Ламазы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ламазы
польск. Łomazy
Падрэчная вуліца
Падрэчная вуліца
POL gmina Łomazy COA.svg
Герб Ламазаў


Краіна: Польшча
Ваяводзтва: Люблінскае
Павет: Бельскі
Гміна: Ламазы
Насельніцтва: 1688 чал. (2011)
Часавы пас: UTC+1
летні час: UTC+2
Паштовы індэкс: 21-532
Нумарны знак: LBI
Геаграфічныя каардынаты: 51°54′15″ пн. ш. 23°10′34″ у. д. / 51.90417° пн. ш. 23.17611° у. д. / 51.90417; 23.17611Каардынаты: 51°54′15″ пн. ш. 23°10′34″ у. д. / 51.90417° пн. ш. 23.17611° у. д. / 51.90417; 23.17611
Ламазы на мапе Польшчы
Ламазы
Ламазы
Ламазы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Лама́зы (польск. Łomazy) — вёска ў Польшчы, на рацэ Зяляве. Цэнтар сельскай гміны Бельскага павету Люблінскага ваяводзтва. Знаходзяцца за 16 км на поўдзень ад Белай і за 84 км на паўночны ўсход ад Любліна.

Ламазы — даўняе магдэбурскае мястэчка гістарычнай Берасьцейшчыны, старажытны замак Вялікага Княства Літоўскага.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Царква-мураўёўка, 1915—1918 гг.

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы пісьмовы ўпамін пра Ламазы датуецца 1447 годам, калі вялікі князь Казімер перавёў вёску з Парчаўскага староства ў склад Берасьцейскай зямлі. У 1451 годзе ён асабіста прыбыў у Ламазы, каб суправаджаць дэлегатаў ад Вялікага Княства Літоўскага. У XVI ст. Мікалай Радзівіл «Чорны» заснаваў тут мястэчка і дазволіў праводзіць два кірмашы — на дзень Сьвятога Пятра і Ўсіх Сьвятых, а таксама штотыднёвы торг у чацьвяргі.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Ламазы ўвайшлі ў Берасьцейскі павет Берасьцейскага ваяводзтва. На 1566 год у мястэчку існавалі вуліцы Берасьцейская, Віленская, Міжрэцкая, Парчаўская, Падрэчная і «Да мосту»). У 1568 годзе вялікі князь Жыгімонт Аўгуст надаў Ламазам Магдэбурскае права і герб «у блакітным полі срэбная воўчая галава і залатая арліная нага»[1]. У 1570 годзе тут збудавалі царкву.

На 1784 год у Ламазах дзейнічалі касьцёл, царква і сынагога.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Ламазы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, ува Ўладаўскім павеце Седлецкай губэрні. Гэта адарвала мястэчка ад губэрняў зь пераважна беларускім насельніцтвам. На 1827 год тут было 293 будынкі, на 1861 год — 309, у тым ліку адзін мураваны.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Ламазы занялі нямецкія войскі.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Ламазы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З пачаткам Другой сусьветнай вайны ў 1939 годзе Ламазы занялі войскі Трэцяга Райху.

У 1944 годзе Ламазы занялі савецкія войскі, па чым іх зноў перадалі Польшчы.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1827 год — 1917 чал.; 1860 год — 2370 чал.[2]
  • XXI стагодзьдзе: 2011 год — 1688 чал.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Капліца Сьвятога Яна на могілках
  • Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1906—1911)
  • Могілкі юдэйскія

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Замак (XVI ст.)
  • Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (XVIII ст.)
  • Царква Сьвятых Казьмы і Дзям'яна (мураўёўка; 1890—1891)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Цітоў А. Геральдыка Беларускіх местаў. — Менск, 1998. С. 182.
  2. ^ Chlebowski B. Łomazy // Słownik geograficzny... T. V. — Warszawa, 1894. S. 690.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Ламазысховішча мультымэдыйных матэрыялаў