Будзенічы (Барысаўскі раён)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Будзенічы
трансьліт. Budzieničy
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Менская
Раён: Барысаўскі
Сельсавет: Іканскі
Вышыня: 190 м н. у. м.
Насельніцтва: 19 чал. (2010)
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 177
Паштовы індэкс: 222135
Нумарны знак: 5
Геаграфічныя каардынаты: 54°31′30″ пн. ш. 28°17′57.2″ у. д. / 54.525° пн. ш. 28.299222° у. д. / 54.525; 28.299222Каардынаты: 54°31′30″ пн. ш. 28°17′57.2″ у. д. / 54.525° пн. ш. 28.299222° у. д. / 54.525; 28.299222
Будзенічы на мапе Беларусі ±
Будзенічы
Будзенічы
Будзенічы
Будзенічы
Будзенічы
Будзенічы

Будзе́нічы[1] — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 6 км на паўночны ўсход ад Іканаў. Будзенічы ўваходзяць у склад Іканскага сельсавету.

Месцазнаходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Будзенічы — вёска, якая разьмяшчаецца на поўначы Барысаўшчыны ў баку ад асноўных шляхоў. Ва ўсіх яе навакольлях знаходзяцца вялікія лясы. На поўначы ад вёскі па часткова забалочаных мясьцінах працякаюць некалькі невялікіх рэчак. На захадзе недалёка ад вёскі пачынаюцца балоты, якія цягнуцца на шмат кілямэтраў да Бярэзіны. Працягваюцца яны і далей у Бярэзінскім запаведніку і за ім.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Далёкія часы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Напрыканцы ХVІ — першай палове ХVІІ стагодзьдзя Будзенічы ўяўлялі сабой вёску, якая адносілася да Зэмбінскага маёнтку. Была ў ёй прыходзкая царква. Тамтэйшыя жыхары былі спачатку праваслаўнымі, потым уніятамі. Пасьля касаваньня ўніяцтва прыход быў прымусова пераведзены ў маскоўскае праваслаўе. Паводле іншых зьвестак, Будзенічы вядомыя ад 18 стагодзьдзя[2].

Зь сярэдзіны ХVІІ стагодзьдзя зьвесткі пра Будзенічы на пэўны час губляюцца, што відаць зьвязана зь вельмі цяжкімі наступствамі тагачаснай вайны для гэтага краю наогул і дадзенай вёскі ў прыватнасьці.

ХІХ стагодзьдзе[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пісьмовыя і іншыя дакумэнтальныя зьвесткі пра Будзенічы, пасьля доўгага перапынку, пачынаюць сустракацца зь сярэдзіны ХІХ стагодзьдзя. У гэты час у вёсцы прыходзкай царквы ўжо няма. Мелася толькі Благавешчанская драўляная царква на могілках. Яе ў свой час пабудаваў Сьлізень. Прыпісана яна была да прыходзкай царквы ў Карсакавічах.

У сярэдзіне ХІХ стагодзьдзя Будзенічамі валодае спачатку Ёсіф Булгак, а потым яго дачка Тэрэзія (хутчэй за ўсё, яны набылі гэту зямлю ў Сьлізеняў пасьля 1847 году). Па стане на 1876 год да маёнтку адносілася 7936 дзесяцін зямлі. Гэта было адно з найбуйнейшых тутэйшых землеўладаньняў. У гаспадарцы было два вадзяныя млыны, якія прыносілі штогод 300 рублёў прыбытку. Займаліся ў вялікіх памерах у маёнтку і рыбнай лоўляй. Яна штогод прыносіла яго гаспадарам даходаў па 200 рублёў. Прычым на Барысаўшчыне ў такім маштабе лоўляй рыб ніхто болей не займаўся. Кіравала гаспадаркай маёнтку ў 1876 годзе непасрэдна яго гаспадыня Тэрэзія Булгак.

Па стане на 1886 год у Будзенічах было 7 двароў, у якіх жыло 80 чалавек. Яны называюцца сялом, у якім раз на год праводзіўся «торжок». Аднак дакладнасьць апошніх зьвестак патрабуе ўдакладненьня.

Па стане на 1890 год існавала Будзеніцкае сельскае таварыства, у якое ўваходзілі сяляне ня толькі саміх Будзенічаў, але і Бараўлянаў, Новага Селішча, Рудні, Сяльцу і Ўсохаў.

Пачатак ХХ стагодзьдзя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На мяжы ХІХХХ стагодзьдзяў, як і паўсюль на Барысаўшчыне, у Будзенічах назіраўся значны рост колькасьці жыхароў. У 1909 годзе ў іх ужо было 18 двароў у якіх жыло 297 чалавек. Акрамя таго ў маёнтку яшчэ жыло 27 чалавек. На могілках на пачатку ХХ стагодзьдзя, як і раней, існавала царква, якая была прыпісана да Карсакавіцкага прыхода.

Апошнім уладаром маёнтку ў Будзенічах быў Уладзіслаў Ёсіфавіч Панкевіч. Пры ім меўся драўляны сядзібны дом, гаспадарчыя будынкі. Мелася дзьве сажалкі. Ад маёнтку ў бок Іканаў уздоўж дарогі была пасаджана дубовая алея.

Сучаснасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Панскіх будынкаў ужо даўно няма. Кажуць, што яшчэ ў 20-х гадах ХХ стагодзьдзя паны нешта паміж сабою не падзялілі, у выніку чаго сядзібны дом быў спалены. Да нашага часу захаваўся толькі склеп, які быў зроблены з часаных камянёў, падмуркі панскіх будынкаў. Сажалкі ўжо практычна цалкам парасьлі. Захавалася дубовая алея, якая цягнецца ўздоўж шляху ад былога маёнтку больш чым на кілямэтар. Болей у Будзенічах нічога не нагадвае пра іх старую гісторыю.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 1886 год — 7 двароў, 80 жыхароў
  • 1897 год — 19 двароў, 138 жыхароў[3]
  • 1909 год — 18 двароў, 297 жыхароў
  • 1999 год — 50 жыхароў
  • 2008 год — 13 двароў, 26 жыхароў
  • 2010 год — 19 жыхароў

Інфармацыя для турыстаў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Благавешчанская драўляная царква
  • Царква

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (djvu) С. 72
  2. ^ С. В. Марцэлеў і інш. Будзенічы // Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 8. Кн. 1. — Менск, 2010. С. 76
  3. ^ С. В. Марцэлеў і інш. Будзенічы // Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 8. Кн. 1. — Менск, 2010. С. 77

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]