Тэрэспаль

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Тэрэспаль
польск. Terespol
Царква Яна Багаслова
Царква Яна Багаслова
Terespol herb.svg
Герб Тэрэспалю
Першыя згадкі: 1697
Краіна: Польшча
Ваяводзтва: Люблінскае
Павет: Бельскі
Бурмістар: Яцэк Данелюк
Плошча: 10,2 км²
Насельніцтва (2004)
колькасьць: 6002 чал.
шчыльнасьць: 588,43 чал./км²
Часавы пас: UTC+1
летні час: UTC+2
Тэлефонны код: +48 83
Паштовы індэкс: 21-550
Нумарны знак: LBI
Геаграфічныя каардынаты: 52°4′27″ пн. ш. 23°36′40″ у. д. / 52.07417° пн. ш. 23.61111° у. д. / 52.07417; 23.61111Каардынаты: 52°4′27″ пн. ш. 23°36′40″ у. д. / 52.07417° пн. ш. 23.61111° у. д. / 52.07417; 23.61111
Тэрэспаль на мапе Польшчы
Тэрэспаль
Тэрэспаль
Тэрэспаль
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://www.terespol-m.netbip.pl/

Тэрэспаль — места ў Польшчы, на рацэ Бугу. Цэнтар мескай гміны Бельскага павету Люблінскага ваяводзтва. Знаходзіцца на мяжы зь Беларусьсю, цераз раку ад Берасьця.

Тэрэспаль — даўняе мястэчка гістарычнай Берасьцейшчыны. Да нашага часу тут захавалася царква Яна Багаслова, помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў, мастацкае аблічча якога пацярпела ў выніку маскоўскай перабудовы.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Панарама мястэчка, 1872 г.

Першае паселішча на месцы сучаснага Тэрэспалю ўпамінаецца ў XIII ст. пад назвай Блоткаў. У 1697 году гетман польны літоўскі Юзэф Багуслаў Слушка заснаваў тут мястэчка, якое назваў у гонар сваёй жонкі Тэрэзы з Гасеўскіх.

31 сакавіка 1757 году кароль і вялікі князь Аўгуст Сас выдаў прывілей падскарбію вялікаму літоўскаму графу Флемінгу на права збору падаткаў з асобаў, якія праязджалі па моьце, збудаваны ім на Бугу і па грэбле ад Тэрэспаля да Кабылянаў, у наступным памеры: з каня верхавога — па тры грошы літоўскія, з купецкага каня альбо вала з таварамі — па шэсць грошаў, з вала адкормленага — па шэсць грошаў, з жывёлы, адпраўленай на кірмаш — па два грошы, з коз і авечак — па шэлягу, зь пешага чалавека ў звычайны час — па шэлягу, у кірмашовы — па грошу. За гэта Флемінг і яго два нашчадкі абавязаліся ўтрымоўваць шляхі зносінаў у належным стане[a].

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Тэрэспаль апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, ува Ўладаўскім павеце Седлецкай губэрні. Гэта адарвала мястэчка ад губэрняў зь пераважна беларускім насельніцтвам. На 1827 год тут было 170 будынкаў.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Тэрэспаль занялі нямецкія войскі.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Тэрэспаль апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З пачаткам Другой сусьветнай вайны ў 1939 годзе Тэрэспаль занялі войскі Трэцяга Райху.

У 1944 годзе Тэрэспаль занялі савецкія войскі, па чым яго зноў перадалі Польшчы. У 1975—1998 гадох места ўваходзіла ў склад Бельскага ваяводзтва.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1827 год — 1366 чал.[1]
  • XXI стагодзьдзе: 2004 год — 6002 чал.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Абэліск у гонар пабудовы шашы (1825)
  • Капліца Ўваскрасеньня Хрыстова (1892, на могілках)
  • Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (1863, 1981—2001)
  • Царква Сьвятога Яна Багаслова (XVIII—XIX стагодзьдзі)

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Кляштар дамініканаў

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Акты, издаваемые Виленскою археографическою комиссиею. — Т.4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С.552—553.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Chlebowski B. Terespol // Słownik geograficzny... T. XII. — Warszawa, 1892. S. 307.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Тэрэспальсховішча мультымэдыйных матэрыялаў