Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў (Дуброўна)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
(Перанакіравана з «Кляштар бэрнардынаў (Дуброўна)»)
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Помнік сакральнай архітэктуры
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Кляштар бэрнардынаў
Кляштар бэрнардынаў
Краіна Беларусь
Места Дуброўна
Каардынаты 54°34′17.84″ пн. ш. 30°40′45.88″ у. д. / 54.5716222° пн. ш. 30.6794111° у. д. / 54.5716222; 30.6794111Каардынаты: 54°34′17.84″ пн. ш. 30°40′45.88″ у. д. / 54.5716222° пн. ш. 30.6794111° у. д. / 54.5716222; 30.6794111
Ордэнская прыналежнасьць Бэрнардыны
Архітэктурны стыль Барока
Заснавальнік Мікалай Глябовіч
Дата заснаваньня 1630
Статус Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў на мапе Беларусі
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Commons-logo.svg Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў на Вікісховішчы

Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў — помнік архітэктуры пачатку XIX стагодзьдзя ў Дуброўне. Знаходзіцца ў заходняй частцы места, на ўзвышаным беразе ракі Задубровенкі пад адрасам вуліца Аршанская, 3. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Дубровенскага бэрнардынскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл (захаваліся падмуркі).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Касьцёл і кляштар, каля 1760 г.
Касьцёл (налева). 1840 г.

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кляштар бэрнардынаў у Дуброўне заснаваў у 1630 годзе Мікалай Глябовіч. У 1641—1716 гадох з фундацыі Юрыя Глябовіча праводзілася рэканструкцыя касьцёла і кляштару.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Дуброўна апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзейнічаць. За падскарбіем каронным Ксавэрыем Любамірскім у канцы XVII ст. кляштар згарэў (ацалеў касьцёл). У 1809 годзе з фундацыі Францішка Ксавэрыя Любамірскага збудавалі новыя мураваныя кляштарныя будынкі. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар, касьцёл працягваў дзейнічаць як парафіяльны.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Да 1930 году савецкія ўлады зачынілі касьцёл. Кляштарныя будынкі займалі адміністрацыйна-грамадзкія ўстановы. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зьнішчылі касьцёл.

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Драўляны касьцёл[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Драўляны касьцёл — твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта быў прастакутны зруб пад 2-схільным дахам. Абапал галоўнага фасада ўзвышаліся дзьве 3-ярусныя чацьверыковыя вежы з купальнымі завяршэньнямі і трыкутным франтонам пасярэдзіне.

Мураваны касьцёл[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мураваны касьцёл — помнік архітэктуры барока. Гэта была бязьвежавая базыліка зь фігурным франтонам.

Кляштар[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У кляштары выявіўся сынтэз традыцыйных прыёмаў мясцовага дойлідзтва і рысаў барока. Гэта 2-павярховы будынак з сутарэньнямі, які складаецца з двух узаемна пэрпэндыкулярных карпусоў: больш доўгага восьсю захад — усход і кароткага, арыентаванага на поўнач. Сьцены атынкаваныя. Дах двухсхільны. Архітэктура будынка ляканічная. Адзінымі элемэнтамі дэкору выступаюць тонкія пілястры, нескладаны карніз і паяскі. Тарцовыя сьцены завяршаюцца фігурнымі барокавымі франтонамі зь люкарнамі.

Плян паверхаў галерэйна-калідорны. Цэнтральны вузел (месца злучэньня карпусоў) фармуюць вітыя ўсходы. Перакрыцьце першага паверху скляпеністае, другога — бэлькавае[1].

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гістарычныя здымкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сучасныя здымкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Якімовіч Ю. Кляштар бернардзінцаў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць. — Менск, 1985. С. 261.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5. — С. 205.
  • Бруцкі А. Чорная помста магната // Белорусская нива. 18 студзеня 2008. С. 2.
  • Кулагін А. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. Кулагін; фатограф А. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Менск: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл. ISBN 978-985-11-0395-5.
  • Марачова Т. Бернардзінскі кляштар // Дняпроўская праўда (Дуброўна). 22 скавіка 2008. С. 8.
  • Якімовіч Ю. Кляштар бернардзінцаў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць. — Менск, 1985. — С. 261.
  • Живописная Россия: Отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении. Под общ. ред. П. П. Семёнова. Том 3. Литовское полесье, Белоруское полесье. — СПб., М., 1882 г., 490 с. — Рэпрынтнае выд., Мн.: БелЭн, 1994 г. ISBN 5-85700-165-X. — С. 414—416.
  • Слюнькова И. Н. Монастыри восточной и западной традиций: Наследие архитектуры Беларуси / Рос. акад. архитектуры и строит. наук. — М.: Прогресс-Традиция, 2002. — 600 с.: ил. ISBN 5-89826-093-5. — С. 217, 264.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Histvalue sign export.svg Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр  213Г000453