Брыстал

Брыстал анг. Bristol
Населены пункт
Герб
Краіна	Вялікабрытанія
Дата заснаваньня	1155
Кіраўніцтва і ўлада
Кіраўнік адміністрацыі	Марвін Рыс[d]
Геаграфія
Плошча	109,6 км² (2021)
Вышыня НУМ	11 м
Часавы пас	ECG
Каардынаты	51°27′ пн. ш. 2°35′ з. д.
Насельніцтва
Колькасьць	▼472 465 чал. (21 сакавіка 2021)
Афіцыйная мова	ангельская
Этнахаронімы	bristoliani
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	0117
Паштовы індэкс	BS
Сайт	bristol.gov.uk (анг.)
Брыстал на мапе Вялікабрытаніі Брыстал

Бры́стал (па-ангельску: Bristol) — горад у Ангельшчыне, унітарная адзінка са статусам «сіці» й цырыманіяльнае графства, порт у Паўднёва-Заходняй Ангельшчыне ў Вялікабрытаніі, на рацэ Эйване, недалёка ад ейнага ўпадзеньня ў Брыстальскую затоку Атлянтычнага акіяну.

Цырыманіяльнае графства Брыстал не падзеленае на раёны, то бок ёсьць унітарным. Яно было ўтворана 1 красавіка 1996 году з раёну былога немэтрапольнага графства Эйван.

Геаграфія

Займае плошчу 110 км², абмываецца на паўночным захадзе Брыстальскай затокай, на поўначы мяжуе з цырыманіяльным графствам Глостэршыр, на поўдні — з цырыманіяльным графствам Самэрсэт. Стары горад разьмешчаны на правым беразе раки Эйван, а прадмесьці Рэдкліф і Кліфтан — на крутых узвышшах левага берага.

Гісторыя

Брыстальская катэдра.

На месцы Брыстала ў часы Рымскай імпэрыі існаваў вайсковы лягер Абона, ад якога да Бату вяла брукаваная дарога. Пасьля засяленьня Брытаніі англамі мястэчка было пераназвана ў Brycgstow, што значыць «месца ля моста». У XI стагодзьдзі пераправа праз Эйван была ўмацавана нарманскімі фэадаламі, якія ўзьвялі тут адзін з самых велічных замкаў у заходняй Ангельшчыне.

У XII стагодзьдзі Брыстал пачаў ператварацца ў асноўны порт, празь які ішоў гандаль Ангельшчыны з Ірляндыяй. У 1247 годзе брыстальская гавань была добраўпарадкаваная шляхам адведзеньня рэчышча Фрома на захад. Праз Эйван быў перакінуты каменны мост. У 1373 годзе Брыстал стаў самастойнай адміністрацыйнай адзінкай, то бок графствам.

Пры Эдўардзе III Брыстал зьяўляўся трэцім паводле велічыні горадам Ангельшчыны пасьля Лёндану й Ёрку. Брыстальскія мараходы вывозілі айчынную воўну ў Гішпанію й Партугалію, вяртаючыся назад з грузам херасу й партвэйна.

Новы росквіт брыстальскага порту зьвязаны з уздымам афрыканскага гандлю рабамі ў XVII і XVIII стагодзьдзях. Брыстал праславіўся як сталіца шакаляднай прамысловасьці. Падчас Ангельскай рэвалюцыі мясцовыя жыхары да апошняга падтрымлівалі караля Карла Ст’юарта.

Брыстал працягваў квітнець і разьвівацца на працягу ўсяго XVIII стагодзьдзя, захоўваючы значэньне вядучага порта Брытанскай імпэрыі. Хоць у 1809 годзе былі скончаны амбітныя працы па паглыбленьні й мадэрнізацыі гавані, да гэтага часу горад ужо пачаў саступаць свае перадавыя гандлёвыя пазыцыі Лівэрпулу й Глазга. Прычынай гэтага было ня толькі бурны росквіт баваўнянай прамысловасьці на поўначы краіны, але й страта амэрыканскіх калёніяў, а таксама забарона гандлю людзьмі.

Гарады-сябры

• Бардо, Францыя (1947)
• Гановэр, Нямеччына (1947)
• Порту, Партугалія (1984)
• Тбілісі, Грузія (1988)
• Пуэрта Марасан, Нікарагуа (1989)
• Бэйра, Мазамбік (1990)
• Гуанчжоў, Кітай (2001)

Вонкавыя спасылкі

• Афіцыйны сайт гарадзкой рады.