэньня 30 лістапада 1768(1768-11-30)
Месца нараджэньня Жнін, Гміна Жнін[d], Жнінскі павет[d], Куяўска-Паморскае ваяводзтва, Польшча
Дата сьмерці 12 траўня 1838(1838-05-12) (69 гадоў)
Месца сьмерці Вільня, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя
Месца пахаваньня Гароднікі
Альма-матэр Ягелонскі ўнівэрсытэт
Занятак хімік, біёляг, пісьменьнік, філёзаф і лекар

Анджэй (Енджэй) Сьнядэцкі (па-польску: Jędrzej Śniadecki; 30 кастрычніка 1768, мяст. Жнін, Гнезьненскае ваяводзтва, Рэч Паспалітая — 11 траўня 1838, Гароднікі) — польскі хімік, лекар, філёзаф і асьветнік. Брат Яна Сьнядэцкага.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся 30 кастрычніка 1768 года ў мястэчку Жнін Гнезьненскага ваяводзтва (цяпер горад у Куяўска-Паморскім ваяводзтве Польшчы).

Вывучаў мэдыцыну ў Ягелонскім унівэрсытэце ў Кракаве. Удасканальваў веды ў Павіі, Вене, Эдынбургу. У Эдынбургскім унівэрсытэце, навучаючыся ў прафэсара Джозэфа Блэка (1728—1799), зацікавіўся хіміяй.

У 1797—1822 гадах — прафэсар хіміі, у 1826—1832 гадах — мэдыцыны ў Віленскім унівэрсытэце, з 1832 году — прафэсар Мэдыка-хірургічнай акадэміі ў Вільні.

У галоўнай працы «Тэорыя арганічных істот» («Teoria jestestw organicznych», т. 1—2, 1804—11) разьвіў ідэю эпігэнэзу. Прапагандаваў прынцыпы сацыяльнай гігіены. Аўтар першага падручніка хіміі на польскай мове «Пачаткі хіміі» («Początki chemii») (1800).

У 1805—1806 гадах рэдагаваў часопіс «Дзёньнік Віленскі» («Dzennik Wileński»), у 1816—1822 гадах — «Wiadomości Brukowe».

Памёр 11 траўня 1838 года. Пахаваны ў вёсцы Гароднікі (Ашмянскі раён Гарадзенскай вобласьці).

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]